Manawydan Jones – Y Pair Dadeni

Published Gorffennaf 14, 2022 by gwanas

Oes, mae ‘na gryn dipyn o lyfrau wedi deillio o straeon y Mabinogi bellach, a dyma’r un diweddaraf. Nofel ar gyfer yr arddegau gan Alun Davies, y boi greodd y ditectif Taliesin MacLeavy yn y drioleg ddechreuodd efo Ar Drywydd Llofrudd. Roedd y llyfrau hynny’n arbennig, wedi eu plotio’n grefftus a’r cymeriadau’n cydio. Ro’n i wedi disgwyl i Alun gael rhyw fath o glod ar restr fer o lyfrau gorau’r flwyddyn ond dyna fo, anodd plesio pawb am wn i. Roedd o’n amlwg wedi cael blas ar y creu beth bynnag:

“Ar ôl gorffen trioleg Taliesin MacLeavy roeddwn i’n awyddus i ysgrifennu rhywbeth oedd yn fwy na stori dditectif. Gwnaeth y syniad o ddod â straeon a chymeriadau’r Mabinogi o’r canol oesoedd i Gymru gyfoes afael ynddo i’n syth – rwy’n teimlo ei bod hi’n stori fydd yn apelio i lot fawr o bobl, ac yn enwedig rhywbeth fydde fy mhlant i’n gallu darllen a mwynhau. Fel yn straeon Taliesin mae yna lofruddiaethau yn digwydd a dirgelwch i’w ddatrys i Manawydan, ond ar ben hynny mae yna antur, drwgdeimlad, chwedloniaeth, cleddyfau, a hyd yn oed hud a lledrith – rhywbeth i bawb o bob oedran, gobeithio!”

Mi wnes i fwynhau yn sicr – dyma’r math o lyfrau sy’n apelio ata i, rŵan, fel yn fy arddegau. Wrth fy modd efo chydig o hud a lledrith ac antur a chleddyfau. Dyna pam fod gen i grys T Game of Thrones…

Dwi’n meddwl y bydd ‘na drioleg arall fan hyn. Neu ddwy nofel o leia.

Mae’r syniad yn un gwych. Hogyn ysgol swil sydd wedi methu siarad ers colli ei dad, yn sydyn yn dysgu ei fod yn perthyn i Manawydan fab Llyr – brawd Bendigeidfran a Branwen, a bod angen iddo fo fynd i ynys ddirgel ar arfordir Sir Benfro i weld os oes gynno fo allu arbennig fel rhyfelwr. Pam? Am fod disgynyddion Efnisien a Gronw Pebr a bois drwg felly yn chwilio am ffeit ac hefyd yn chwilio am rywbeth fydd yn eu gwneud yn fwy pwerus na neb. Mae’n rhaid i’r criw da eu rhwystro! Ia, y criw drwg V y criw da. Be gewch chi well? – Dwi wedi trio bod yn ofalus i osgoi gormod o sboilars yn fanna gyda llaw. Dim ond i sylweddoli nad oedd raid i mi osgoi enwi’r Pair Dadeni – mae o yn y blincin teitl tydi! Dyyy. Felly ydyn, mae’r baddies yn benderfynol o roi’r Pair hudol yn ôl at ei gilydd. Fyddan nhw’n llwyddo? Wel mi fydd raid i chi ddarllen y nofel yn bydd?

Mi wnes i ei mwynhau hi’n arw – ond efallai oherwydd bod yr enwau a’r hen chwedlau yn ffres iawn yn fy meddwl i. Mi wnes i dreulio misoedd yn ddiweddar yn cyfieithu straeon Saesneg ar gyfer plant yn The Mab – sydd hefyd yn werth ei ddarllen, ond ar gyfer criw iau, ac yn ddrytach – £18.99 – ond efo lluniau lliw, hyfryd.

Dyma enghraifft o’r problemau cyfieithu ges i. Sut fyddech chi wedi ei wneud o tybed?!

Ta waeth. Y peth ydi, dwi’n nabod fy Mabinogi. Ond faint o’r arddegau sydd? Stori Branwen efallai, a Blodeuwedd o bosib, dibynnu lle dach chi’n byw. Oes angen gwybod pwy ydi pwy er mwyn mwynhau stori Manawydan Jones? Dwi’m yn siŵr. Mae’n sicr yn help, ac mi ges i deimlad efallai y byddai’r holl enwau yn drysu neu lethu’r darllenwyr llai amyneddgar. Ond efallai ddim. Mi fydd yn ddifyr cael gwybod!

Mae angen bod â Chymraeg eitha da i’w deall a’i darllen hi yn fy marn i (gyda llaw, er gwaetha’r ymdrech i neud Mogs yn Gog – fyddai o ddim yn deud ‘lan’ am ‘fyny’!) Dyma’r bennod gynta i chi gael blas o’r arddull. Ydi, mae’n pendilio nôl a mlaen rhwng yr heddlu a stori’r rhyfelwyr – sy’n gweithio’n dda i mi.

A dyma dudalen o’r canol, pan mae Manawydan a’i gyfeillion newydd yn gorfod gwneud tasgau i’w profi:

Roedd y cynnwrf a’r tasgau a’r cyfeillgarwch a chymeriad Manawydan yn gweithio i mi. Ond mi faswn i wedi licio dod i nabod ambell gymeriad arall yn well, fel Alys a Mogs ei ffrindiau newydd, ac Arthur y snichyn, ond dan ni’n siŵr o gael mwy yn y dilyniant.

Un cwestiwn arall, a chwestiwn mae’r arddegau yn siŵr o’i ofyn: pam nad yw’r rhyfelwyr cyfoes yn defnyddio gynau i ladd ei gilydd? Os oes ‘na gyfeiriad at hynny yn y llyfr, wnes i ddim sylwi, sori, a dwi’n rhy llawn o blincin Covid i fynd yn ôl drwyddi eto efo crib fân. Ond dyna gadwodd fi’n effro neithiwr. Dwi ddim ISIO gynau, mae cleddyfau’n llawer mwy o hwyl, ond… jest gofyn.

Edrych mlaen at y dilyniant yn arw.

Manawydan Jones: Y Pair Dadeni gan Alun Davies. Y Lolfa. £8.99

Hedyn / Seed Caryl Lewis

Published Gorffennaf 8, 2022 by gwanas

Nofel hyfryd arall gan Caryl Lewis, ar gyfer plant tua 9+ (ac oedolion fel fi). Dyma’r broliant ar y cefn:

A dyma’r tudalennau cyntaf i chi gael syniad:

A dyma lun o Caryl rhag ofn eich bod wedi bod yn byw mewn ogof a ddim yn gwybod pwy ydi hi:

Macmillan Childrens Books gyhoeddodd y fersiwn Saesneg, Seed, a Meinir Wyn Edwards (y flonden) Y Lolfa sydd wedi ei haddasu i’r Gymraeg. Mae hi wedi cael hwyl arni hefyd.

Ond mi gafodd Caryl andros o hwyl yn ei sgwennu yn y lle cynta. Mae’n llawn bob dim dwi’n ei hoffi: hud a lledrith, antur, dawnsio, garddio, natur, cyfeillgarwch a theidiau/tadau-cu chydig bach yn boncyrs. Mae na bob math o themàu ynddi – rhai pwysig iawn, ond does ‘run yn llethu’r stori na’r antur. A dwi’m isio sôn gormod amdanyn nhw fan hyn, rhag ofn i mi ddifetha’r profiad o ddarllen i chi. Ond ocê ta, mae ‘na gymeriad byddar yn y nofel. Mae ei stori hi yn hyfryd hefyd.

Mae na luniau bach difyr bob hyn a hyn:

Mae’r antur yn dechrau efo Marty’n plannu’r hedyn. Edrychwch sut dan ni’n cael gwybod bod rhywbeth hudol am yr hedyn hwn… cynnil a llawn cyffro!

Ia, hedyn pwmpen ydi hi – ac ydi, mae’n tyfu’n anferthol. Ond be maen nhw’n ei neud efo hi? Aha. Bydd raid i chi ddarllen y llyfr eich hun i gael gwybod!

£7.99 ac yn werth pob ceiniog.

Diffodd y Golau a Sedna a’i Neges O’r Arctig

Published Mehefin 12, 2022 by gwanas

Mae Twitter yn handi weithiau. Gweld hwn wnes i:

Ysgol Rhydypennau

#DiwrnodEmpathi Bl.5 yn pleidleisio dros y cymeriad o lyfr sy’n dangos yr empathi fwyaf tuag at y cymeriadau eraill. 1af = Sam o ‘Diffodd y Golau‘ gan Manon Steffan Ros

Dow. Do’n i rioed wedi clywed am y llyfr hwnnw. Yn ôl gwales.com mae o allan o brint, ond mae’r llyfrgelloedd yn lefydd hudol a ges i gopi bron yn syth.

Yn ôl gwales.com eto: “Dyma nofel ar gyfer plant 9-11 oed sy’n cefnogi addysg ariannol yn unol â gofynion penodol y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd. Mae’r nofel yn rhan o Gyfres y Geiniog, sy’n cynnwys 4 nofel, ac maent i gyd ar gael yn y Saesneg o fewn y gyfres Money Matters.”

Dwi’n cofio Manon yn sôn ei bod wedi sgwennu llwyth o lyfrau yn delio gyda syms, ac fel rhywun sy’n tueddu i fynd i banig pan dwi’n clywed y gair ‘syms’ neu ‘mathemateg’, do’n i ddim yn meddwl y byddwn i’n cael fy machu. Ond wyddoch chi be – ro’n i’n anghywir!

Fel hyn mae’n dechrau:

Dan ni’n symud yn ôl a mlaen o leisiau Sam a Mai, dau efaill efo cymeriadau gwahanol iawn. Dyma fwy o Mai (a’r stori) i chi:

A dyma beth o lais Sam – sy’n darganfod ei fod yn un da am weithio pethau allan wedi’r cwbl:

A dwi’n cytuno efo Ysgol Rhydypennau, mae o’n dangos llawer iawn o empathi. Mae o’n foi hyfryd o annwyl a chlên. Mae Mali chydig yn fwy styfnig ac yn ei chael hi’n fwy anodd i faddau…

Maen nhw’n deud 9-11 oed, ond dwi’n gweld hon yn gweithio i blant hŷn hefyd, ac oedolion. O ran themàu, mae gynnoch chi rifyddeg – oes, yn amlwg, ond hefyd ceisio byw heb bres, a’r pwysau sy’n cael ei roi ar bobl i brynu a gwario ar stwff yn ddi-angen (prynwriaeth/consumerism), empathi, maddau, priodas a theulu yn chwalu, perthynas rhieni a’u plant, tlodi, tyfu i fyny, mwynhau byd natur o’ch cwmpas chi – bob dim! Chwip o nofel – benthyciwch gopi o’r llyfrgell os ydi o wir allan o brint. Am ddim i chi ac mi geith Manon 11.29c am bob benthyciad.

A sôn am fwynhau byd natur o’ch cwmpas chi a’r pwysau sy’n cael ei roi ar bobl i brynu a gwario ar stwff yn ddi-angen, dyna rai o themàu llyfr newydd sbon – sydd ddim allan o brint: Sedna a’i Neges o’r Arctig wedi’i sgwennu a’i ddarlunio gan Jess Grimsdale.

Y Mari Huws sydd wedi ei addasu ydi’r Mari sydd ar Ynys Enlli ar hyn o bryd, y Mari ffilmiodd raglen wych ar gyfer S4C nôl yn 2018: ‘Arctig: Môr o Blastig?’, oedd yn cynnwys sgyrsiau efo Jess Grimsdale, gan fod y ddwy ar yr un llong ac yn ran o’r un tîm oedd yn chwilio am feicro-blastigau i drio dangos i bobl yr effaith mae’r rheiny’n ei gael ar yr Arctig (dwi’n siŵr mai Mari ydi’r hogan gwallt melyn efo camera sydd i’w gweld ar y llong yn y darluniau!).

Mae’r darluniau’n wirioneddol drawiadol, a dyma fy ffefryn:

Ond fel hyn mae’r stori’n dechrau:

Mae na bethau rhyfedd, lliwgar yn dod i’r lan o hyd a neb yn siŵr be yden nhw.

Ia, y meicro blastigau neu’r nurdles, ac maen nhw’n gneud anifeiliaid – a phobl – yn sal.

Felly mae na griw yn mynd ar long (fel y gwnaeth Mari a Jess) i weld o ble maen nhw’n dod a pham.

Ond mi fydd raid i chi ddarllen y llyfr i gael gwybod pam fod Sedna’n gegagored!

Felly os dach chi angen llyfr ar gyfer prosiect ar yr amgylchedd neu effaith plastig ar ein planed ni, mae hwn yr union beth (a Cadi dan y Dŵr hefyd wrth gwrs….) Stori sy’n bwysig i’w rhannu a lluniau sy’n hynod o effeithiol. Mae’r stori’n cyfuno hud a lledrith chwedlau hefyd.

O ran ystod oedran, maen nhw’n deud 5-8 ond yn fy marn i, dach chi byth yn rhy hen i lyfr lluniau.

Dau lyfr gwerth chweil felly, efo negeseuon pwysig IAWN.

Ynyr yr Ysbryd a’r Dylwythen Deg

Published Ebrill 11, 2022 by gwanas

Mae’n anodd adolygu llyfr gan rywun sy’n ffrind i chi, a dwi’n nabod Rhian Cadwaladr ers y coleg, ac wedi gweld ei merch Leri, yr arlunydd, yn datblygu ei sgiliau dros y blynyddoedd, felly os dach chi isio credu mai dim ond bod yn glên efo ffrind ydw i, iawn. Gewch chi feddwl hynny. Ond mi wnes i wir fwynhau darllen hon a dwi’n meddwl y bydd plant 3-7 oed yn ei mwynhau hefyd.

Efallai na fydd plant bach wedi sylwi eto bod sanau yn mynnu mynd ar goll, ond mi fydd yr oedolion sy’n darllen efo/iddyn nhw yn bendant wedi gwneud! Felly mi fydd y stori’n plesio ar draws y cenedlaethau.

Stori arall am Ynyr yr ysbryd bach hynod annwyl ydi hi:

Ia, mam arall sy’n rhy brysur i chwarae efo’i phlentyn DRWY’R amser, ac mae’n anodd i ysbryd bach wneud ffrindiau:

Difyr ydi’r dewis o froga yn hytrach na llyffant a’r gair ‘bolaheulo’ – gair deheuol ydi bola, ond mae bolaheulo yn air mor dda, dipyn gwell na ‘torheulo’ yn fy marn i, mi ddylai gael ei fabwysiadu a’i ddefnyddio dros Gymru gyfan, ac efo plant bach mae dechrau ynde.

Beth bynnag, mae Ynyr yn trio gwneud ffrindiau efo nifer o greaduriaid eraill, ond unai dydyn nhw ddim yn gallu ei weld o neu ei ofn o. Mae o’n dechrau teimlo’n drist, nes iddo fo gyfarfod Pip y dylwythen deg sy’n gallu ei weld o!

Ond dydi hi ddim angen ffrindiau, diolch yn fawr… mae hi’n trio ei anwybyddu, achos mae hi’n dylwythen deg fach hynod o brysur – sy’n casglu sanau:

Bydd raid i chi brynu eich copi eich hun (Gwasg Carreg Gwalch £6.50) neu fenthyg o’r llyfrgell (yr awdur yn cael 9.5c) er mwyn cael gwybod be sy’n digwydd, ond mi wnai ddeud ei bod hi’n stori fach hyfryd am ddal ati, dyfalbarhau, a phwysigrwydd cyfeillgarwch a chydweithio. A sanau.

Mae’r fam a’r ferch wedi cydweithio’n dda iawn unwaith eto, ac mae’r holl sanau gwahanol yn siwtio arddull Leri Tecwyn i’r dim!

Mwynhewch.

Lledrith yn y Llyfrgell

Published Mawrth 17, 2022 by gwanas

Wel dyma i chi be ydi bargen! Dim ond £1, neu am ddim gan eich llyfrwerthwr lleol a’r Lolfa Cyf ar Ddiwrnod y Llyfr – gawsoch chi un, do? Wel, ges i un drwy’r post, ond dim ond rŵan dwi’n cael cyfle i sbio arno fo (DWI’N BRYSUR!) a wir i chi, mi wnes i hedfan drwyddo fo.

Dyma’r dudalen gyntaf:

W! Mae’r llun yn dangos sgrifen y dudalen gefn fel’na tydi? Dydi o ddim mor ddrwg â hynna go iawn, wir yr! A be dach chi’n ddisgwyl am £1? A phun bynnag, mae’r stori’n llawer gwell na’r papur mae hi wedi ei hargraffu arni.

Anni Llŷn ydi’r awdur,

Wps, sori, na, nid Anni Llyn ydi hwn
Hon ydi Anni. Ffiw.

ac mae ei llais a’i harddull hi’n neidio oddi ar y dudalen, yn llawn dywediadau Cymreig a bywiog fel ‘llaesu dwylo’, ‘Naci’n tad’ a ‘Ara deg mae dal iâr…’

Mae’r enwau’n glincars, o enw’r dre ledrithiol Llanswyn-ym-Mochrith (swyn a rhith… da ydi hi de) i enwau’r cymeriadau: Mrs Surbwch am yr Arolygydd Llyfrgelloedd sy’n casau plant – a bob dim dan haul os dach chi’n gofyn i mi, a Slewjan a Sloj am yr efeilliaid sy’n glanhau ffenestri efo’u mopiau o wallt hynod o hir.

Dwi, wrth gwrs, fel un sy’n caru llyfrau a llyfrgelloedd yn meddwl bod y stori’n hyfryd am fod Chwim, y prif gymeriad yn caru darllen – ‘mae’n darllen yn ei gwely, darllen wrth wisgo, darllen wrth frwsio’i dannedd, darllen wrth adael parseli…’

A wyddoch chi be? Dwi yr un fath yn union. Nacydw, dwi’m yn DARLLEN wrth frwsio nannedd, ond dwi’n gwrando ar lyfr ar fy ffôn! Wir yr. A brwsh dannedd trydan sy gen i felly mae’n swnllyd – ond dwi’n dal ddim isio pwyso’r botwm ‘pause’ os dwi’n mwynhau’r llyfr…

Dyma i chi dudalen wnes i ei mwynhau’n arw:

Llawn bywyd ac addewid tydi? Ond dwi ddim am ddeud mwy rhag i mi ddifetha’r syrpreis sydd i ddod rhwng y tudalennau. Ond os dach chi ddim eto wedi dallt pam fod rhai ohonon ni’n CARU llyfrau – mae’r llyfr hwn yn ei egluro i’r dim. Mae na botensial am gyfres o lyfrau yn y syniad yn fy marn i.

Ymddiheuriad

A rŵan – dwi am ymddiheuro am fod mor dawel ar y blog yma, ond rhwng fy llyfrau fy hun, y gwersi dwi’n eu dysgu a phobl sydd isio gwersylla yn ein maes carafanau ni, a thrio gweld y teulu (sy’n tyfu) a mynd i ysgolion neu wneud sesiynau arlein, mae hi wedi bod yn rhemp acw!

Dwi’n addo gwneud mwy o ymdrech.

Ond ddoe mi ges i sesiynau hyfryd efo plant CA 1 ysgolion Powys – dros y we. A dyma i chi rai o’r lluniau roddwyd wedyn ar Twitter:

Methu cynnwys y rhai sy’n cynnwys fidios am ryw reswm. Ond mae gen i CA2 Powys fory! Edrych ymlaen yn arw.

O, ac os oes ‘na oedolyn acw isio ennill pecyn o lyfrau Gwasg y Bwthyn a phecyn o ddanteithion i’r ci, cofiwch am y gystadleuaeth yma:

Cystadleuaeth Prawf MOT!

Tynnwch lun ohonoch chi a’ch ci, efo copi o Prawf MOT, nofel newydd wych Bethan Gwanas

Rhowch o ar eich cyfrif Trydar, neu Facebook neu Instagram, a’n tagio ni  ̶  Gwasg y Bwthyn!  

Neu anfonwch eich cais i:  marred@gwasgybwthyn.co.uk neu meinir@gwasgybwthyn.co.uk

Beirnaid: Richard Jones 

Dyddiad cau 31 Mawrth.

Gwobr: Pecyn o lyfrau Gwasg y Bwthyn a phecyn o ddanteithion i’r ci!

Ac os dach chi isio gweld Gai Toms a fi yn mwydro am gŵn:

📲

https://amam.cymru/carudarllen/prawf-mot-gan-bethan-gwanas

Ac os am wrando ar fersiwn stiwdio o gân hyfryd Gai:

Mae hynna’n ddigon am y tro – mae gen i lyfr i’w sgwennu!

Mwy o Sara Mai

Published Chwefror 1, 2022 by gwanas

Ymddiheuriadau! Dwi methu credu/coelio mod i ddim wedi cael cyfle i sgwennu fan hyn ers cyn Dolig. Dwi wedi bod yn darllen LLWYTHI o lyfrau ond dim digon o nofelau Cymraeg gwreiddiol i blant, sori.

Ond dwi newydd orffen yr ail lyfr am Sara Mai a Sw Halibalŵ, sef Sara Mai a Lleidr y Neidr. Dyma’r clawr:

Ydi o cystal â’r cynta? Yndi/ydy! Cystal bob tamed yn fy marn i, ac mae na ddarnau ynddo fo wnaeth ddysgu gwers i mi (mwy am hynny nes mlaen)

Dyma’r dudalen gynta:

Do’n i ddim wedi clywed y gair ‘bolgodog’ tan rŵan chwaith.

A dyma dudalen wnaeth i mi wenu:

Mae hynny wedi codi blas gobeithio.

Felly pa ran ddysgodd wers i mi? Y wers mae Sara Mai yn ei dysgu am Jasmine, cariad ei brawd mawr, Seb. Mae gan Jasmine ewinedd hir, miniog a llais siwgr-candi-mêl; mae’n golur i gyd ac mae ganddi ofn nadroedd – neu’n esgus bod ganddi er mwyn cuddio tu ôl i’w chariad a gwneud iddo fo deimlo’n gry a dewr a gwarchodol. Wel, fel’na ro’n i’n darllen rhwng y llinellau o leia – ond mae Sara Mai yn bendant yn teimlo yr un fath â fi. Ond ydan ni’n iawn i bŵ-pŵian pobl fel Jasmine? Nacdan! Roedden ni’n dwy ar fai. A wnai mo’no fo eto – addo. Mae gen i ffrindiau a theulu sy’n addoli colur ac ewinedd hirion, miniog ac maen nhw’n bobol iawn. Neis hyd yn oed.

Ond mi fydd raid i chi ddarllen y llyfr i weld sut mae Sara Mai yn dysgu ei gwers. Mwy nag un wers â deud y gwir. Mi fyddwch chi’n gwingo – fwy nag unwaith – ac yn meddwl ‘Naaa Sara Mai! Be ti’n feddwl ti’n neud?’

Oes, mae ‘na neidr (peithon arbennig iawn) yn mynd ar goll ond mae ‘na lawer iawn mwy na hynny yn y nofel fach hyfryd hon.

O, a sbiwch: braf cael ymateb i’r llyfr cynta ar dudalen Clwb Darllen Cymraeg ar Facebook:

Mae Rebecca ac Ellie am fynd i brynu’r dilyniant ddydd Sadwrn – a dwi’n gwybod y bydd Ellie wrth ei bodd unwaith eto. Ac yn y sylwadau ar FB, yn ogystal â chanmol Sara Mai – a’r awdur Casia Wiliam wrth gwrs – mae cwpwl o famau wedi deud pa mor dda ydi cael deunydd gwreiddiol yn Gymraeg. Yn tydi! Dyna holl ddiben y blog yma – i drio tynnu sylw at y rhai gwreiddiol sy’n DAL i gael eu boddi gan y cyfieithiadau.

Ho hym.

Un am nofelau ydw i fwya wrth gwrs ond dyma ddau lyfr ffeithiol/gwahanol i chi:

Dau lyfr hardd a hyfryd a difyr iawn mewn gwahanol ffyrdd. Genod Gwych 2 wrth gwrs yn debyg iawn i’r cynta ond efo merched medrus gwahanol, yn cynnwys yr anhygoel Vulcana!

A llwyth o weithgareddau difyr y byddwn i wedi bod wrth fy modd yn eu gneud yn hogan ifanc. Fel dylunio dwy ffrog i Mary Quant – wir yr. Anodd credu, mi wn.

Straeon a feithiau arbennig o dda eto gan Medi Jones-Jackson a lluniau hyfryd gan Telor Gwyn.

IOGA

Ail lyfr Leisa Mererid a Cara Davies am ioga ydi ‘Y Wariar Bach’ – a dwi wrth fy modd efo’r teitl yna! Dyma rai o’r tudalennau cyntaf:

Mae’r geiriau a’r odlau wir yn “galw arnaf i” a dach chi byth yn rhy hen i drio bod yn seren wib.

Nac yn orila. Mae isio treiglo gorila yn does? Ond mae’n edrych yn od…

Dau lyfr hyfryd, sy’n cael y sylw maen nhw’n eu haeddu, gobeithio.

Go brin bod y 3 llyfr uchod yn y sêl llyfrau plant a phobl ifanc sy mlaen ar hyn o bryd. Dim clem pryd mae’n dod i ben, ond mae ‘na fargeinion i’w cael! Dan ni awduron wastad yn siomedig pan dan ni’n gweld ein llyfrau yn y bwced bargeinion, ac eleni – dwi yna! Wel, nid un o fy llyfrau gwreiddiol i dwi’n falch o ddeud, ond cyfieithiad. OND MAE’N CHWIP O GYFIEITHIAD! O lyfr Almaeneg, nid un Saesneg, os nad oeddech chi’n gwybod, ac mae o’n hilêriys. Er mai fi sy’n deud. Bachwch gopi am £3.50!

Y Disgo Dolig Dwl

Published Rhagfyr 11, 2021 by gwanas

Dyma’r llyfr Nadolig mwya gwirion a boncyrs i mi ei weld eto. Ond do’n i’n disgwyl dim llai gan yr awdur Gruffudd Owen a’r arlunydd Huw Aaron.

Mae’r ddau wedi sgwennu a chyhoeddi llwyth o bethau gwallgo, gwirion a gwych yn y gorffennol. Rhowch y ddau efo’i gilydd a dyma’r canlyniad!

Dwi wedi ei fwynhau’n arw a dwi jest â drysu isio’i ddarllen yn uchel i blant y teulu. Mi fyddan nhw wrth eu bodd. A deud y gwir, dwi wedi cytuno i neud sgwrs efo dysgwyr (ia, oedolion) nos Fercher, a dwi isio darllen hwn iddyn nhw. Pam lai?

Mae’r cyfan mewn penillion sy’n odli:

Ac yn llawn idiomau a Chymraeg naturiol y gogledd:

Ia, fel ‘chwysu chwartia’, a ‘paned’ yn hytrach na ‘dishgled’ – a nes mlaen ‘Mrs Corn, gr’aduras’ ond mae pawb yn gwybod be ydi paned, tydyn? Os dach chi’n riant/Tadcu/Mamgu/athro o’r de, jest rhowch acen gog ymlaen, fel rhywun o Rownd a Rownd neu rywbeth, ac mae croeso i chi neud hwyl am ein pennau ni! Ond mae Gruffudd yn byw yn y de ac yn briod â Gwennan, merch o Ddyffryn Cothi’n wreiddiol, felly mae o’n gallu defnyddio pethau eitha deheuol hefyd, fel ‘chwysu’n stecs.’

Dwi ddim am ddeud be sy’n digwydd yn y stori, ond mae Sion Corn a’i griw yn cael disgo (cliw yn y teitl) yng Ngwlad yr Iâ:

A dyna un o fy hoff dudalennau, oherwydd y lliw a’r llun, ond yr holl syniad a’r arddull sgwennu hefyd. Mae’n gwneud i mi wenu, a dwi’n gallu clywed y plant (a Taid) yn chwerthin. Ond mae ‘na lawer mwy na hyn yn digwydd yn y disgo dwl ‘ma, felly ewch i chwilio am neu i ofyn am gopi ar gyfer eich hosan Dolig. Gwasg Carreg Gwalch £6.95. Clincar o lyfr i’w ddarllen cyn neu ar ôl eich cinio Dolig – ac unrhyw adeg liciwch chi. Ganol Awst os liciwch chi, os fydd hi’n rhy boeth.

O, a sori mod i ddim wedi rhoi llawer o sylw i ddim na neb ar hwn ers tro – dwi wedi bod yn brysur! Dyma lun sy’n egluro peth o’r prysurdeb:

A bydd nofel ar gyfer oedolion allan fis Chwefror, a dan ni wedi bod yn trio penderfynu pa fath o glawr fyddai’n apelio fwya. Iechyd, mae o wedi bod yn ddifyr gweld be sy’n apelio at bwy!

Bydd raid i chi aros i weld am ba un aethon ni.

Cranogwen gan Anni Llŷn a Rhiannon Parnis

Published Tachwedd 7, 2021 by gwanas

Dyma’r llyfr cyntaf mewn cyfres am fywydau ysbrydoledig pobl o Gymru, pob un wedi herio’r drefn mewn rhyw ffordd a llwyddo “er gwaetha pawb a phopeth.” Bydd pob llyfr wedi ei sgwennu gan awdur gwahanol a’i ddarlunio gan arlunydd gwahanol – difyr a theg iawn!

Ac Anni Llŷn sy’n cael y fraint o gyhoeddi ei geiriau yn gyntaf. Nag oes, does ‘na ddim llawer o eiriau fel y gwelwch chi:

– ond dyna’r grefft dach chi’n gweld. Dewis y geiriau cywir, a’u gosod mewn ffordd glir ond difyr a chynnil. Llyfrau ar gyfer plant dan 7 ydi’r rhain yn ôl y manylion ar gwales.com ond dwi’n siŵr y bydd neiniau nes at 70 yn eu mwynhau hefyd!

Dwi’n falch iawn mai merch ydi’r cymeriad cynta yn y gyfres (ond roedd mwy o ferched wedi gorfod goresgyn rhwystrau ers talwm, doedden? Dal i neud? Trafodwch…) ac mae Cranogwen yn gymeriad sydd wir yn haeddu mwy o sylw.

Llongwr oedd tad Sarah Jane Rees (dyna oedd ei henw iawn) a dyna oedd ei breuddwyd hithau, ond bryd hynny, doedd merched ddim yn cael gweithio ar longau.

Ond roedd Sarah yn ferch benderfynol iawn…

ac yn 15 oed, llwyddodd i berswadio ei thad i’w gadael i ymuno â’i griw ar ei long. Ieee! Gweithiodd yn galed a datblygu i fod yn chwip o forwr. Roedd hi isio rhannu ei sgiliau a’i gwybodaeth, felly aeth ati i ddysgu eraill am gyfrinachau’r môr a sut i hwylio.

Roedd hi’n aml-dalentog, ac yn mwynhau sgwennu cerddi hefyd – dan yr enw Cranogwen.

Dipyn o ddynes! Mae na lawer mwy amdani yn y llyfr ond bydd raid i chi brynu copi (neu fenthyca o’r llyfrgell) os am wybod mwy.

Mi faswn i wedi bod wrth fy modd yn cael darllen llyfrau fel hyn am enwogion o Gymru pan ro’n i yn yr ysgol gynradd – ond doedd pobl fel Cranogwen ddim yn ‘enwog’ pan ro’n i’n 7 oed. Nac yn 14 oed. Ond ro’n i’n gwybod am Florence Nightingale a’r Frenhines Fictoria a’u tebyg. Roedd hi’n hen bryd i ni roi’n goreuon ni ar bedestal!

Mae darluniau Rhiannon Parnis yn siwtio’r testun i’r dim, a dwi wrth fy modd efo’r clawr. Mae’n llyfr hyfryd. Da iawn, Llyfrau Broga!

Ac mae ‘na fwy ar y ffordd:

Ia, fi sydd wedi sgwennu am Shirley, a Casia Wiliam sydd wedi sgwennu am Gwen, ac mi wnai rannu’r rheiny efo chi pan fyddan nhw wedi eu cyhoeddi.

Llyfrau Broga £5.99

Llyfrau i blant iau – ac un Saesneg i rai hŷn

Published Hydref 21, 2021 by gwanas

Mae gen i bentwr o lyfrau i’w darllen ar y bwrdd acw, ond dwi’n llwyddo i fynd drwyddyn nhw yn ara bach.

Dwi’n hynod falch bod y 3ydd llyfr am Y DYN DWEUD DREFN wedi cyrraedd.

Mae hon, fel y ddau arall gan Lleucu, yn hyfryd. Y tro yma, mae’r Dyn Dweud Drefn yn meddwl mai fo ydi pêl-droediwr gorau Cymru.

Ond dydi o ddim yn gadael i’r ci chwarae – “Dydi cŵn ddim yn gallu chwarae pêl-droed, siŵr iawn…” ac mae o’n deud hyn fwy nag unwaith, a’r ci druan yn cael ei yrru i ffwrdd fwy nag unwaith, ac mae plant yn mynd i fwynhau’r ailadrodd yma’n arw.

Mae lluniau Gwen Millward unwaith eto’n cyfleu siom y ci bach i’r dim:

Be sy’n digwydd? Wel, y ci sy’n achub y dydd eto debyg iawn! Ond bydd raid i chi brynu/benthyg y llyfr o’r llyfrgell i weld os ydi’r Dyn Dweud Drefn yn dal i ddeud y drefn ar y diwedd. Bargen am £4.95. Gwasg Carreg Gwalch.

O, ac os ydach chi isio gweld be wnes i ddeud am y ddau lyfr arall fan hyn, jest teipiwch Dyn Dweud Drefn yn y darn Q yn y blwch i fyny ar y dde.

Llyfr arall gan Wasg Carreg Gwalch ydi A AM ANGHENFIL gan Huw Aaron.

Does ‘na fawr o waith darllen, achos llyfr am yr wyddor ydi o, ond mewn arddull Huw Aaronaidd iawn! Mae ‘na anghenfil i fynd efo pob llythyren:

Ambell enw yn gyfarwydd ond rhai na fyddwch chi wedi clywed amdanyn nhw o’r blaen:

A nifer sydd wedi dod o ddychymyg gwallgo a boncyrs Huw:

Ond mae gen i deimlad efallai bod ei blant wedi ei helpu i greu yr enwau ‘ma, neu o leia wedi dweud wrtho os oedden nhw’n eu hoffi neu beidio.

Ond mae ‘na fwy na dim ond yr wyddor yma… mae ‘na ddiweddglo annisgwyl wnaeth i mi wenu fel giât!

Mi wnes i gŵglo lluniau ‘smiling gate’ a dyma’r petha agosa ato ges i. Syniad fan hyn am fygiau/crysau T Cymraeg? Dyma sgwigl hynod sal wnes i jest rŵan ond dwi’m yn disgwyl gweld hwn ar unrhyw fwg yn fuan:

Ond hei, newydd feddwl. Oes ‘na sgôp fan hyn am straeon ‘Y Giât Hapus’ – neu ‘Y Llidiart Llawen/Llon’?

Na? Iawn, anghofiwch o ta.

Cyn mynd, mae’n rhaid i mi sôn am hon:

Iesgob, mi wnes i ei mwynhau hi. Nofel gyntaf athro uwchradd sy’n foslem. Mi gafodd ei ddychryn gan yr hanes a’r ymateb i’r hanes am y 3 merch yn eu harddegau aeth i Syria i ymuno efo ISIS. Y canlyniad ydi nofel ddoniol, ffraeth, cynhyrfus, bwysig. Addas ar gyfer yr arddegau ac oedolion. A deud y gwir, mae angen rhoi copi i unrhyw un sydd angen dysgu am Foslemiaid a bobl sydd ddim yn ddosbarth canol a gwyn. Gwych.

Dwi’n sôn mwy amdani ar bodlediad Colli’r Plot – y bennod wnaethon ni ei recordio wythnos yma, fydd yn barod yn fuan – ac oedd yn andros o hwyl i’w gwneud. Dwi’n meddwl y gwnewch chi fwynhau’r sŵn buwch.

Mwy o Wyliau, Cyfres Fferm Cwm Cawdel

Published Medi 29, 2021 by gwanas

Dwi ddim yn siŵr sut lwyddais i i fethu’r llyfr cyntaf yn y gyfres hon, sef Gwyliau Gwirion, am ffermwraig ifanc o’r enw Ffion yn mynd â’i gwartheg am wyliau:

ond roedd ‘na ganmol iddi ar wefan sonamlyfra.com erbyn gweld, ac mae’n swnio’n andros o hwyl.

O wel! Dwi newydd ddarllen yr ail yn y gyfres, sef Mwy o Wyliau (Mŵŵŵy o wyliau?) lle maen nhw i gyd yn mynd i Gaerdydd.

Trafod lle i fynd am wyliau (sori, mae wordpress yn mynnu gwasgu’r llun fel hyn! Grrrr…)

Fel hogan ffarm fy hun, dwi wrth fy modd efo syniad a sgwennu Gwennan Evans, yr awdur. Er gwaetha’r hyn mae nifer o bobl y trefi a’r dinasoedd yn ei gredu, does ‘na DDIM digon o lyfrau efo cefndir amaethyddol i blant yn Gymraeg! Ac mae plant cefn gwlad angen gweld eu hunain mewn llyfrau cyfoes hefyd, chwarae teg. Dwi’n siŵr bod plant trefol isio gweld mwy o fywyd cyfoes ar fferm hefyd, er nad yw gwartheg yn sefyll ar ddwy goes fel hyn fel arfer, wrth gwrs.

Mae darluniau Lleucu Gwenllian yn hyfryd; syml, ond effeithiol!

Disgwyl am drên

Dwi wrth fy modd efo’r llun uchod ohonyn nhw’n disgwyl yn daclus am y trên i’r brifddinas.

A hwn wedi cyrraedd:

Ond efallai mai hwn ydi fy ffefryn:

Wrth gwrs y bydden nhw isio cael hunlun/selffi!

Mae’r llyfrau wedi eu hanelu at ddarllenwyr tua 4-8 oed, gyda chydig iawn o waith darllen a mwy o waith astudio’r lluniau. Byddai’n hawdd gorffen darllen hon mewn un noson amser gwely.

Gan mai un o Ddyffryn Cothi ydi Gwennan yn wreiddiol,

mae’r stori’n ddeheuol gyda geiriau fel ‘yn grac’ a ‘dere’, ond mae pawb o Fôn i Fynwy yn deall geiriau felly bellach, siawns? Dwi wir ddim yn meddwl y bydd plant bach Ynys Môn yn cael trafferth efo’r stori, yn enwedig os ydyn nhw wedi arfer mynd i Sioe Llanelwedd. Ond erbyn meddwl, dydyn nhw ddim wedi cael cyfle i fynd yno ers dwy flynedd rŵan, naddo? Hanner eich bywyd os dach chi’n 4 oed.

Mae’r stori’n llawn hiwmor ysgafn, fel un o’r gwartheg yn syllu ar y cae yn Stadiwm Genedlaethol Cymru (syniad da peidio ei alw’n Stadiwm Principality, achos does wybod pryd fydd y noddwr yn newid a’r enw’n gorfod newid eto!) ac yn meddwl: “Sgwn i faint o fêls maen nhw’n gallu eu cael mas o hwn?”

Ffordd dda o ddysgu plant be sydd i’w weld a’i wneud mewn gwahanol ardaloedd o Gymru. Ond hwyl y stori a’r gwahanol wartheg sy’n bwysig.

Sgwn i lle fyddan nhw’n mynd mynd ar wyliau yn y llyfr nesa? Bet bydd ‘na gastell yno…

Gwasg Carreg Gwalch £6.