Nofelau am golli/galaru a Gwobr Tir na n-Og 2018

Published Mehefin 28, 2018 by gwanas

20180609_125510

Dyma’r llyfr enillodd wobr Saesneg Tir na-nOg eleni: The Nearest Faraway Place gan Hayley Long.

Hayley-Long-web

A nefi, roedd o’n haeddu cael ei wobrwyo. Hanes 2 frawd, Griff a Dylan yn gorfod ymdopi efo trasiedi deuluol. Mae hanner y nofel yn digwydd yn yr Unol Daleithiau a’r hanner arall yn Aberystwyth ( lle bu’r awdur yn fyfyrwraig). Mae’n drist, ydi, a do, mi wnes i grio, ond mae’n ddigri a llawn gobaith hefyd. Mae’n delio gyda galar, teuluoedd, cyfeillgarwch a chariad a chydymdeimlad, a hynny mewn ffordd wahanol, eitha ‘quirky.’ Wel, mae rhai o’r cymeriadau reit wahanol a ‘quirky’, ond mi wnewch chi gymryd atyn nhw i gyd. O, ac mi fyddwch chi eisiau clywed y gerddoriaeth sy’n ran pwysig o’r stori.

Mi fedra i argymell hwn ar gyfer pobl ifanc (a hŷn) o tua 12/13 oed i fyny. Ardderchog.
(This book is wonderful, for YA, and deals with grief, loss, love, sympathy, hope etc in a compelling, multi-layered, heart-wrenching way. Excellent.)

Fel mae’n digwydd, dwi newydd ddarllen nofel arall sy’n delio efo galar: The List of Real Things gan Sarah Moore Fitzgerald o Iwerddon:

9781444014815

Mae’n hyfryd, ac yn addas ar gyfer plant (aeddfed) tua 11 oed +, ond bydd y criw ‘oedolion Ifanc’ yn ei mwynhau hefyd. Mae Gracie yn 14 oed (ac mi fyddwch chi isio ei blingo hi weithiau!) a’i chwaer fach ryfeddol yn 6 oed, ond yn gwybod a gweld cymaint mwy na’i chwaer fawr. Nofel am bwysigrwydd y dychymyg, am alar, gobaith a chyfeillgarwch. Gwych.
(A magical novel for children around 11+ and adults like me. About the imagination, grief, loss, hope and friendship. I loved it.)

Ar yr ochr Gymraeg, Mererid Hopwood ddaeth yn fuddugol yn y categori Cynradd gyda stori ‘Dosbarth Miss Prydderch a’r Carped Hud’ gan Wasg Gomer.

7231.21477.file.cym.Carped-Hud.150.230

“Mentrwch gyda Miss Prydderch a’i disgyblion o Ysgol y Garn ar y carped hud i Goedwig y Tylluanod lle cewch weld rhyfeddodau, ond peidiwch, da chi, ag edrych i fyw llygaid Dr Wg ab Lin! Dyma’r teitl cyntaf mewn cyfres o lyfrau am yr athrawes anghyffredin a’i hanturiaethau.” Ac mi fedra i ddeud bod y gyfres yn siŵr o brofi’n boblogaidd efo plant tua 7-9+ oed. Mae’r plot syml, hawdd ei ddeall yn ei wneud yn addas iawn i ddarllenwyr ifanc sy’n magu hyder wrth ddarllen yn annibynnol. Mae ‘na nodiadau i egluro geiriau ac idiomau anghyfarwydd ar ochr y dudalen, wedi eu hesbonio mewn ffordd fodern, hwyliog. Mi fydd y lluniau gwreiddiol, cartwnaidd o help hefyd. Y darn gorau i mi oedd yr ‘iaith’ newydd – ond bydd raid i chi ddarllen y llyfr drosoch chi’ch hun i weld be dwi’n ei feddwl!

_101821771_49e7fc69-4fa9-4e21-acb4-dc887f0f6387

Ac aeth y wobr yn y categori Uwchradd i Myrddin ap Dafydd am ‘Mae’r Lleuad yn Goch’, gan Wasg Carreg Gwalch.

7229.21475.file.cym.Lleuad-yn-Goch.150.213

“Nofel sy’n clymu’r Tân yn Llŷn yn 1936 a’r ymosodiad ar Guernica yng Ngwlad y Basg yn 1937. Mae tân yn y cartref henoed yn gorfodi Megan, sydd bellach yn nain, i ddewis un peth o’i llofft wrth i’r adeilad gael ei wagio gan y timau diogelwch. Pam mae hi wedi dewis hen faner denau goch, gwyrdd a gwyn?”

Ia, nofel hanesyddol ydi hon, un swmpus i blant a phobl ifanc – ac oedolion o ran hynny. Mae’n rhoi i ni hanes llosgi’r Ysgol Fomio ym Mhen Llyn, ond mae hefyd yn dod â hanes erchyll trychineb Guernica yn fyw, ac yn rhoi darlun arbennig o bobl ryfeddol Gwlad y Basg i ni – rhywbeth sydd wedi bod yn llawer rhy brin mewn llyfrau Cymraeg – tan rwan.

Dyma lun enwog Picasso o’r hyn ddigwyddodd yno:

350px-PicassoGuernica

Allwch chi ddim peidio â gweld tebygrwydd rhwng hanes plant y Basgiaid a ffoaduriaid heddiw, felly mae’n rhoi digon i ni bendroni drosto – a dysgu ohono, gobeithio.

Ro’n i’n teimlo bod trydydd rhan y nofel yn llifo’n well na’r dechrau, a hanes y Basgiaid gydiodd yn fy niddordeb go iawn. Felly os fydd ambell blentyn yn nogio ar y dechrau – daliwch ati – mi fydd o werth o!

Ar ddiwedd y llyfr mae ‘na nodiadau difyr a dadlennol iawn hefyd.

Llongyfarchiadau Myrddin a Mererid!

A dyma un i’ch rhieni: dwi wedi bod yn yr ysbyty eto yn diweddar (clun newydd – yr ochr arall tro ma) ac mi ges fodd i fyw yn darllen Sgythia gan y diweddar Gwynn Ap Gwilym:

IMG-20180610-WA0000

Epig o nofel hanesyddol yn dilyn stori John Dafis, a fu’n rheithor ym Mallwyd, ger Dinas Mawddwy o 1604 hyd ddiwedd ei oes. Hynod ddifyr a darllenadwy – campwaith yn bendant.

Ac i’r plant iau – sbiwch be sydd ar y ffordd yn fuan!

cadi page35

Cadi a’r Deinosoriaid. Dwi wedi gwirioni efo lluniau a lliwiau Janet Samuel eto fyth. Dwi’m wedi cael y proflenni eto a dim dyddiad cyhoeddi ond dwi bron yn siŵr y bydd yn barod erbyn y Steddfod. Wwww-y! Fi sy’n teimlo fel’na – yn cynhyrfu efo pob llyfr newydd…

Advertisements

Nofel am y Celtiaid a’r Rhufeiniaid

Published Mai 29, 2018 by gwanas

Old Books

Mae angen cofio mwy am lyfrau Cymraeg o’r gorffennol, mae ‘na drysorau yn hel llwch mewn stordai ysgolion, gweisg a llyfrgelloedd. Oes, wrth gwrs bod angen gwneud lle i lyfrau newydd, ond mae’n bechod bod cymaint yn mynd yn angof.

A dyma i chi un allai fod o ddiddordeb i ysgolion a phlant sy’n mwynhau dysgu am oes y Celtiaid a’r Rhufeiniaid yng Nghymru.

image

Mwy nag Aur gan Meinir Wyn Edwards. Cafodd ei gyhoeddi nôl yn 1995 a does gen i ddim syniad os ydi o’n dal mewn print, ond mae ‘na gopi yn eich llyfrgell leol, siŵr gen i. Dyna lle ddois i o hyd i’r copi hwn.

Mae’r cyfeiriad at Take That yn ei ddyddio, ond ar wahân i fanylyn bach felna, dydi o ddim wedi dyddio o gwbl.

image

Mae’n stori antur ddifyr wedi ei gosod yn Nolau Cothi

IMG_4649 dolaucothi gold mines roman tour

gyda chymeriadau y gwnes i glosio atyn nhw yn syth: Tracey, sy’n ymddangos yn dipyn o fwli a ‘drama queen’, ond yn raddol, cawn wybod pam ei bod hi’n ymddwyn fel mae hi; Lisa sy’n fwy ofnus ac yn crio’n hawdd, ond yn ddewrach na mae’n sylweddoli, a Sam (Sami Swot yn ôl Tracey) sy’n synnu ei hun, a’r merched yn ystod yr antur. O, a Cai, bachgen o Oes y Celtiaid. Dewr, golygus, ac mae’r ddwy ferch yn ei ffansïo, braidd!

Mae’r disgrifiadau o’r ffordd mae’r Celtiaid a’r Rhufeiniaid yn byw yn fanwl ac yn dangos ôl ymchwil trylwyr.

image

image

A doedd gan Meinir ddim ofn dychryn plant gyda’i disgrifiadau o ryfela. Ym Mlwyddyn Pump mae’r plant yn y nofel, felly mi fyddwn i’n deud ei bod yn addas i blant tua 8- 12 oed. Chwiliwch amdano, a rhowch wybod be rydach chi’n ei feddwl. Mi wnes i ei fwynhau o!

Parti Maes y Mes

Published Mai 22, 2018 by gwanas

Sbiwch syniad da!

33037685_1993892883976366_70318995571474432_n

Hyd yn oed os nad ydech chi wedi darllen un o 4 llyfr Maes y Mes eto, mi fyddwch yn siŵr o gael hwyl yn y parti yng Nghaernarfon ddydd Sadwrn Mai 26 – dydd Sadwrn yma.

Cyfle i glywed Nia, yr awdures, yn darllen y ddau lyfr newydd – a gwneud pethau difyr fel gwneud tylwyth teg allan o begiau, ac adeiladu nythod! Ac ar ben hynny, mi gewch chi fag parti fydd yn cynnwys llyfr. Bargen am £5.

Mae’r llyfrau wedi eu hanelu at blant 7-9 oed, ond dwi’n meddwl y bydd plant 6 oed yn eu mwynhau hefyd os ydyn nhw’n mwynhau darllen, a phlant 5 oed os ydyn nhw’n mwynhau gwrando ar straeon.

Ewch i siop lyfrau Palas Print ddydd Sadwrn.

A dwi newydd dderbyn 2 lun o’r sesiwn wnes i yng Nghastell Caerdydd yn ddiweddar fel rhan o ŵyl Llên Plant. Dyma fi’n darllen i’r criw:

dav

A dyma rai o’r lluniau wnaethon nhw o ddeinosoriaid a môr-forynion. Ond pam na fyddai rhywun wedi deud wrtha i mod i’n dal y poster ar ben i lawr?!

sdr

Fi a Joe Allen

Published Mai 19, 2018 by gwanas

20180519_151555_resized

Mae Manon Steffan Ros wedi ei gwneud hi eto! Dyma i chi nofel ar gyfer darllenwyr 11-14 oed (yn ôl y cyhoeddwyr) (10-94 oed yn fy marn i) ddylai fod yn hynod o boblogaidd, yn bendant gyda phlant a phobl sy’n hoffi pêl-droed, ond hefyd gydag unrhyw un sy’n hoffi stori dda wedi ei dweud yn grefftus.

Os oeddech chi wedi cael eich swyno gan berfformiadau tîm Cymru yn yr Ewros 2016,

JS79290843

mi gewch eich swyno gan hon. Os ydach chi’n addoli Joe Allen,

joe-allen-wale

mi fyddwch chi wedi gwirioni. A hyd yn oed os fyddai’n well gynnoch chi fwyta malwen na gwylio pêl-droed, mi fyddwch chi’n mwynhau hon. Ydi, mae hi am bêl-droed, ond mae hi hefyd am berthynas bachgen a’i fam, bachgen a’i dad, bachgen a’i waith cartref, am siarad Ffrangeg (ieee!), am deithio, am fod yn ran o lwyth neu ‘tribe’ a llawer iawn mwy.

Mae gwir angen nofel wreiddiol fel hon ar y byd llyfrau, ac os oes gynnoch chi blentyn sy’n gwrthod neu’n casau darllen oherwydd fod yn well ganddo/ganddi chwarae neu wylio pêl-droed, dwi wir yn meddwl y gallai hon wneud gwahaniaeth.

Marc Huws ydi enw’r bachgen yn y stori (oedd, roedd ei dad yn ffan mawr o Mark Hughes):

pa-photos_t_premier-league-managers-young-gallery-pies-1412m-758x506

ac er fod y tad hwnnw yn absennol y rhan fwya o’r amser, mae’n cynnig mynd â Marc i weld Cymru’n chwarae yn Ffrainc. Mae’n gyfle iddyn nhw ddod i nabod ei gilydd yn well, a chan fod tad Marc yr un ffunud â Joe Allen, maen nhw’n cael llawer o hwyl. Ond fel y byddech chi’n disgwyl o unrhyw stori dda, dydi pethau ddim yn fêl i gyd…

Mae Manon yn cyfadde nad oedd ganddi lawer o ddiddordeb mewn pêl-droed tan yr Ewros, ond ers hynny, mae hi wedi mopio ei phen efo’r gêm – a thîm Lerpwl! A Mo Salah…

Mo-Salah-692519

Dwi’n meddwl bod y ffaith bod o leia un o’i meibion wedi gwirioni efo pêl-droed yn rhannol gyfrifol am y droedigaeth i fyd y bêl gron!

Mae’n amlwg ei bod wedi mwynhau sgwennu’r nofel yn arw, a chwarae teg, mi wnaeth hi drydar y canlynol:

“Dwi byth yn deud digon am rôl golygydd yn y broses o greu’r llyfrau dwi’n sgwennu. Y gwir ydi, dwi’n lwcus iawn iawn iawn i gael gweithio efo pobl brwd a thalentog ‘sgin y gallu i awgrymu newidiadau heb frifo ego delicet awdur.”

Dwi’n eitha siŵr mai cyfeirio at Meinir Wyn Edwards mae hi yn fanna

dd1304traintour1

– a dwi’n amenio. Hi sy’n golygu fy llyfrau plant i hefyd,

Layout 1EFA6

a dyma i chi un o luniau (heb ei liwio eto) o’r nesaf yng nghyfres Cadi:

cadi dino p24

Na, does ‘na’m digon o bêl-droed mewn llyfrau Cymraeg i’r arddegau a does ‘na’m digon o ddeinosoriaid a chnecu/pwmpian i blant iau!

Gyda llaw, dwi newydd dreulio wythnos hyfryd, ysbrydoledig (a blinedig!) yn Nant Gwrtheyrn yn rhoi blas o wahanol lyfrau i griw gwych o ddysgwyr. Mi fuon nhw a chriw mawr o bobl leol yn trafod un arall o lyfrau Manon, Inc:

9781847716330_300x400

(llyfr oedolion a pherffaith ar gyfer yr arddegau hŷn hefyd). 28 mewn un grŵp darllen!

20180516_151543_resized

Gawson ni bnawn hyfryd – a phawb yn canmol y nofel (a’r cwrs…), o, a sgwrs Ifor ap Glyn y noson flaenorol. Roedd o’n wych, ac mi werthodd lwyth o’i lyfrau iddyn nhw. Mi fu siop lyfrau’r Nant yn hynod brysur hefyd, yn gwerthu llyfrau Rhys Iorwerth, Sonia Edwards, Mihangel Morgan, Lleucu Roberts a Gareth Evans yn ogystal â rhai Ifor – o, a fi, wrth gwrs! O na fyddai Cymry iaith gyntaf mor barod i brynu a darllen llyfrau Cymraeg… diolch o galon i chi ddysgwyr hael, clen, darllengar!

Nofel newydd gan Siân Lewis

Published Mai 9, 2018 by gwanas

image

Os ydach chi’n blentyn tua 8-12 oed sy’n mwynhau darllen llyfrau hanesyddol neu straeon sy’n llawn cyffro ac antur, neu straeon am oes y Rhufeiniaid, dyma’r llyfr i chi! Dilyn Caradog, £5.99 gan Wasg Carreg Gwalch.

Mae’r awdur, Siân Lewis wedi llwyddo unwaith eto i greu nofel hynod ddifyr, ac mae plant o Aberystwyth i Gaernarfon yn cytuno. Ro’n i wrth fy modd efo’r erthygl Tri ar y Tro yn Golwg wythnos diwetha, gan mai barn 3 phlentyn oedd yno:

image

Ac er fod Hopcyn (8 oed) yn deud bod yr iaith yn anodd ar adegau, roedd o wedi mwynhau’n arw. Ac roedd Fflur (9 oed) a Martha (10 oed) wedi gwirioni!

image

Doedd Hopcyn na Fflur eriod wedi darllen un o lyfrau Siân o’r blaen felly mae ‘na wledd o lyfrau o’u blaenau nhw! A golygyddion cylchgrawn Golwg – gawn ni fwy o adolygiadau fel hyn gan blant os gwelwch yn dda? Maen nhw’n bwysig, yn effeithiol (mi wnes i ddarllen y llyfr yn syth ar ôl darllen barn y plant) ac yn fwy na dim, yn ddifyr i’w darllen. Mae plant yn aml yn fwy gonest nag oedolion…

Dyma i chi flas o ddechrau’r nofel:

image

Cymeriad dychmygol ydi Morcant, hogyn bach dewr y byddwch chi’n ei hoffi yn arw, ond roedd Caradog yn berson go iawn, Brython dewr iawn fu’n brwydro yn erbyn y Rhufeiniaid am wyth mlynedd o tua OC43 ymlaen. Dyma hen lun ohono (wedi ei baentio ym mhell ar ôl Oes y Rhufeiniaid wrth gwrs!):

caradog

Roedd y frenhines Cartimandwa yn berson go iawn hefyd, ond dwi ddim am ddeud mwy rhag ofn i mi ddifetha’r stori i chi. Dyma’r broliant ar y cefn:

image

Da iawn, Siân Lewis!

Ac os ydach chi isio mwy o lyfrau am yr un cyfnod, mae Diwrnod Ofnadwy gan Haf Llewelyn yn addas i blant 7-9 oed,

getimg
(adolygiad ar y blog hwn – rhowch yr enw yn y blwch chwilio)

ac Y Llo Gwyn gan Hilma Lloyd Edwards yn addas i blant 8-12 oed. Dwi’m wedi darllen hwnnw – ydach chi? Rhowch wybod be oeddech chi’n ei feddwl.

220px-Cyfres_'Slawer_Dydd_Llo_Gwyn,_Y_(llyfr)

Bedwen Lyfrau 2018

Published Ebrill 20, 2018 by gwanas

eng_1_post

Bydd Bedwen Lyfrau 2018 yng NGHAERFYRDDIN!

MERCHER 9 – SADWRN 12 MAI

Digwyddiadau Ddydd a Nos mewn lleoliadau amrywiol ac i gyd yn rhad ac am ddim – nifer cyfyngedig ar gyfer rhai sesiynau plant. Popeth i blant yn y bore, a sesiynau oedolion ar ôl cinio.

Bydd llyfrau ar werth ymhob digwyddiad gan Siop y Pentan.

getimg

Bydd Na Nel, Sali Mali ayyb yno. Mae’r manylion i gyd fan hyn:

http://bedwen.com/

Animal-Wall_Literature-Wales_A1-700x400

A chofiwch bod Gwyl Llên Plant Caerdydd yn dechrau y penwythnos yma:

https://www.cardiffkidslitfest.com/cy/

ac yn para tan Ebrill 29ain. Gweithgareddau Cymraeg a Saesneg efo awduron o bob man, yn trafod llyfrau a chomics o bob math, fel rhain:

51h4LO6grPL

A llawer, llawer mwy!

Cyfle i gael llyfr am ddim, a mwy o ‘Maes y Mes.’

Published Ebrill 18, 2018 by gwanas

Dyma i chi syniad gwych! Cyfle i blant ennill pecyn o lyfrau am ddim, a thynnu sylw at Wobr Tir na n-Og yr un pryd. Manylion yn y llun isod:

image

Does ‘na ddim dyddiad cau hyd y gwela i, ond nifer cyfyngedig o lyfrau am ddim sydd ar gael, felly brysiwch! Byddai sgwennu am bob un yn anodd, felly be am ddewis un a sgwennu am hwnnw? Does dim angen traethawd! Dwi’n siwr y byddai hanner tudalen yn ddigon – pargraff hyd yn oed! Ac mae modd gyrru clip fidio hefyd – be amdani?

A mwy o newyddion da: mae’r 2 lyfr nesaf yn y gyfres Maes y Mes yn y siopau rŵan. Cyfres i blant 5-8 oed ydi hi, gan yr awdures/llyfrgellyd Nia Gruffydd gyda lluniau gan Lisa Fox.

Rydan ni eisoes wedi gweld straeon am dylwyth teg yr hydref a’r gaeaf, a rŵan, dyma straeon y gwanwyn a’r haf.

Dwi’n meddwl mai Brwynwen a’r Aderyn Anferth ydi’r stori orau o’r 4, achos mi ges i fy nhwyllo – doedd gen i ddim syniad pam fod darnau arian yn ymddangos bob munud – ond efallai eich bod chi’n anghytuno? Rhowch wybod!

Dyma i chi flas o sori Brwynwen:

image

A blas o stori Briallen a brech y mêl:

image

Ydi, mae Briallen druan yn sal ar adeg anffodus iawn, bechod. Bydd raid i chi ddarllen y llyfr i weld be sy’n digwydd iddi…

Mae ‘na dipyn o sôn am fwyd a dillad yn y llyfrau hyn, felly os ydach chi’n nabod plentyn 5-8 oed sy’n hoffi bwyd a dillad a ffasiwn, be am roi copi o un o’r llyfrau hyn iddyn nhw? Neu gwell fyth, becyn o’r 4 llyfr.

£3.99 yr un, gan Y Lolfa.

Ond dwi’n siŵr y byddai Nia yn hapus i weld y 4 llyfr yn cael eu benthyca o’r llyfrgell hefyd – gan mai llyfrgellydd ydi hi. Dwi’n siŵr ei bod hi wedi cofrestru efo PLR, siawns! PLR (public lending right) sy’n talu 8c i’r awdur am bob tro mae llyfr yn cael ei fenthyca. Felly prynwch a benthycwch o lyfrgell – cefnogwch ein hawduron!