Llyfr am ryfel, colled a darllen.

Published Awst 24, 2020 by gwanas

Diolch i Gwawr am dynnu fy sylw at y llyfr yma drwy gyfrwng Facebook: Captain Rosalie.

IMG_2089

Ia, llyfr Saesneg, ond cyfieithiad o un Ffrangeg ydi o, felly dwi’n llacio fy rheolau. Dyma’r clawr gwreiddiol, a dyma’r awdur, Timothée de Fombelle.

images

Dwi wedi gwirioni! Wrth gwrs mod i, neu fyddwn i ddim wedi llacio fy rheolau i’w gynnwys.

Ar gyfer pa oed mae o ta? Wel, yn ôl tudalen Amazon Ffrainc, mae o ar gyfer plant 7-13 oed, ond mae’r wybodaeth sydd ar gael yn Saesneg yn deud 8-12, felly rhywle o gwmpas fanna.

Ond stori am ferch fach 5 oed ydi hi. Mae hi’n cael mynd i’r ysgol efo’r plant mawr, ond yn gorfod eistedd yn y cefn, ynghanol y cotiau:

IMG_2087

Dyma’r dudalen gyntaf:

IMG_2088

Mae ei mam yn gweithio mewn ffatri ers i’w thad fynd i ryfel, ac mae’r athro yn gadael i Rosalie ddod i’r ysgol fel ffafr i’r fam. A gyda’r nosau, mae’r fam yn darllen llythyrau ei thad i Rosalie, sy’n llawn pysgota a chnau a gobaith.

Ond mae Rosalie yn ferch fach benderfynol, ac yn ara bach, mae’n dysgu darllen drosti’i hun.

IMG_2085

Dwi’m isio deud mwy na hynna, dim ond ei bod hi’n stori hyfryd, gynnil, glyfar am ryfel a chanlyniadau rhyfel. Mae ‘na gyfeiriadau at y canlyniadau hynny o’r cychwyn cyntaf: yr athro ag un fraich, mamau mewn ffatrioedd, geiriau’r athro i’r bechgyn ifanc yn ei dosbarth. Ond mae hi am obaith a dyfalbarhad hefyd – a llawer mwy. Nefi, mae ‘na gymaint ynddi!

Dyma’r awdur yn siarad am y llyfr – yn Ffrangeg wrth gwrs. Os nad ydach chi’n dalt Ffrangeg, jest gwrandewch ar sŵn yr iaith ta – mae’n hyfryd. A dwi’n siwr y gwnewch chi sbotio ‘petite fille’, sef ‘hogan fach.’

Mae’r darluniau yn wych hefyd, rhai yn fychan, rhai yn dudalennau dwbl:

IMG_2086

A dwi’m yn gwybod ai rhywbeth Ffrangeg ydi hyn, ond un o Ffrainc ydi Valériane Leblond ynde, ac mae lluniau Isabelle Arsenault yn f’atgoffa’n fawr o’i harddull hi:

Llyfr i’w drysori felly. Mwynhewch!

Y Ddinas Uchel a The Secret Dragon

Published Gorffennaf 24, 2020 by gwanas

IMG_2916

O’r diwedd, dwi wedi darllen ‘Y Ddinas Uchel’ gan Huw Aaron. Wnaeth y gyfrol ddim ennill Gwobr Tir Na n-Og eleni, ond roedd hi ar y rhestr fer (roedd Huw wedi gwirioni!) ac yn llawn haeddu bod arni.

Dywedodd Huw fod y stori wedi bod yn ffrwtian yng nghefn ei feddwl ers blynyddoedd, ac mae ôl gwaith meddwl arni. Dydi sgwennu llyfr llun a stori i blant ddim yn digwydd dros nos, wyddoch chi!

Mae llyfr fel hyn fel arfer ar gyfer plant dan 5 oed, ond mae ‘na neges fan hyn sy’n addas i blant hŷn hefyd. Dwi’n siŵr y byddai brawd neu chwaer hŷn wrth eu bodd yn darllen hon i frawd neu chwaer iau. Ond byddai rhieni a neiniau a theidiau – unrhyw un a deud y gwir – yn hapus iawn hefyd.

Stori ydi hi am ferch fach o’r enw Petra sy’n byw mewn dinas yn llawn pobl ofnadwy o brysur. Drwy’r dydd, bob dydd maen nhw wrthi fel morgrug yn adeiladu tyrau uchel.

IMG_1810

Dyna’r cwbl sy’n bwysig iddyn nhw – adeiladu. Dim bwys o ble mae’r cerrig yn dod na be fydd yn digwydd os fydd y tyrrau’n disgyn – adeiladu ydi PWRPAS BYWYD.

Ond mae Petra’n wahanol…

IMG_1811

Ac wrth astudio’r byd a phethau ‘bychain’ bywyd, mae hi’n dechrau holi ei hun – a’r oedolion – ai dim ond adeiladu sy’n bwysig mewn bywyd?

IMG_1812

Un diwrnod, mae Petra’n gweld balŵn aer poeth yn yr awyr uwch ben y ddinas – a dynes fach yn y fasged oddi tani…

IMG_1813

Be fydd yn digwydd? Gaiff Petra fynd yn y balŵn gyda hi? A be welith hi o’r balŵn? Bydd raid i chi gael gafael yn y llyfr i weld drosoch chi’ch hun. Ar gael o’ch siopau llyfrau lleol, ond hefyd, drwy’r wefan hon:

https://www.huwaaron.com/shop/yabds8cboecfm76iboq1hag685iu31

Bydd pob llyfr gaiff ei brynu drwy’r wefan yn cael ei arwyddo gan Huw. Gadewch iddo wybod os hoffech chi gael neges bersonol.

Mae hon yn stori hyfryd, annwyl gyda neges glir – does dim angen dilyn pawb arall fel dafad! Ac oes, mae ‘na fwy i fywyd na gwneud pres/adeiladu/ gweithio drwy’r dydd, ac oes, mae angen jest ymlacio a sbio a syllu weithiau. Rhywbeth mae llawer iawn wedi ei sylweddoli dros gyfnod Covid-19.

Dyma fideo difyr am sut aeth Huw ati i greu’r llyfr:

A dyma adolygiad Morgan Dafydd:
https://www.sonamlyfra.cymru/post/y-ddinas-uchel-huw-aaron

Llyfr Saesneg wedi ei osod yng Nghymru

IMG_1815

Ar ochr Saesneg Gwobr Tir na n-Og, wnaeth ‘The Secret Dragon’ gan Ed Clarke ddim ennill chwaith, ond roedd y nofel hyfryd hon wir yn haeddu bod ar y rhestr fer hefyd. I blant tua 7/8 oed a hŷn (mae ‘na eiriau reit anodd weithiau).

Mi wnes i ddotio oherwydd:
1. Y draig fach annwyl o’r enw Gweeb (er mod i jest â drysu isio iddi fod yn Gwib);
2. Mari, y ferch fach glyfar, styfnig sydd isio bod yn wyddonydd, ond sydd angen dysgu gwersi pwysig am bethau symlach bywyd;
3. Dylan: hogyn clen sy’n llawer gwell efo anifeiliaid na Mari;
4. Yr hwyl a’r hiwmor a’r darnau “O na, plis, naaa!”
5. Yr enwau a’r lleoedd Cymraeg.
6. O, ac mae ‘na ‘bobl ddrwg’ da yma hefyd!

Dau lyfr sydd wedi fy ngwneud yn hapus.

Published Gorffennaf 18, 2020 by gwanas

Enillwyr

Llongyfarchiadau mawr i enillwyr cystadleuaeth lliwio Cadi a drefnwyd nôl ym mis Ebrill/Mai. Dyma nhw efo’u gwobrau:

110151944_3305852402808642_1424924346968874154_o

Ec9wOGLWoAIKxRO

109685057_3121251261328161_8756929704494300106_n

Gobeithio y byddwch chi’n mwynhau’r lliwio a’r posau!

GWRANDO AR STORI

Sian James_400

Chwilio am stori i blant 5 i 10 oed? Mae Siân James yn darllen un o straeon Na, Nel! gan Meleri Wyn James, diolch i Menter Maldwyn – linc isod!

youtu.be/lsZzXjPKb7k

Sialens Ddarllen yr Haf

giraffe-ebdfffc5be749823067c2f18c923fdef51d63310dd799016bb50cce0e658ae29

Os dach chi wedi ei neud o o’r blaen, mi fyddwch chi’n gwybod be i’w ddisgwyl, ond os ydi’r Sialens Ddarllen yn newydd i chi – rhowch gynnig arni!

Y bwriad ydi cael plant 4 – 11 oed i ddarllen 6 llyfr dros wyliau’r haf – llyfrau Cymraeg a Saesneg.

Thema’r Sialens eleni ydi ‘Sgwad Gwirion’ a bydd yn dathlu llyfrau llawn hwyl a chwerthin, a’r peth ‘gwirion’ cynta fyddwch chi’n neud ydi dewis pa fath o greadur od/hurt fyddwch chi isio bod – a pha enw. Swnio fel hwyl!

bear-b24fb3beef0db7f7b6ddfef6cb32de06200cfec25a39fcb20382ffeea5d95b6e

Mae’r wefan am ddim ac yn cynnwys fideos, gemau, cwisiau a gweithgareddau digidol. Mwy o wybodaeth a chyfle i gofrestru fan hyn:

https://cymru.summerreadingchallenge.org.uk/home-zone-src

Ewch i wefan eich llyfrgell leol er mwyn gweld a defnyddio deunyddiau ac adnoddau darllen plant, sy’n cynnwys e-lyfrau, llyfrau llafar a chomics, y cwbl am ddim!

MAE LLYFRGELLOEDD YN WYCH!

Llyfr Lliwio Cadi

Published Gorffennaf 13, 2020 by gwanas

Dyyyh… wnes i anghofio sôn bod Llyfr Lliwio Cadi yn y siopau rŵan. Jest y peth ar gyfer diwrnod gwlyb, glawog fel heddiw.

Dyma’r clawr:

IMG_1672

A dyma’r cefn:

IMG_1707

A dyma syniad i chi o be sy tu mewn, pob un yn A4 gyda llaw:

Dwi wedi sgwennu chydig o frawddegau i fynd efo’r lluniau, ond yr arlunydd Janet Samuel sydd wedi gwneud y gwaith mwya, sef paratoi 23 o luniau i’w lliwio, a gwneud ambell bos hefyd, fel chwilio am wahaniaethau rhwng dau lun ac ati. Mi fues i wrthi am oes yn chwilio!

Mae Llyfr Lliwio Cadi ar gael nawr/rŵan (£4.99, Y Lolfa), ac yn werth bob ceiniog!

‘Tir na n-Og’ 2020

Published Gorffennaf 12, 2020 by gwanas

TNNO_llyfrau buddugol

Llongyfarchiadau MAWR i holl enillwyr Gwobr ‘Tir na n-Og’ 2020.

Mae Manon Steffan Ros wedi ennill gwobr ‘Tir na n-Og’ am y pumed tro! Hi, ar y cyd â’r darlunydd, Jac Jones, enillodd y brif wobr yn y categori cynradd gyda Pobol Drws Nesaf. Ro’n i eisoes wedi rhoi sylw a chanmoliaeth uchel i’r llyfr ar y blog yma (Rhowch deitl y llyfr yn y bocs chwilio ar y dde os am weld be ddywedais i). Dwi’n cofio mod i isio ychwanegu ei fod o’n haeddu gwobrau, ond wnes i’m meiddio – rhag ofn. Ddim isio’i jincsio nhw, na!

Byw yn fy Nghroen, llyfr wedi ei olygu gan Sioned Erin Hughes enillodd y categori uwchradd, ond rhaid cyfadde nad ydw i wedi gweld hwnnw eto. Mi fydd raid i mi rŵan, yn bydd! Dyna bŵer gwobrau ynde, maen nhw’n codi chwilfrydedd yn un peth.

Casgliad o brofiadau pobl ifanc sydd wedi gorfod brwydro gyda salwch a chyflyrau iechyd hirdymor ydi Byw yn fy Nghroen. Mae’r cyfranwyr i gyd yn bobl ifanc rhwng 10 a 26 oed, ac mae’r llyfr yn mynd i’r afael â chanser, epilepsi, clefyd Crohn’s, spina bifida, nam ar y golwg, OCD, iselder a gorbryder.

Dau lyfr pwysig iawn ar gyfer yr oes ryfedd hon.

Da iawn chi, yr enillwyr a’r cyfranwyr, a da iawn i bawb oedd ar y rhestr fer hefyd – roeddech chi gyd wir yn haeddu’r clod.

TNNO_Awduron-manonsteffanros-jacjones-sionederinhughes

Gwych hefyd oedd bod y bardd Gruffudd Owen wedi sgwennu englynion i gyfarch yr enillwyr – efo gwaith celf Ruth Jên. Dyma’r un i Manon a Jac:

Eclnu_mXsAYLePt

A dyma’r un i Sioned Erin a’r cyfranwyr:

EclqudnX0AAHKHb

Gwych, fel arfer, Mr Bardd Plant Cymru!

Bobl Bach, Breuddwydion Mawr

A dyma i chi lyfrau Saesneg dwi wedi gwirioni efo nhw, yn enwedig y rhai sy’n tynnu sylw at ferched rhyfeddol na wyddwn i fawr ddim amdanyn nhw.

IMG_1701

Oedden nhw’n llai enwog oherwydd eu bod yn ddu? Dyna’r gwir amdani, yn anffodus.

Rhan o gyfres wych ‘Little People, Big Dreams’ ydi’r rhain, a braf fyddai cael cyfres debyg yn Gymraeg ynde?

Dyma i chi flas o’r cynnwys – addas ar gyfer oedran 4+ (ac oedolion!) ddeudwn i:

IMG_1702IMG_1703

Dawnswraig ac ysbiwraig oedd Josephine Baker, ac athletwraig wych oedd Wilma Rudolph, oedd ar faglau oherwydd polio nes roedd hi’n 9 oed! Ro’n i isio ei gweld hi’n rhedeg yn syth ar ôl darllen y llyfr, a dyma linc i chitha gael ei gweld hi.

Digon hawdd gwglo i weld Josephine yn dawnsio hefyd.

Pobl – a straeon anhygoel. Ac mae ‘na lwythi ohonyn nhw yn y gyfres!

Sw Sara Mai – nofel i blant

Published Mehefin 23, 2020 by gwanas

IMG_1562

IMG_1580

Reit, os dach chi’n caru anifeiliaid, tua 7-11 oed, ac yn hoffi stori sy’n cydio yn eich dychymyg ac yn gwneud i chi ysu i droi’r tudalen i weld be sy’n digwydd nesaf, dyma’r nofel i chi!

Dwi wedi ei mwynhau hi’n arw, achos ro’n i wrth fy modd efo anifeiliaid yn yr oed yna (dal i fod) ond mae ‘na bethau eraill yn y nofel hon fydd yn cadw diddordeb plant hŷn ac oedolion hefyd.

9 oed ydi Sara Mai, y prif gymeriad, ac mae’n llawer haws iddi ddeall yr anifeiliaid yn sw ei mam na’i chyfoedion ym Mlwyddyn 5. Roedd bob dim yn iawn nes i ferch newydd gyrraedd yr ysgol a dechrau dweud pethau cas, hiliol wrthi. Grrrr…. A hynny dim ond oherwydd lliw croen Sara Mai. GRRRRR! Mae ei thad hi’n wyn, ond ei mam yn ddu, dach chi’n gweld.

Dyma eglurhad Casia Wiliam, yr awdur:

“Mae mor, mor bwysig bod ein llenyddiaeth yn adlewyrchu ein cymdeithas ni yng Nghymru heddiw, er mwyn i bob plentyn fedru adnabod eu hunain mewn llyfr. Rydw i wedi bod yn meddwl ers tro bod angen mwy o amrywiaeth o fewn llenyddiaeth plant, ac yn arbennig hefyd bod angen i’r prif gymeriad fod o gefndir cymysg, nid dim ond yn gymeriad ymylol. Roeddwn i’n awyddus i drafod hiliaeth mewn nofel, heb i hynny deimlo fel ‘gwers’ fel petai.”

Ac mae hi wedi llwyddo, dydi o ddim yn teimlo fel ‘gwers’ o gwbl. Mae ‘na sawl neges neu ‘thema’ yn y nofel mewn gwirionedd (bwlio, hiliaeth, cyfeillgarwch, pwysigrwydd peidio rhoi fyny a dal ati…) ond bydd pob darllenydd yn ei mwynhau oherwydd y stori a’r cymeriadau, heb i’r “negeseuon” neidio allan fel gordd, fel sy’n digwydd gyda rhai llyfrau.

Mae ‘na hiwmor hyfryd yma, a llwyth o ddigwyddiadau. Ac ro’n i wir wedi dotio at rai o’r cymeriadau – Oli yn un, a Zia sy’n datŵs i gyd, a’r ffaith fod rhieni Sara Mai efo cymeriadau mor wahanol.

Mi wnes i ddysgu gryn dipyn am wahanol anifeiliaid hefyd!

Dyma’r dudalen gynta i chi gael blas.

IMG_1577

Mae ‘na chydig o luniau tu mewn hefyd (gan Gwen Millward) a dyma un hyfryd o Sara Mai:

IMG_1579

Mae’r nofel yn llawn digwyddiadau ffraeth, fel dyfodiad y jiráff Newydd sydd ag ofn uchder a Llywelyn Fawr, arth o’r Andes sydd newydd gyrraedd y sw ac yn cael trafferth setlo.

Daeth yr ysbrydoliaeth i Casia pan oedd hi’n fardd plant Cymru ac yn ymweld ag ysgolion.

“Gwnes i gyfarfod â merch fach mewn ysgol oedd yn annwyl tu hwnt ac yn gwirioni ar anifeiliaid, ac mi ddywedodd wrtha i – “Mae Mam yn dweud bod gen i gysylltiad arbennig gydag anifeiliaid.” A dyma fi’n meddwl – rydw i am dy roi di mewn llyfr! Rydw i wir yn gobeithio y bydd plant yn hoffi’r llyfr – er mwyn i Sara Mai gael sawl antur arall!”

Sawl antur arall? Ieeee! Plîs! Dwi wir yn gobeithio y bydd plant yn ei hoffi hefyd achos mae ‘na ddeunydd cyfres wirioneddol ddifyr a phwysig fan hyn. Felly prynwch a rhannwch y newyddion da er mwyn i ni gael mwy o helyntion y sw a Sara Mai.

Llongyfarchiadau, Casia! Clincar…

Sw Sara Mai gan Casia Wiliam a(£5.99, Y Lolfa).

NOFEL OEDOLION

A sôn am glincars, sbiwch lluniau da dynnodd Heledd Wyn Roberts ohona i pan ro’n i’n llofnodi llyfrau mewn layby rhwng Bala a Dolgellau ddoe…

IMG_1566

Nid nofel i blant mo ‘Merch y Gwyllt’ gyda llaw. Un i’ch rhieni/nain/taid/modryb/athrawon, iawn? A dim ond os nad ydyn nhw’n rhy sensitif/parchus/cael eu dychryn yn hawdd… (he he!)

Cyfle i ennill llyfrau a newyddion am lyfr lliwio Cadi

Published Mehefin 16, 2020 by gwanas

Eai5h7wXQAEXiDd-1

Mae’r Cyngor Llyfrau wedi trefnu cystadleuaeth newydd gyffrous!
£100 i’w wario ar lyfrau?! Waw!

Dyma’r manylion:

📢 CYSTADLEUAETH – Galw Adolygwyr Ifanc!📢

📚 ENILLWCH BENTWR O LYFRAU i chi a’ch ysgol!📚

😎 Dewiswch eich ffefryn o’r templedi cŵl yma:
http://ow.ly/YND950A7Gsl

✏️ Ysgrifennwch adolygiad o lyfr o’ch dewis chi!

💻 Anfonwch eich adolygiad at cllc.plant@llyfrau.cymru

neu

✉️ drwy’r post at
Adran Llyfrau Plant
Cyngor Llyfrau Cymru,
Castell Brychan,
Aberystwyth,
SY23 2JB

📆 Dyddiad cau: 15 Gorffennaf 2020.

📚 Bydd y goreuon yn derbyn gwerth £100, £75 neu £50 o lyfrau gwych ynghyd â phentwr o lyfrau i ysgol y buddugol.

Amdani!

Tip i chi gen i – peidiwch â sgwennu traethawd 6 tudalen. A byddwch yn onest. Ond peidiwch â bod yn gas.

Pob lwc.

LLYFR LLIWIO

A sbiwch! Dwi wedi cyffroi’n rhacs. Dyma glawr Llyfr Lliwio Cadi (wel, rhan ohono fo, dydi’r wefan ‘ma ddim yn rhy hoff o PDFs), fydd, gobeithio, yn cael ei argraffu wythnos nesa:

104373155_1503502643145038_2656064775374545145_n

Bechod na fyddai o wedi gallu ymddangos ar ddechrau cyfnod Covid, ond dyna fo – mae hwnnw wedi drysu pob dim tydi?

A chofiwch roi gwybod pa lyfrau sydd wedi’ch plesio chi dros y misoedd diwethaf yma. Gewch chi yrru brawddeg ata i, a thudalen at y Cyngor Llyfrau…

Gwylio pobl yn trafod llyfrau

Dyma i chi wefan ddifyr. Llwyth o bobl yn trafod llyfrau neu eu hoff lyfrau, a fidios gan bob un sydd wedi ei enwebu ar gyfer Gwobr Tir na n-Og eleni. Neu Tir Na Nog neu Tir na-nog, pa bynnag ffurf sy’n gywir. Dwi byth yn cofio, ydach chi?

https://www.amam.cymru/carudarllen

Mi fydd yr enillwyr yn cael eu cyhoeddi fis nesa dwi’n meddwl. Pob lwc i bawb!

Nofel newydd sbon ar gyfer yr arddegau

Published Mehefin 6, 2020 by gwanas

image001

Mae Heiddwen Tomos yn hen law (gweld be wnes i yn fanna?) ar sgwennu nofelau bellach, ond rhai ar gyfer oedolion oedd rheiny, ac o’r diwedd, mae hi wedi cyhoeddi un ar gyfer yr arddegau – ieee!

Ro’n i’n gwybod y byddai’n un dda oherwydd:
1. Mae hi’n gallu sgwennu.
2. Mae’n athrawes uwchradd ers blynyddoedd, ac yn gwybod yn iawn be sy’n apelio at bobl ifanc 11-14, a sut maen nhw’n siarad ac ati.

Ac ro’n i’n iawn. Dwi wedi mwynhau Heb Law Mam yn arw.

Mae’n llawn hiwmor, emosiynau/angst a chynnwrf y cariad cyntaf, problemau teuluol a’r cyfeillgarwch ffug sy’n anffodus yn gymaint o ran o fywyd disgyblion ysgol – wel, merched o leia. Ac mi wnes i wir fwynhau casau Gwen (yr ast) a’i mam (arch-ast).

Dywedodd Heiddwen mai ei phrofiad mewn ysgol oedd yr “ysbrydoliaeth fwyaf ar gyfer ysgrifennu’r nofel hon. Neges y stori yw bod cyfnodau ym mywydau pawb yn gallu bod yn anodd, ond daw eto haul ar fryn.”

Neges bwysig, achos mae cyfnodau anodd yn eich arddegau yn gallu teimlo fel diwedd y byd.

Efa ydi’n harwres ni (enw da am arwres, os gai ddeud…) ac mae’n cael amser caled gan Gwen (yr ast) a rhai o’i ‘ffrindiau’ eraill. Mae hi hefyd yn dechrau ffansïo bachgen am y tro cyntaf. Ar ben hyn oll, mae mam Efa yn yr ysbyty yn disgwyl babi – ac am driniaeth gancr.

Dyma’r dudalen gyntaf i chi gael blas:

IMG_1434

Ydi, mae hi’n ddeheuol iawn ac yn llawn ymadroddion gwych ardal Llanbedr Pont Steffan, ffor’na. Do’n i ddim yn deall pob un, a dwi wir yn meddwl y byddai rhestr yn y cefn yn egluro rhai ohonyn nhw o help mawr.

Dyma dudalen arall:

IMG_1435

Mi wnes i holi Heiddwen drwy Facebook be oedd ystyr “O’s sgrwb arnot ti?” a dyma’r ateb ges i:

Ie pan ti wedi ymarfer dy gorff nes bod y muscles yn tynnu bore rôl ny😉

Tydi o’n ymadrodd gwych? Mae gen i awydd ei fabwysiadu. Ond does gen i’m clem be mae “yn mynd i ga’l hwp” yn ei feddwl. Gorffen efo rhywun? Cael slap? Rhoi tacl dda i rywun? Penderfynwch chi!

Ro’n i’n hoffi’r darnau sgwrsio tecst/whatsapp hefyd:

IMG_1436

Dywedodd Heiddwen hefyd iddi “fwynhau ysgrifennu’r nofel hon mas draw.” Ac mae hynny’n amlwg – mae’n llifo. “Fel mam i dri o blant, penderfynais ysgrifennu nofel iddyn nhw i’w darllen.” Ac mae’n swnio fel petae hi am sgwennu mwy ar gyfer yr arddegau: “mae cael bod yn bryfyn ar wal yn yr ystafell ddosbarth yn gyfoeth o straeon difyr dros ben!” Gwyliwch eich hunain, ddisgyblion Mrs Tomos…

Ond edrych ymlaen yn arw at gael darllen mwy o lyfrau fel hyn – gwell fyth os gawn ni eirfa hefyd! Llongyfarchiadau, Heiddwen.

image002

Mae Heb Law Mam gan Heiddwen Tomos ar gael rŵan/nawr (£5.99, Y Lolfa).
Addas ar gyfer: 11 – 14 oed yn ôl y wasg, ond dwi’n llawer hŷn ac mi wnes i ei mwynhau hi hefyd.

Llyfrau i daclo hiliaeth

Published Mehefin 4, 2020 by gwanas

Yn bendant, mae angen mwy o lyfrau ar gyfer plant ac oedolion sy’n delio efo hiliaeth. Maen nhw’n brin yn Gymraeg, ond dyma restru ambell un sy’n delio efo bod yn wahanol mewn rhyw ffordd:

Ar gyfer plant iau, Pobol Drws Nesaf gan Manon Steffan Ros:

EHeOqcAWsAAbUAI
20191128_085602

Stori hyfryd, syml, sy’n ein hannog i beidio â beirniadu rhywun sy’n edrych ac yn ymddwyn yn wahanol i ni, a bod rhaid parchu pawb. Ar restr Tir naNog eleni – ac yn haeddu bod arni…

Addasiad ydi hwn, gan y bardd, Mari George, a dwi ddim wedi gweld copi fy hun, ond dyma ddisgrifiad Gwales:

Y llyfr perffaith i’w ddarllen yn uchel, gyda darluniau llawen, mae’r stori hon yn dathlu amrywiaeth a chynhwysedd, tra’n tanlinellu pa mor bwysig yw undod yn ein byd.

9781849670982

Addasiad arall, wedi ei gyfeithu gan fardd arall, Mererid Hopwood,

getimg

a dwi ddim wedi gweld hwn chwaith, ond dyma ddisgrifiad Gwales:

Dewch i hedfan i bedwar ban byd gyda Mam-gu, a helpwch hi i gyfrif o un i ddeg ar ei thaith siopa fythgofiadwy. Stori ddifyr mewn mydr ac odl, gyda llun hudolus ar bob tudalen. Cyfieithiad o My Granny went to Market – A Round-the-World Counting Rhyme.

A dyma mae Sian Melangell yn ei ddeud amdano:

Dwi ar fin cael hwn i Ewen, yn un peth… am sawl rheswm (Mererid yn ffab, hoffi’r ffaith ei fod yn cyflwyno’r byd mewn stori, ac hefyd wrth gwrs, yr amrywiaeth bobl). Un peth dwi’n ymwybodol ohono ydi fod llyfr hefo bobl mewn gwledydd tramor hefo lliw croen gwahanol i’r Cymro bach yma yn un peth, ond mae llyfrau hefo bobl lliw gwahanol eu croen yn siarad Cymraeg ac yn gwneud pethau fel fo yn arbennig o bwysig hefyd.

Os am lyfr i blant 4-6 oed yn Saesneg, ac wedi ei sgwennu gan awdur du, ac am deithio drwy’r gofod, be am hwn gan Ken Wilson-Max?

astro-girl

Mae Astrid wrth ei bodd efo’r gofod ac isio bod yn astronot! Mae’n cael andros o hwyl efo’i thad yn darganfod be sydd ei angen i gyflawni ei breuddwyd, o wneud arbrofion i fwyta bwyd sych, i ddod i arfer efo “near-zero gravity”. Dim clem be ydi hwnnw yn Gymraeg, sori!

Mae o hefyd yn cynnwys ffeithiau am ferched go iawn sydd wedi bod yn y gofod. Felly llyfr sy’n ticio sawl bocs!

Mae angen cefnogi a darllen a phrynu llyfrau gan awduron sy’n gwybod am be maen nhw’n sôn, ac mae ‘na fwy o syniadau fan hyn:

https://www.booktrust.org.uk/booklists/r/represents-picture-books/

Saesneg eto, a dwi wedi sôn am rhain eisoes, ac maen nhw wir yn werth eu darllen:

22902132412_3

Dwi wedi cyfeirio at lyfrau eraill Jason Reynolds o’r Unol Daleithiau hefyd, awdur croenddu wirioneddol gyffrous. Teipwich ei enw yn y bocs chwilio.

513yussx5tl._sx309_bo1204203200_

Dwi newydd sylweddoli na wnes i ddeud ar y pryd mai awdur croenddu ydi Jason Reynolds. Ro’n i jest yn meddwl amdano fo fel awdur, nid awdur du. Sy’n beth da, gobeithio. Ond er mwyn y blog yma, dwi’n tynnu sylw at y ffaith, iawn!

Awdures dwi wedi ei chanmol droeon ar y blog yma ydi Catherine Johnson, ac mae ei llyfrau hi i gyd yn werth eu darllen, ac yn sôn am gymeriadau du eu croen:

Os am wybod mwy amdani a’i chysylltiadau Cymreig, teipiwch ei henw yn y bocs chwilio ar y dde.

Cymraeg – arddegau

Yn ôl i’r Gymraeg, ar gyfer yr arddegau, mi sgwennodd Gwyneth Glyn ‘Aminah a Minna’ nôl yn 2005, fel rhan o gyfres Pen Dafad:

getimg

Mae’n stori hyfryd, ffraeth sy’n sôn am dreialon bachgen sy’n dechrau mynd allan gyda merch o dras Asiaidd – er gwaetha’r problemau mae hynny’n ei greu efo pobl eraill.

Ar gyfer yr arddegau eto (tua 11+), mi wnes i drio delio gyda’r anhegwch o gael eich trin yn wahanol oherwydd eich bod yn edrych yn wahanol yn 2il a 3ydd llyfrau Cyfres y Melanai, Y Diffeithwch Du ac Edenia.

20180926_175004
4133j-opo9L

Wedyn, be am Tom gan Cynan Llwyd? Dydi o ddim yn gwneud sioe fawr o’r ffaith fod cymeriad Ananya o dras Bangladeshi, mae hi jest yno, yn ran naturiol o’r stori.

tom-cynan-llwyd-500x743

Mae angen mwy o luniau o bobl amrywiol yn gwneud pethau normal mewn cyhoeddiadau ac ar y we yn Gymraeg yn gyffredinol, felly dyma un fan hyn:

CH6xCTMb1Cv9Qsok-ilzysaGszLgE9gc7imp1IMDqFIwLeKMjYIKkB033oqwHZ9H6EFuX-5Y_aqvR9f-BowBRG7hQ94q5VWuZUSrYQnpooPEMqYemth2q8ED6urf6FHE5WpYqwTtobJnB5TLNf2fUEa2jnj5Vv-Al0c

Gyda llaw, mi wnes i gyhoeddi llyfr am fy mhrofiadau yn Nigeria yn yr 80au, lle ro’n i’n dysgu plant uwchradd (a chynradd o ran hynny), a dwi’n gobeithio’n arw nad o’n i’n hiliol ynddo fo, neu’n tanlinellu pethau fyddai’n gwylltio pobl groenddu, ond cofnod go iawn am fyw mewn pentre bach diarffordd ydi o, ac un o gyfnodau gorau, hapusaf fy mywyd. Doedd profiadau a bywydau plant Gbara ddim byd tebyg i blant duon Prydain, Ffrainc neu’r Unol Daleiethiau, ond dwi’n gobeithio bod y cariad deimlais i at fy nisgyblion a RHAI o fy nghyd-weithwyr yn dod drwadd ynddo fo.

51fqoiiatyl-_sy344_bo1204203200_

LLYFRAU OEDOLION:

Fel mae’n digwydd, dwi wedi bod yn darllen llyfrau gwych gan awduron croenddu yn ddiweddar. Dwi ar ganol Becoming, hunangofiant Michelle Obama, ac yn mwynhau’n arw.

81dDwAzxtrL

Dwi ddim yn disgwyl y bydd hunangofiant Mrs Trump cweit cystal.

A llyfr wnes i syrthio mewn cariad yn llwyr efo fo ydi hwn, Girl, Woman, Other gan Bernardine Evaristo:

51ahH0NU6BL._SX324_BO1,204,203,200_

Enillydd y wobr Booker 2019. Fel arfer, dydi ennill y wobr honno ddim yn golygu y bydda i’n mwynhau, a chan nad oes unrhyw atalnod llawn yn y nofel hon, mae rhywun yn teimlo ar y dechrau: “O dyma ni, stwff arti-ffarti…” ond na, gyfeillion! Er ei fod wedi bod yn chydig o waith dal ati ar y dechrau, nefi, mi ges fy hudo! Mae’n delio gyda nifer o gymeriadau gwahanol, a phob un yn agoriad llygad i ddarllenydd croenwyn fel fi. Dwi wedi perswadio ein grŵp darllen i ddewis hon fel ein nofel Saesneg y tro yma a dwi wir yn edrych ymlaen at weld be fydd eu barn nhw. A diaw, dwi am gynnig Becoming ar gyfer y cyfarfod ar ôl hwnnw, hefyd.

Mae hi wir yn drueni bod George Floyd wedi gorfod marw er mwyn i’r byd sylweddoli o ddifri be mae pobl sydd ddim yn wyn eu croen yn gorfod delio ag o, ond er mwyn osgoi magu cenhedlaeth arall o bobl hiliol, mae’n rhaid i ni ehangu gorwelion a gwybodaeth PAWB. Cam bach ydi cyflwyno llyfrau efo cymeriadau amrywiol i blant, ond mae’n gam i’r cyfeiriad iawn.

Ac i gloi, dyma fidio ar youtube drawodd fi fel gordd:

Cystadleuaeth Liwio Cadi

Published Mai 30, 2020 by gwanas

Diolch i bawb wnaeth anfon llun o Cadi a’i ffrindiau i gystadleuaeth liwio Cadi! Roedd y safon yn wych ac roedd hi’n dda gweld lluniau mor lliwgar!

Enillwyr y gystadleuaeth yw:

1af – Rhiannon Fflur

Cydradd 2ail – Hawys Elin

Cydradd 2ail – Grug Gwent

3ydd – Caio Tudor

Mi faswn i wrth fy modd yn gallu rhoi gwobr i bawb, ond roedd Meinir a minnau’n gorfod dewis y tri gorau. Ond fel mae’n digwydd, mi lwyddon ni i droi braich Y Lolfa a rhoi gwobrau i bedwar!

Yn drydydd, mae Caio Tudor Griffiths, 7 oed, gyda’i lun hynod liwgar a bywiog. Ro’n i’n hoff iawn o’r ffordd mae o wedi gwneud y fadarchen yn felyn ac oren, a’r awyr yn biws. Gwreiddiol a gwahanol. Da iawn, Caio!

100982340_3176149369112280_1781141311521292288_o

Yn gydradd ail, mae Grug Gwent, 7 oed a Hawys Elin, 6 oed. Ro’n i wrth fy modd gyda dail gwyrdd tywyll, artistig Grug a’r marciau glas ar wynebau’r ‘dynion drwg’;

101059473_3176148675779016_4364230927912534016_o

ac mae Hawys Elin wedi lliwio wynebau’r dynion yn wych hefyd, a chlyfar iawn oedd gwneud i un o’r tariannau edrych fel wyneb coch! Llongyfarchiadau i chi eich dwy.

101565364_3176149062445644_5060355550756208640_o

Roedd hi’n agos, ond i mi, Rhiannon Fflur, 7 oed oedd ar y blaen. Lliwio annisgwyl, gwahanol, oedd yn denu’r llygad yn syth. Mae’r madarch yn wych a hynod ddramatig, dail y coed yn ysgafn ac artistig fel rhai Grug, wynebau pob un o’r dynion drwg yn hollol wahanol, ac ro’n i wir yn hoffi’r ffordd glyfar mae hi wedi lliwio’r gwair yn ofalus, yn daclus ac yn drawiadol. Ac edrychwch ar y mafon/mwyar duon! Nid un blob o liw, ond cylchoedd bach pinc a phiws perffaith! Gwych, Rhiannon, a mwynha dy wobr.

100984363_3176147232445827_1207132311234019328_o

Mae’r rhain yn haeddu canmoliaeth uchel hefyd: Sami Joe Williams, Esyllt, Garin Collins a Lily Thatcher (dim ond 4 oed!) oedd wedi gwneud y coed yn lliwiau’r enfys.

Llongyfarchiadau mawr – bydd y gwobrau yn y post yn fuan – a’r Llyfr Lliwio cyn gynted ag y bydd o wedi ei gyhoeddi. O, ac i’ch atgoffa, mae manylion y gwobrau fan hyn:

EUbvKQvXsAAUmtq

Gyda llaw, mae’r Cadi go iawn, ysbrydolodd y gyfres pan oedd hi’n llawer iawn iau, wedi cael ceffyl!

c9714019-f828-483f-8e4d-c9c95126e3d4

Welwn ni lyfr ‘Cadi a’r Ceffyl’ neu ‘Cadi a’r Ceffylau’ ryw dro? Pwy a wyr!