Archif

All posts for the month Medi, 2018

Darllenwyr hapus a chyfieithu llyfrau plant Cymraeg

Published Medi 27, 2018 by gwanas

DoBwup2WkAAlYwK

Synnu dim o weld yr erthygl hon yn y Times. Felly mae plant sy’n caru darllen yn blant bodlonach eu byd na phlant sydd ddim yn darllen. A bechgyn sy’n caru darllen yw’r rai hapusaf! Wel, wel… felly, os ydach chi’n nabod bachgen blin, trist heb awch at fywyd, rhowch lyfr iddo fo – wedi ei ddewis yn ofalus wrth gwrs. Gwell fyth, ewch â nhw i siop neu lyfrgell a gadael iddyn nhw ddewis.

Ar Twitter welais i’r llun uchod gyda llaw, ac ar Twitter y gwelais i hwn hefyd:

DoBkFv9XcAAjKVd-1

Yr awdures Helen Docherty (sy’n gallu siarad Cymraeg – ac español, français, svenska – a Saesneg)

About-Me_Helen

ac sy’n byw yn Abertawe, ddywedodd hyn ddoe:
“Languages, in all their wonderful diversity, bring people together and teach us about our common humanity. I love the fact that my books have been translated into so many languages, from Europe and beyond.”

Mae’n wych bod ei llyfrau hi’n cyrraedd cymaint o blant mewn cymaint o wledydd, ond mae’n gofyn cwestiwn: pam nad oes mwy o lyfrau llun a stori ar gyfer plant bach yn cael eu cyfieithu o’r Gymraeg i ieithoedd eraill?

Ia, dwi’n gwybod: am fod y gwledydd eraill ddim yn gwybod amdanyn nhw. Mae ‘na lyfrau gwreiddiol gwych yn cael eu cyhoeddi gynnon ni, ond os nad ydyn nhw’n cael sylw yn ein gwlad ein hunain, sut mae disgwyl i unrhyw un arall roi sylw iddyn nhw?

Dim ond gofyn…

Advertisements

Clawr y Diffeithwch Du

Published Medi 26, 2018 by gwanas

Dyma fo – y clawr terfynol, wedi ei ddylunio gan Tanwen Haf, diolch Tanwen!

20180926_175004

Ydi, mae’r llun bach ohona i yn hen, ond tyff, dwi’n ei licio fo! Iolo Penri dynnodd hwnna – a diolch Iolo. xx

Yn ôl Meinir, y golygydd, mae’r testun ar fin mynd i brint. Weihei! O ia, hon ydi’r ail nofel yng nghyfres y Melanai, rhag ofn eich bod chi wedi drysu.

Efa oedd y nofel gyntaf:

EFA6

A do, dwi wedi hen orffen sgwennu Llyfr 3 ond bydd raid aros am ymateb y PWYLLGOR PWYSIG cyn i honno ddechrau cael ei golygu. Rhywfaint o ail-sgwennu efallai – gawn ni weld. A gawn ni weld be fydd clawr honno yn 2019.

Do, dwi wedi ecseitio’n lân/cynhyrfu’n rhacs!

Gyda llaw – ydach chi’n meddwl y dylid cynnwys brawddeg yn Saesneg am lyfrau gwreiddiol Cymraeg? Rhywbeth ar gyfer rhieni di-Gymraeg, fel “This is a fantasy novel for young people”? Oes angen nodi oedran?

Y Gwylliaid ar lwyfannau’r Urdd!

Published Medi 13, 2018 by gwanas

Weihei! Da iawn annwyl bwyllgor theatr/drama Steddfod yr Urdd 2019! Maen nhw wedi dewis darnau o nofelau i blant ar gyfer dwy gystadleuaeth ymgom.

Testun ymgom Bl 6 ac iau ydi ‘Ffrindiau’ gan y diweddar Gareth F Williams.

51j5AQmatqL._SX324_BO1,204,203,200_

Ardderchog. Dwi’n edrych ymlaen at weld a chlywed y gystadleuaeth honno ar lwyfannau Cymru.

Ac wrth gwrs, dwi wedi gwirioni efo’r dewis ar gyfer Ymgom Bl.7, 8 a 9
(2–4 mewn nifer) oherwydd mai dyma be sydd yn y rhaglen:

Detholiad penodol o ‘Y Gwylliaid’, Bethan Gwanas
neu
Ddetholiad dewisol o’r nofel
Copi o’r detholiad penodol ar gael o Adran yr Eisteddfod, Glan-llyn
Dim hwy na 5 munud gan gynnwys amser i osod a chlirio llwyfan.

51xLV3OPoLL._SX322_BO1,204,203,200_

Cyfle gwych i roi sylw – a chyfle – i nofelau Cymraeg (gwreiddiol) i blant a phobl ifanc – o’r diwedd!

Felly os ydach chi’n hoffi (neu’n nabod rhywun sy’n hoffi) actio a pherfformio, ewch ati i ddarllen a dethol ac ymarfer.

A phob lwc!

preview

Peidiwch a meddwl bod angen llyfrau am fechgyn i fechgyn!

Published Medi 8, 2018 by gwanas

_97532327_808129dc-e06e-47f8-9033-43260dcaca52

Dyma i chi flog diddorol am agweddau at lyfrau merched/bechgyn.

https://readitdaddy.blogspot.com/2018/09/boys-dont-read-books-featuring-girls.html?utm_source=dlvr.it&utm_medium=twitter&m=1

Mae rhai rhieni yn gyndyn o brynu llyfrau maen nhw’n eu hystyried yn lyfrau ‘merched’ i’w meibion, a vice versa. Dim byd newydd yn hynny, ond dydan ni ddim yn sôn am lyfrau pinc, fflyfflyd fan hyn ond llyfrau normal gyda chlawr a theitl fel hyn:

images

Ond merch ydi’r awdur (Gabrielle Kent) a merch ydi’r prif gymeriad, a dyma rywbeth roddodd hi ar Twitter yn ddiweddar:

“So, I’ve been spending a lot of time in bookshops signing #KnightsAndBikes, and I’ve noticed something that reeeeaaally bothers me. Lots of adults are stopping boys from reading books with female protagonists!”

Mae’r peth yn hurt ond mae o’n digwydd. Dwi’n cofio pan sgwennais i Ceri Grafu

0862436923

(Ia – merch ar y clawr, a merch ydi’r prif gymeriad ond mae hi am bêl-droed a dwi wedi cyfarfod llawer iawn o fechgyn sydd wedi ei mwynhau hi) gofynodd Y Lolfa i mi sgwennu un arall yng nghyfres Pen Dafad ond wedi ei hanelu at fechgyn, a dyna pam sgwennais i Pen Dafad.

0862438063

Ond y chwaer fach ydi fy hoff gymeriad i…

Gofynwyd i mi anelu Llinyn Trôns at fechgyn hefyd, ac mi wnes, gan roi merched cryf ynddo hefyd.

086243520X

Y gred ydi y gwnaiff merched ddarllen unrhyw beth ond bod bechgyn yn mynnu cael llyfrau sydd ddim yn peryglu eu statws fel bechgyn tyff, caled, sy’n gwneud pethau ‘bachgennaidd’.

Dyna pam fod Joanne Rowling wedi cytuno i ddefnyddio’r llythrennau JK Rowling ar ei llyfrau Harry Potter, am fod y cyhoeddwyr yn poeni na fyddai bechgyn yn fodlon darllen llyfr gan ddynes.

images-1

Ond y mwya dwi’n siarad efo bechgyn a mynd i ysgolion, dwi’n gweld nad oes llawer o ots/bwys gan y bechgyn, ac mai’r STORI sy’n bwysig. Ai eu rhieni sy’n bod yn hen ffasiwn? Neu ai rhywbeth newydd ydi hyn? Dwi’n eitha siwr bod bechgyn ers talwm wedi mwynhau darllen am helyntion Madam Wen a Luned Bengoch – achos dydyn nhw byth jest am y ferch yn unig nacdyn? Ac roedd Enid Blyton wastad yn cynnwys merched a bechgyn yn ei llyfrau. Mae bechgyn wrth eu boddau efo Matilda, tydyn?

51GNnCMoMjL._SX336_BO1,204,203,200_

Ac onid yw bechgyn yn mwynhau darllen am Na, Nel?

getimg

Mae’n debyg bod siopwyr weithau’n gofyn ‘Ble mae eich llyfrau ar gyfer bechgyn?’ A’r gwirionedd ydi – maen nhw’n bob man. Dwi rioed wedi gweld unrhyw lyfrgell na siop yn rhannu llyfrau i silffoedd ‘bechgyn’ neu ‘ferched’ – byddai’r peth yn hurt! Ond iawn, gan fod llai o fechgyn yn darllen na merched, mae angen bod yn fwy cyfrwys weithiau i’w perswadio bod darllen yn hwyl.

Mae rhieni weithiau’n gofyn ar wefannau fel Facebook am lyfrau Cymraeg addas i’w meibion 7 oed sydd ddim yn hoffi darllen – iawn, mae modd eu cyfeirio at yr Henri Helynts ayyb (addasiadau…) ond oes raid diystyru llyfrau sydd â merched yn brif gymeriadau?

Dyma rywbeth arall ddywedodd Gabrielle Kent:

“Reading about kick ass girls having awesome adventures, solving mysteries, and saving the world teaches boys to see girls in a different light to the ones they see screaming at rubber spiders in toy adverts. Let boys read the stories they want to read. Books are for everyone!”

Amen. Rhowch y gorau i wneud i’ch meibion feddwl bod rhywbeth o’i le efo darllen am ferched! Mae na lond dosbarthiadau o hogia bach digri, direidus sy’n gwirioni efo llyfrau o bob math, ac o mhrofiad i, y STORI a’r HIWMOR sy’n bwysig yn yr oed yna. Ac yn hŷn hefyd o ran hynny.

Dyna pam dwi’n poeni dim mai merch ydi prif gymeriad llyfrau Cadi, gen i. Bachgen, Tyler o Ysgol Bro Cinmeirch, roddodd y syniad i mi am y nesa yn y gyfres – Cadi a’r Deinosoriaid.

getimg

A dwi’n gwybod y bydd bechgyn a merched wrth eu bodd efo’r ffaith fod deinosoriaid yn cnecu/pwmpian!

20180908_114450

Gan mod i wedi bod yn ddigon ffodus i gael glanio ar ynys llawn o eliffantod môr (elephant seals) elephant-seal-01-1000x480

rai blynyddoedd yn ôl, yr hyn drawodd fi fwya amdanyn nhw (ar wahân i’r ffaith eu bod mor fawr a rhyfedd yr olwg) oedd y ffaith eu bod yn drewi ac yn gollwng gwynt bron yn ddi-baid. A dyma feddwl – mae’n siŵr bod deinosoriaid yr un mor wyntog, doedden!

Hefyd, dwi’n cofio gweld llyfr bach hyfryd yn Norwyeg, (gan blant y boi sy’n gwybod lot am wleidyddiaeth, Richard Wyn Jones,picture-274-1423571860 fel mae’n digwydd) oedd yn gyfieithiad o’r Almaeneg:

51Tci1QAlYL._AC_US218_

am dwrch bychan oedd yn flin am fod rhywun wedi gwneud ei fusnes ar ei ben o ac yn chwilio am yr anifail euog

53b3580b3f578f9bd2c7d05ea76dca49

Ystyr y teitl yn fras ydi – ‘y twrch bach oedd yn gwybod nad oedd o’n ddim o’i fusnes o’ ac mae o’n wirioneddol ddigri – ac addysgiadol! Fel y gwelwch chi, mae ‘na fersiwn saesneg ar gael, ac mi wnes i gynnig ei gyfieithu i’r Gymraeg flynyddoedd yn ôl ond doedd gan neb ddiddordeb. Hmff. Mae’r cynnig yn dal yna. Mae cyfieithu llyfr o iaith heblaw’r Saesneg yn fater gwahanol, tydi?

Ta waeth, mae ‘na bwmps/cnecs a phŵ yn stori Cadi. Ac mae’r braciosawrws yn siarad efo acen y de, ocê? Pam? Am mod i’n trio apelio at blant (o bob rhyw) o bob rhan o Gymru – a dwi wrth fy modd efo’r gair ‘cnecu.’