Hoff Lyfrau Rhian Cadwaladr

Published Rhagfyr 9, 2020 by gwanas

Dyma fi’n ail-ddechrau holi awduron llyfrau plant am yr hyn fydden nhw’n ei ddarllen ers talwm. Dwi wedi cael ymateb da i’r rhain – gan oedolion sy’n mwynhau hel atgofion, gan amlaf, ond dwi ddim yn siŵr pa mor ddifyr ydy nhw i blant, rhaid cyfadde! Ond dwi’n gwybod y byddwn i wedi bod wrth fy modd yn cael gwybod be oedd hoff lyfrau Enid Blyton neu Jane Edwards. Felly dwi’n dal ati…

Felly yr awdur nesa i anfon ei hatebion ydi Rhian Cadwaladr, a dyma chydig o wybodaeth amdani:

Mae hi wedi sgwennu tair nofel ar gyfer oedolion, a newydd gyhoeddi ei hail ar gyfer plant. Nain Nain Nain oedd y gyntaf:

ac Ynyr yr Ysbryd ydi’r diweddaraf. Sgroliwch yn ôl drwy’r blog os am weld fy adolygiadau i o’r ddau.

Actores oedd hi am flynyddoedd, a dyma un o’i phinaclau: ia, hi oedd Siani Flewog yng Nghaffi Sali Mali! Glam iawn, doedd?

Bu hefyd yn actio yn Amdani a Rownd a Rownd ac fel brân mewn coedwig…

a bydd pobl Caernarfon yn ei chofio’n ran mawr o’r cynllun Sbarc; bydd miloedd o bobl ifanc y gogledd yn ei nabod hi achos mae hi wedi bod yn gwneud llawer iawn o waith mewn ysgolion drwy gynlluniau fel Ysgolion Creadigol, a dwi’n siwr y bydd hyn yn oed mwy yn ei chofio fel cymeriad Hannah yn yr Amgueddfa Lechi yn Llanberis.

Mae hi hefyd yn fam i bedwar, ac mae’r rheiny wedi dechrau cael babis, felly digon o ysbrydoliaeth ar gyfer llyfrau plant yn fanna, ddwedwn i.

Felly dyma ni, yr atebion:

1. Pa lyfrau oeddet ti’n eu hoffi yn blentyn?

a) Ysgol Gynradd  – Cymraeg a Saesneg

Roedd Mam yn arfer dweud mod i’n medru darllen pan oeddwn i ddigon bach i fod yn defnyddio poti achos mi fyddwn i’n eistedd arno efo llyfr ac yn ‘darllen’ yn uchel. Doeddwn i ddim yn  medru darllen wrth gwrs – jesd wedi dysgu y geiriau o’n i. Fy hoff lyfr pan yn fach iawn, ac mae o dal gen i, oedd Hwiangerddi gan Wasg y Brython wedi eu trefnu gan Jennie Thomas.

Roeddwn i’n ddarllenwr brwd drwy gydol fy mhlentyndod ac yn darllen pob math o bethau – o Lyfr Mawr y Plant a llyfrau T Llew Jones

i lyfrau Enid Blyton a chlasuron Saesneg fel Swiss Family Robinson a Treasure Island ond yn arbennig llyfrau efo merch yn brif gymeriad. Roedd bywydau’r merched yma mor wahanol i fy mywyd i. Heidi oedd y ffefryn mawr yn ogystal ag Anne of Green Gables, Pippi Longstocking a What Katie did a What Katie did Next. Rhain sydd wedi aros yn fy meddwl, fwy nag unrhyw rai Cymraeg.

b) Ysgol Uwchradd – Cymraeg a Saesneg

Yn gynnar yn yr ysgol uwchradd roeddwn i wedi symud ymlaen i glasuron oedolion Saesneg – Little Women gan Louisa May Alcott, llyfrau y Brontes – yn enwedig Jayne Eyre a Wuthering Hights;

a llyfrau Thomas Hardy, George Elliot a Jane Austen. Roeddwn i wrth fy modd efo llyfrau wedi eu sgwennu neu eu gosod yn ‘yr oes o’r blaen’.

Roeddwn i’n lwcus fod yna lyfrgell i fyny’r ffordd o tŷ ni ac roedd Mrs Williams y llyfrgellydd yn gadael i mi fynd i’r adran oedolion tra roedd y plant eraill yn cael eu gyrru i’r adran plant. Yno nesh i ddarganfod clasuron Cymreig – nofelau Daniel Owen a Kate Roberts ac yn arbennig T Rowland Hughes – brodor o Lanberis fel finna.

Wyt ti’n dal i ddarllen llyfrau plant? Pa rai wyt ti wedi eu hoffi’n ddiweddar?

Rhaid cyfadda dwi ddim wedi darllen llawer o lyfrau plant ers i fy mhlant fy hun dyfu fyny, ac eithrio llyfrau dwi wedi eu darllen er mwyn creu prosiectau creadigol efo plant mewn ysgolion. Llynedd gesh i’r fraint o feirniadu cystadleuaeth Darllen Dros Gymru y Cyngor Llyfrau ac mi nes i fwynhau darllen y bwndel mawr o lyfrau a lanioddd acw yn sgîl hynny. Yr un nes i fwynhau fwyaf oedd nofel Myrddin ap Dafydd ‘Pren a Chansen’ sy’n adrodd hanes y Welsh Not. Dyna’r union math o nofel y byddwn i wedi bod wrth fy modd efo hi pan yn blentyn.

Pwy ydi dy hoff ddylunydd/arlunydd llyfrau? Pam?

Wel mae rhaid i mi ddweud Leri Tecwyn sydd wedi darlunio y gyfres plant bach Tomos Llygoden y Theatr, ac a ddarluniodd fy llyfr i Ynyr yr Ysbryd.

Mae Leri yn digwydd bod yn ferch i mi felly gwirioni fel mam ydw i!

Fel arall Jac Jones ydi’r meistr yn fy llygaid i. Mae Jac yn medru amrywio ei steil i siwtio’r llyfr ac yn ychwanegu haen arall i’r stori. Mae ei luniau yn gallu bod yn gryf a thrawiadol, bron yn fygythiol, neu’n hynod ddoniol – yn ôl angen y stori.

Un o luniau Nain Nain Nain, Jac Jones

Be nath i ti ddechrau sgwennu?

Dwi wedi bod isho sgwennu ers erioed. Yn syth ar ôl gadael y coleg fe fuesh i ar gynllun YTS (youth training scheme) am chydig ond nes i’m llwyddo i sgwennu dim a buan yr a’th bywyd â fi i gyfeiriad arall ac mi gymerodd fy ngwaith fel actor a mam fy holl amser. Ond pan es i i weithio fel tiwtor drama nes i ddechra sgwennu sgriptia i’r bobl ifanc eu perfformio ac ers hynny dwi wastad wedi bod yn sgwennu rhywbeth – er nes i ddim dechra sgwennu nofela tan o’n i’n 50 a llyfra plant saith mlynedd wedi hynny.

Be wyt ti’n ei fwynhau fwya am sgwennu?

Creu cymeriadau a wedyn gweld be sy’n digwydd iddyn nhw pan dwi’n rhoi nhw mewn sefyllfaoedd gwahanol.

Dwed chydig am dy lyfr ddiweddara i blant.

Llyfr i blant bach ydi’r llyfr diweddara – Ynyr yr Ysbryd – stori am ysbryd bach ofnus fasa ofn ei gysgod tasa ganddo fo un!

Pa lyfr(au) plant sydd ar y ffordd nesa gen ti?

Y bwriad ydi sgwennu cyfres am Ynyr. Thema’r gyfres ydi meddylfryd o dwf, neu meddylfryd creadigol a thema’r stori nesa fydd cydweithio a dychymyg.

Gwefan sonamlyfra a #Helynt

Published Rhagfyr 8, 2020 by gwanas

Mi fydda i’n sgwennu am #Helynt cyn bo hir, ond yn y cyfamser, dyma adolygiad gwych o #Helynt gan Rebecca Roberts: https://www.sonamlyfra.cymru/post/helynt-rebecca-roberts

Mae ‘na lwythi o adolygiadau ar y wefan hon, AND THEY’RE BILINGUAL! Defnyddiol tu hwnt, ac wedi ei chreu gan rywun llawer mwy dawnus o ran technoleg na fi. Mae o dipyn iau na fi…

A chofiwch logio mewn er mwyn gallu gadael sylw. Mae eich sylwadau chi’n bwysig. Mae’r un peth yn wir am fy mlog innau; dwi’n gwirioni bob tro y bydd rhywun yn gadael sylw. Er gwybodaeth…

A rhag ofn eich bod yn chwilio am lyfr lliwio i’w roi fel anrheg Nadolig, cofiwch am hwn. Tydi o’n lun hyfryd?

Dwi wedi gofyn am lun o’r canlyniad…

Ynyr yr Ysbryd

Published Rhagfyr 4, 2020 by gwanas

Do, mae’r llyfrau Nadolig ar gyfer plant wedi dechrau fy nghyrraedd i! Ond ges i sioc pan welais i ‘Ynyr yr Ysbryd’. Ro’n i wedi disgwyl iddo fo fod yn llyfr bychan fel llyfrau ‘Y Dyn Dweud Drefn’ neu ‘Tomos Llygoden y Theatr’ ond na, mae Ynyr yn FAWR! Maint A4, os dach chi’n un o’r bobl hynod daclus ‘ma sy’n licio silffoedd taclus. Neu’n brin o bapur lapio.

Ond mae’n werth gwneud lle iddo fo! Mae tîm y fam a’r ferch greodd o, sef Rhian Cadwaladr (y stori)

a Leri Tecwyn (y lluniau)

wedi creu cymeriad bach hoffus tu hwnt. Mae Ynyr yn gariad, o ran ei gymeriad a’i olwg. Mae ei lygaid fel dwy bêl bowlio, a Leri wedi cael hwyl garw ar gyfleu ei emosiynau drwy’r stori.

Dwi’n arbennig o hoff o’r lluniau lle mae ei fam o’n ei gysuro:

Does ‘na ddim llawer o waith darllen ar y stori felly mi gewch chi orffen hon mewn un eisteddiad – a mynd yn nôl ati faint fynnwch chi, wrth gwrs. Llyfr i blant dan 7 oed ydi o, ac un y bydd oedolion wrth eu boddau’n ei ddarllen yn uchel i blant iau.

Dyma sut mae’r stori’n dechrau:

Dwi’n falch o weld ‘Lleian Ddu’ yn lle’r bali ‘Black Nun’ oedd yn boen ar f’enaid i pan oeddwn i’n gweithio yng Ngwersyll Glan-llyn! Ges i lond bol o drio egluro i blant ofnus nad oedd ‘na ysbryd i ddechrau cychwyn, a pham yn y byd fyddai pobl Llanuwchllyn wedi rhoi enw Saesneg arni mewn lle mor hynod o Gymreig? Grrr. Ta waeth, yn nôl at y llyfr.

Problem Ynyr druan ydi bod ganddo ofn bob dim. Ofn trio pethau newydd, ofn mentro… swnio’n gyfarwydd? Felly yn ogystal â bod yn adloniant – achos bydd plant wrth eu boddau efo’r ‘Bw!’s i gyd – a’r dudalen yma! –

mae o hefyd â neges am bwysigrwydd mentro a dal ati. Mae’r ysgolion cynradd yn chwilio am fwy o lyfrau Cymraeg sy’n cynnwys themáu ‘Meddylfryd o Dwf’ (dyna un rheswm pam sgwennais i Cadi a’r Celtiaid…) ac mae Ynyr yn ffitio’r thema ‘dyfalbarhad’ i’r dim.

Dwi’n dallt bod Rhian am sgwennu mwy o helyntion Ynyr ac am ddelio efo ‘dychymyg’, ‘cydweithio’, ‘chwilfrydedd’ a ‘disgyblaeth’ yn y llyfrau sydd i ddod. Iawn, athrawon cynradd Cymru? Maen nhw ar y ffordd!

Wna i ddim difetha’r stori drwy ddeud sut mae hi’n gorffen, ond mae ‘na glyfrwch yma. Mi ges i fy mhlesio, a dwi’n eitha siŵr y cewch chithau hefyd. Mae’n stori annwyl, gynnes fydd yn rhoi gwên ar wyneb y plant iau cyn setlo i gysgu. Ac mi fyddan nhw isio edrych ar y llun o Ynyr yn gwenu fel giât am hir. Na, dwi ddim am ddangos hwnnw fan hyn – bydd raid i chi brynu’r llyfr! (Gwasg Carreg Gwalch, £6.50)

Gyda llaw, fydd unrhyw blant sy’n darllen hwn ddim yn debygol o wybod am ffilmiau Alfred Hitchcock, ond roedd o’n gyfarwyddwr fyddai weithiau’n cynnwys ei hun yn y ffilm. A sbiwch ar y llun yma:

Atgoffa chi o rywun?

Oes, mae isio mwy o bobl efo gwallt coch mewn llyfrau! Da iawn, Leri.

Ble Mae Boc? Huw Aaron

Published Rhagfyr 2, 2020 by gwanas

Maen nhw wedi bod yn brysur iawn yng nhartref yr Aaroniaid yn ddiweddar; mae Huw, hefyd, wedi bod yn chwysu dros luniau lu, ac mae’r canlyniad yn werth ei weld! Dwi’n meddwl bod yr ail lyfr, sef ‘Ble mae Boc? Ar Goll yn y Chwedlau’ hyd yn oed yn well na’r cyntaf!

Roedd y llyfr cyntaf yn HYNOD boblogaidd, efo oedolion yn ogystal â’r plant, ac roedd plant ein teulu ni wrth eu boddau’n chwilio am Boc y ddraig fach goch ynghanol y lluniau prysur, boncyrs. Mi fues innau wrthi am oriau hefyd, ac roedd y plant yn llawer gwell na fi am ddod o hyd i Boc. Dwi wedi cael sbectol ers hynny, felly: GAME ON!

Pam fod hwn hyd yn oed yn well? Wel, mae o am chwedlau, a dwi wrth fy modd efo chwedlau a straeon llawn hud a lledrith a chymeriadau a digwyddiadau rhyfedd. A dach chi’n gwybod be ddwedodd Einstein, un o’r bobl mwya clyfar welodd y byd erioed?

If you want your children to be intelligent, read them fairy tales. If you want them to be very intelligent, read them more fairy tales.

Amen, Einstein.

Mae Boc yn ein harwain i lefydd gwych a rhyfeddol, fel i fyd y Cewri, i Gantre’r Gwaelod, ac i fyd y Mabinogi:

Chwip o lun ynde? Welwch chi Bendigeidfran? A’i chwaer o, Branwen yn gollwng drudwy i fynd â neges ato fo? A be am y boi druan sy’n cael ei daro gan wawyffon sydd wedi ei thaflu drwy dwll mewn carreg? A pam yr holl foch? Mi wnes i ddod o hyd i Boc yn eitha sydyn yn y llun yma, ond hwn ydy’r darlun cyntaf yn y llyfr, felly mae Huw yn glyfar (fel Einstein) yn gwneud i ni deimlo’n glyfar ar y dechrau. Ac yn gwneud i ni dynnu gwallt ein pen yn nes ymlaen!

Ond be sy’n hyfryd am y llyfr hwn ydi ei fod yn gallu cyflwyno plant (a’u rhieni?) i straeon y Mabinogi, neu atgyfnerthu’r hyn maen nhw’n ei wybod yn barod – a’i neud yn hwyl! Mae’r un peth yn wir am yr hen Hwiangerddi Cymraeg. Dyma i chi ddarn sy’n dangos y Tŷ Bach Twt:

Dach chi’n ei chofio hi? “Mae gen i dipyn o dŷ bach twt, o dŷ bach twt, o dŷ bach twt. Mae gen i dipyn o dŷ bach twt, a’r gwynt i’r drws bob bore. Hei di ho’ – ac ati. Wedyn tybed pa hwiangerdd sydd â dynes yn dringo dros gamfa a mochyn yn eistedd ar ben stol? Hm… Dwi’n cymryd bod yr hen hwiangerddi yma’n cael eu dysgu yn y feithrinfa, neu ar ddechrau’r ysgol gynradd, os nad oes ‘na daid neu nain o gwmpas? Mae gen i go mai fy nain oedd yn dysgu’r rhan fwya i ni, achos doedd Mam erioed yn un am ganu ryw lawer. Diolch, Nain!

Felly mae’r llyfr yn fwy na dim ond llyfr chwilio (sy’n wych ar gyfer hyfforddi’r meddwl i ganolbwyntio), mae o’n gyfle gwych i ddysgu/trafod ein diwylliant, ein hanes, bob dim.

Fy hoff ddarn i ydy hwn:

Teyrnas y Tylwyth Teg! Mae’r lliwiau’n wych, mae’r ffordd mae o wedi gallu cyfleu golau yn hyfryd, ac mi allwch chi nabod adar a blodau, aeron ac ati yn ogystal â sylwi ar y manylion bychain cywrain dros y lle i gyd. A do, pan ddois i o hyd i Boc, roedd o* mor blwmin amlwg WEDYN yn doedd?!

*Neu hi – y ddraig hon ynde? Dyna pam mae Huw’n ei galw hi’n ddraig fach, nid bach. Ddwedes i ei fod o’n glyfar yndo?

Ond dwi’n hoff iawn o’r tudalennau yma hefyd:

Parti Llyfrau Plant, yn llawn o gymeriadau o bob math o lyfrau Cymraeg (gwreiddiol!) hen a newydd. Mae Sali Mali reit amlwg, ond dach chi’n gallu nabod cymeriadau eraill? Dwi ddim wedi cynnwys y cyfan, ond os brynwch chi’r llyfr (bargen am £4.99) mi welwch chi Tomos Caradog a Superted a dwi’n siŵr mai Nel allan o ‘Na! Nel!’ ydy honna. Mi gaiff plant sy’n caru llyfrau fodd i fyw yn nabod y gwahanol gymeriadau a chofio be ydy enw cath Gwlad y Rwla (mae hi ar y bwrdd). Bydd awduron llyfrau plant hefyd yn craffu i weld os yw eu cymeriadau nhw yna… Caryl Lewis – mae ‘na ferch yn cadw gwenyn yna! Ac er y gallai’r dylwythen deg ‘na fod yn unrhyw dylwythen deg, dwi’n licio meddwl mai Brenhines y tylwyth teg allan o Coeden Cadi ydi hi! Dwi’n eitha siŵr mod i’n nabod y Bwbach ‘na hefyd, a’r môr-leidr ‘na…

Chwip o lyfr wnaiff anrheg Nadolig gwych. Rieni, os fyddwch chi isio chydig o lonydd dros y Dolig, mi fydd hwn yn eu cadw’n hapus am hiiir. Nid dim ond chwilio am ddraig ydi’r gêm – mae ‘na lawer iawn mwy o bosau!

Rhowch wybod os fydd o’n plesio, a pha ddarnau oedd eich ffefrynnau. Bet y bydd sawl un yn mynd am yr Angenfilod… ond y tylwyth teg i mi, bob tro.

Tybed ble fydd Boc 3 yn mynd?

Mae’r Cyfan i Ti, Luned Aaron

Published Tachwedd 10, 2020 by gwanas

Dyma i chi gyfrol hyfryd arall neith anrheg Nadolig gwych i blant dan 5 oed.

Dwi’n gallu dychmygu rhieni’n darllen hon efo’u plant bach yn y gwely neu ar soffa gyfforddus, ac yn mwynhau’r lluniau lliwgar, a phwyntio at bethau bach difyr ynddyn nhw, i gyfeiliant rhythm ac odl y geiriau. Fel y pryfed genwair fan hyn:

A’r gwymon a’r cregyn ar lan y môr fan hyn:

Mae’r cyfan yn dechrau efo’r haul yn codi a’r byd yn deffro efo pob math o bryfetach ac adar a rhyfeddodau’r byd o’n cwmpas ni, wedyn yn dod i ben efo’r lleuad ddiwedd nos. Hwnnw ydi fy hoff lun gyda llaw, ond bydd raid i chi brynu copi o’r llyfr i weld os ydach chi’n cytuno!

Fel un sydd wrth ei bodd yn gweld siapiau mewn cymylau, dwi’n hoffi’r tudalennau yma yn arw hefyd. Gewch chi lwyth o hwyl yn chwilio am anifeiliaid ac adar yn fanna:

Dwi wir yn hoffi cwpledi sy’n odli fel hyn, ac mae Luned yn giamstar arnyn nhw. Mae gen i or-nith sy’n hoff iawn o lyfr arall sy’n odli, neu mae ei rhieni hi’n mwynhau ei ddarllen o iddi o leia! Dyma hi a’i thad efo’r hen ffefryn, ‘Tomi ap Gwyn’ gan Gordon Jones:

Dwi’n gwbod y bydd hi wrth ei bodd efo hwn hefyd. Mae hi braidd yn rhy ifanc i weld siapiau mewn cymylau ar hyn o bryd, ond mi ddaw!

Mae hon yn gyfrol annwyl a theimladwy sydd wir yn ein helpu i werthfawrogi’r hyn sydd ar ein stepen drws ni, neu o leia jest i fyny’r ffordd. Ia, fel ddigwyddodd yn ystod y cloi mawr. Dwi’n meddwl mai dyna fydda i’n ei gofio fwya am 2020 (wel, ar wahân i’r “shenanigans” hirfaith, gwallgo yn America ar hyn o bryd), y cyfnod hwnnw o fynd am dro hir bob dydd a chlywed a gweld cymaint mwy nag arfer oherwydd y diffyg traffic a phobl.

Mae’r pum synnwyr yn ran pwysig o’r llyfr, nid dim ond gweld a chlywed, ac fel un sy’n caru coed a choedwigoedd, mi fydda inna hefyd yn annog plant i gyffwrdd rhisgl coed, eu cofleidio hyd yn oed, ac arogli pridd a deiliach a madarch. Mae hi mor bwysig i ni helpu plant (ac oedolion) i agor pob synnwyr i fyd natur.

A sbiwch hyfryd ydi’r lliwiau fan hyn:

And for parents who are learning or haven’t yet mastered Welsh, there’s an English translation of the words at the back of the book. Syniad arbennig o dda.

LLYFR O FFRAINC SY’N ‘HIT’ RHYNGLWADOL

Dwi isio rhannu llyfr arall i blant iau efo chi. A dyma fo:

A dyma’r cloriau Saesneg a Sbaeneg:

Mae’r llyfr yma wedi ei gyfieithu i 35 iaith i gyd, ac wedi gwerthu dros ddwy filiwn o gopïau!

Mae’r awdur, Hervé Tullet, wedi sgwennu a darlunio dros 80 o lyfrau i blant rŵan, ac mae ‘na rywbeth arbennig iawn am ei syniadau o. Mi wnes innau, fel oedolyn, wirioneddol fwynhau cyffwrdd y smotiau ac ysgwyd y llyfr a’i wyro i’r ochr. Yn enwedig yn Ffrangeg!

Dyma fidio i chi os dach chi wedi drysu, neu ddim yn dallt y Ffrangeg yn y fersiwn brynais i:

Gyda llaw, amser maith yn ôl, mi fues i’n dysgu Ffrangeg i Luned Emyr. Sgwn i faint mae hi’n ei gofio?! Gobeithio y caiff ei llyfrau hithau lwyddiant a gwerthiant fel Hervé, ond dyna un peth am gwpledi sy’n odli – dydyn nhw ddim mor hawdd eu cyfieithu!

Llyfr Hyfryd am yr Amgylchedd – a gwenyn.

Published Hydref 22, 2020 by gwanas

Dwi wedi gwirioni efo’r llyfr yma!

Criw’r Coed a’r Gwenyn Coll

Dwi wedi bod yn cadw gwenyn mêl fy hun. Mae gen i un cwch fach dawel, glên, ond dwi ddim yn dwyn eu mêl nhw, achos dwi’n meddwl eu bod nhw ei angen o’n fwy na fi! A dwi ddim yn licio cael fy mhigo…

Ond does dim sôn am fêl yn y llyfr hwn. Mae ‘na 20,000 o fathau gwahanol o wenyn dros y byd, ac maen nhw I GYD yn bwysig. Pam? Darllenwch y llyfr i gael gwybod!

Bwriad y llyfr yw i agor llygaid plant i fyd natur a’u gwneud nhw’n ymwybodol o’r problemau mae’r blaned yn eu hwynebu – CYN EI BOD HI’N RHY HWYR!

Dyma lyfr arall gafodd ei eni ar gwrs yn Nhŷ Newydd, Llanystumdwy ar ddechrau 2019, gyda Manon Steffan Ros a Jac Jones yn arwain ac ysbrydoli. Roedd y cwrs yn syniad gwych, yn amlwg.

Mae rhai partneriaethau jest yn ‘gweithio’ a fan hyn, mae’r awdures newydd sbon, Carys Glyn, a’r arlunydd profiadol, Ruth Jên, wedi cydweithio’n hynod lwyddiannus i gyfuno rhai o anifeiliaid y Mabinogi a’r broblem gyfoes o wenyn yn diflannu i greu stori antur – sydd â thraed iddi.

“Neges y stori yw cofiwch y gwenyn! Mae’n bwnc sydd yn agos at fy nghalon.” Ruth Jên.

Mae’r stori’n ail-ddychmygu anifeiliaid hynaf y byd fel archarwyr sydd yn helpu anifeiliaid eraill i ddatrys problemau’r byd naturiol o’u cwmpas. Trwy ddefnyddio eu doniau anhygoel mae’r pum cymeriad unigryw – G.Hw, Carwww, Eryr, Chwim a Mal yn gweithio gyda’i gilydd i achub y dydd ac i achub y blaned!

Daeth y 5 cymeriad o ddychymyg Ruth Jên:

“Dwi wedi defnyddio’r Anifeiliaid Hynaf o’r Mabinogi fel ysbrydoliaeth i fy ngwaith celf ers rhai blynyddoedd. Wedi i Carys weld brasluniau yn seiliedig ar y cymeriadau fel criw o archarwyr aeth hi ati i ddatblygu stori ar eu cyfer.”

Sbiwch gwych ydy’r lluniau:

Ac mae’r geiriau a’r stori’n hyfryd hefyd. Mae ‘na lot o eiriau, ond maen nhw’n cynnwys rap, a dyma fo:

Sbiwch hapus ydy Carys Glyn efo’r llyfr!

Dwi’n hapus iawn hefyd, ac mi fydd plant, rhieni ac athrawon dros Gymru’n mwynhau pori dros y lluniau a’r stori – a chreu gweithgareddau wedi eu hysbrydoli gan y gwenyn, natur, bob dim.

Ro’n i’n arbennig o hoff o’r tudalennau yma:

Syml, a hynod effeithiol

Mae’r amrywiaeth sydd yn y llyfr yn ffres ac yn gofiadwy. O, ac ro’n i’n hoffi’r ffaith bod gan un plentyn yn y llyfr ofn gwenyn. DOES DIM ANGEN I NI OFNI GWENYN. Dwi’n ymateb yn ddrwg i bigiadau gwenyn mêl, ond does gen i mo’u hofn nhw, dwi jest yn gadael llonydd iddyn nhw. Dydyn nhw ddim ISIO pigo neb, ac os dach chi’n dawel ac yn llonydd, mi fydd pawb yn hapus – wir yr.

Dydi hwn ddim yn un o luniau’r llyfr – ro’n i jest isio llun o wenynen hapus…

Llyfr lliwgar a thestun hwyliog sy’n dysgu gwers bwysig am yr amgylchedd.

Addas i blant dan tua 7 oed. £6.99. Y lolfa.

Mwynhewch!

Y Pibgorn Hud – nofel 11+

Published Hydref 2, 2020 by gwanas

NOFEL ANTUR WEDI EI GOSOD MEWN CYFNOD O’N HANES NA WYDDWN I FAWR DDIM AMDANO.

Rydan ni’n gwybod cryn dipyn am gyfnod y Rhufeiniaid yng Nghymru, a rhywfaint am yr Oesoedd Canol cynnar o tua adeg Clawdd Offa, Rhodri Mawr a Hywel Dda ac ati. Ond mae’r cyfnod yn y canol yn ddiarth iawn – tan rŵan!

Mae’r awdur Gareth Evans wedi bod yn hynod ddewr yn dewis gosod nofel ar gyfer pobl ifanc yn y flwyddyn 552. ‘Mission Impossible’ o ran ymchwil. Ond efallai mai clyfar oedd o – achos pwy sydd i ddeud ei fod o’n anghywir?! Ac ro’n i wedi gwirioni efo’r ffaith bod ein hynafiaid wedi sefydlu gwladfa yng ngogledd Sbaen: Brythonia! Wir yr – ymhell bell, cyn bodolaeth Patagonia. A Haleliwia! – mae yma fapiau – dwi wrth fy modd efo mapiau mewn nofelau fel hyn.

Mae o wedi taro deuddeg o ran yr ochr ddychmygol hefyd, gan fod y cymeriadau i gyd yn dal yn fyw yn fy meddwl ddyddiau ar ôl gorffen ‘Y Pibgorn Hud.’ Mae Ina, ein harwres ddeuddeg oed yn apelio o’r cychwyn cyntaf: mae hi’n wahanol (a dydi hi ddim yn berffaith: roedd ’na adegau pan ro’n i isio’i hysgwyd hi!). Hi ydi’r unig un o’i theulu i fyw drwy’r pla. Mae’n ddewr a chlyfar, yn medru hela a thrin pastwn yn dda, yn medru darllen ac ysgrifennu – yn Lladin. Ond doedd bod yn wahanol bryd hynny ddim yn hawdd.

Mae pobl yn meddwl bod Ina’n rhyfedd. Ci mawr sy’n hanner blaidd yw ei hunig ffrind, ond nefi, am ffrind da ydi o. Ro’n i wrth fy modd efo Bleiddyn.

Dyma’r dudalen gyntaf i chi gael syniad o’r arddull:

Taith Ina o’i chartref yng Ngwent trwy diroedd deheuol y Brythoniaid (de-orllewin Lloegr heddiw) a thros y môr i ogledd Sbaen yw’r nofel, ac ydi, mae’n cael sawl tro trwstan, ambell un yn gwbl annisgwyl – does gan yr awdur ddim ofn chwarae efo’n hemosiynau ni (cawsoch eich rhybuddio!). Mae hi’n cyfarfod bobl ddrwg, ond bobl dda hefyd, ac un o fy hoff gymeriadau yw Efa, sydd unai’n gwrthod neu’n methu siarad, a chawn ni ddim gwybod tan y diwedd un pwy’n union yw hi. Mae’r awdur yn giamstar am gadw cyfrinachau a’n cadw ni fel darllenwyr ar bigau’r drain o un bennod i’r llall.

Dydi’r iaith ddim yn hawdd bob tro; roedd Gareth am gyfleu’r ffaith bod y Frythoneg  yn newid a datblygu yn ystod y cyfnod hwn, felly mae rhai’n defnyddio iaith ffurfiol fel ‘Paham’ a ‘Mi a’th glywaist’ ac mae rhai cymeriadau’n siarad yn wirioneddol od, fel yr hen jaden Morwenna: ‘Agor y drâs!’ a ‘Gwnewch foyd.’ Ond mae’r darllenydd yn dod i arfer o fewn dim, ac mae wir yn ychwanegu at y nofel.

Dyma nofel hanesyddol hynod o ddifyr a chyffrous, ddylai apelio at ddarllenwyr o tua 11 oed i fyny – ac at oedolion ifanc eu hysbryd. Ro’n i wrth fy modd efo’r themâu sy’n dal yn hynod o berthnasol heddiw: mewnfudo, ffoaduriaid, caethwasiaeth a diffyg cydraddoldeb cymdeithasol. Campwaith arall, Mr Evans – ac mae angen dilyniant.

*Ro’n i’n hoff iawn o’r Nodyn Hanesyddol gan yr awdur ar y diwedd. Ond byddai’r rhestr enwau llefydd wedi bod yn llawer mwy defnyddiol ar ddechrau’r llyfr yn hytrach nag ar t. 276!

Wythnos Llyfrgelloedd

Published Hydref 1, 2020 by gwanas

Mae hi’n Wythnos Llyfrgelloedd wythnos nesa (5-10 Hydref), felly cofiwch ddefnyddio eich llyfrgell leol a Borrowbox a’r holl adnoddau sydd yn ein llyfrgelloedd. Ond hefyd, mae ‘na ymgyrch ar draws y Deyrnas Gyfunol i annog pobl i rannu llun o’u silff lyfrau ar y cyfryngau cymdeithasol.

Er mwyn gwneud yn siŵr bod llyfrau o Gymru ac yn Gymraeg yn rhan o’r ymgyrch, be am dynnu llun o’ch silff llyfrau a’i bostio ar y cyfryngau cymdeithasol ar ôl 9.15yb ddydd Llun 5 Hydref gyda’r hashnodau #DymaFySilff #WythnosLlyfrgelloedd (#ExpressYourShelf #Libraries Week).

Gellid hefyd dewis lawrlwytho templed arbennig gan ddefnyddio’r ddolen isod, gan ychwanegu dyfyniad byr:https://drive.google.com/drive/folders/1H9aEzfqqd4oEYQOvTg7_1ak3xDhENbeV

Dwi newydd fod rownd y tŷ yn trio penderfynu pa silff i’w chynnwys, achos mae gan bawb fwy nag un silff siawns, oes ddim?

Dyma rai i chi:

A dyma fwy:

Na, dwi ddim yn daclus iawn o ran cadw fy llyfrau mewn trefn. Ond dwi’n gwybod lle maen nhw i gyd! Hefyd, dwi ar ganol gwagio rhywfaint ar fy silffoedd achos mae’r tŷ ar werth …

dyma’r manylion os oes gynnoch chi ddiddordeb: http://www.rgjones-property.co.uk/eng/property_details.php?pid=4831196

Ro’n i wedi cael cynnig gan Gymraes leol (ieee!) ond mae hi wedi tynnu’n ôl. C’est la vie.

Beth bynnag, dyma lun o rai o fy hoff lyfrau (am wahanol resymau):

Hen ffefrynnau

Gobeithio bod hyn wedi eich ysbrydoli chi i dynnu lluniau o’ch silffoedd chithau. Nod yr ymgyrch yw dathlu llyfrgelloedd a llyfrau a hyrwyddo darllen, sydd wrth gwrs yn bwysicach nag erioed yn y cyfnod yma.

Cofiwch hefyd bod dydd Sadwrn yma, 3 Hydref, yn Ddiwrnod Siopau Llyfrau!

Llyfr am ryfel, colled a darllen.

Published Awst 24, 2020 by gwanas

Diolch i Gwawr am dynnu fy sylw at y llyfr yma drwy gyfrwng Facebook: Captain Rosalie.

IMG_2089

Ia, llyfr Saesneg, ond cyfieithiad o un Ffrangeg ydi o, felly dwi’n llacio fy rheolau. Dyma’r clawr gwreiddiol, a dyma’r awdur, Timothée de Fombelle.

images

Dwi wedi gwirioni! Wrth gwrs mod i, neu fyddwn i ddim wedi llacio fy rheolau i’w gynnwys.

Ar gyfer pa oed mae o ta? Wel, yn ôl tudalen Amazon Ffrainc, mae o ar gyfer plant 7-13 oed, ond mae’r wybodaeth sydd ar gael yn Saesneg yn deud 8-12, felly rhywle o gwmpas fanna.

Ond stori am ferch fach 5 oed ydi hi. Mae hi’n cael mynd i’r ysgol efo’r plant mawr, ond yn gorfod eistedd yn y cefn, ynghanol y cotiau:

IMG_2087

Dyma’r dudalen gyntaf:

IMG_2088

Mae ei mam yn gweithio mewn ffatri ers i’w thad fynd i ryfel, ac mae’r athro yn gadael i Rosalie ddod i’r ysgol fel ffafr i’r fam. A gyda’r nosau, mae’r fam yn darllen llythyrau ei thad i Rosalie, sy’n llawn pysgota a chnau a gobaith.

Ond mae Rosalie yn ferch fach benderfynol, ac yn ara bach, mae’n dysgu darllen drosti’i hun.

IMG_2085

Dwi’m isio deud mwy na hynna, dim ond ei bod hi’n stori hyfryd, gynnil, glyfar am ryfel a chanlyniadau rhyfel. Mae ‘na gyfeiriadau at y canlyniadau hynny o’r cychwyn cyntaf: yr athro ag un fraich, mamau mewn ffatrioedd, geiriau’r athro i’r bechgyn ifanc yn ei dosbarth. Ond mae hi am obaith a dyfalbarhad hefyd – a llawer mwy. Nefi, mae ‘na gymaint ynddi!

Dyma’r awdur yn siarad am y llyfr – yn Ffrangeg wrth gwrs. Os nad ydach chi’n dalt Ffrangeg, jest gwrandewch ar sŵn yr iaith ta – mae’n hyfryd. A dwi’n siwr y gwnewch chi sbotio ‘petite fille’, sef ‘hogan fach.’

Mae’r darluniau yn wych hefyd, rhai yn fychan, rhai yn dudalennau dwbl:

IMG_2086

A dwi’m yn gwybod ai rhywbeth Ffrangeg ydi hyn, ond un o Ffrainc ydi Valériane Leblond ynde, ac mae lluniau Isabelle Arsenault yn f’atgoffa’n fawr o’i harddull hi:

Llyfr i’w drysori felly. Mwynhewch!

Y Ddinas Uchel a The Secret Dragon

Published Gorffennaf 24, 2020 by gwanas

IMG_2916

O’r diwedd, dwi wedi darllen ‘Y Ddinas Uchel’ gan Huw Aaron. Wnaeth y gyfrol ddim ennill Gwobr Tir Na n-Og eleni, ond roedd hi ar y rhestr fer (roedd Huw wedi gwirioni!) ac yn llawn haeddu bod arni.

Dywedodd Huw fod y stori wedi bod yn ffrwtian yng nghefn ei feddwl ers blynyddoedd, ac mae ôl gwaith meddwl arni. Dydi sgwennu llyfr llun a stori i blant ddim yn digwydd dros nos, wyddoch chi!

Mae llyfr fel hyn fel arfer ar gyfer plant dan 5 oed, ond mae ‘na neges fan hyn sy’n addas i blant hŷn hefyd. Dwi’n siŵr y byddai brawd neu chwaer hŷn wrth eu bodd yn darllen hon i frawd neu chwaer iau. Ond byddai rhieni a neiniau a theidiau – unrhyw un a deud y gwir – yn hapus iawn hefyd.

Stori ydi hi am ferch fach o’r enw Petra sy’n byw mewn dinas yn llawn pobl ofnadwy o brysur. Drwy’r dydd, bob dydd maen nhw wrthi fel morgrug yn adeiladu tyrau uchel.

IMG_1810

Dyna’r cwbl sy’n bwysig iddyn nhw – adeiladu. Dim bwys o ble mae’r cerrig yn dod na be fydd yn digwydd os fydd y tyrrau’n disgyn – adeiladu ydi PWRPAS BYWYD.

Ond mae Petra’n wahanol…

IMG_1811

Ac wrth astudio’r byd a phethau ‘bychain’ bywyd, mae hi’n dechrau holi ei hun – a’r oedolion – ai dim ond adeiladu sy’n bwysig mewn bywyd?

IMG_1812

Un diwrnod, mae Petra’n gweld balŵn aer poeth yn yr awyr uwch ben y ddinas – a dynes fach yn y fasged oddi tani…

IMG_1813

Be fydd yn digwydd? Gaiff Petra fynd yn y balŵn gyda hi? A be welith hi o’r balŵn? Bydd raid i chi gael gafael yn y llyfr i weld drosoch chi’ch hun. Ar gael o’ch siopau llyfrau lleol, ond hefyd, drwy’r wefan hon:

https://www.huwaaron.com/shop/yabds8cboecfm76iboq1hag685iu31

Bydd pob llyfr gaiff ei brynu drwy’r wefan yn cael ei arwyddo gan Huw. Gadewch iddo wybod os hoffech chi gael neges bersonol.

Mae hon yn stori hyfryd, annwyl gyda neges glir – does dim angen dilyn pawb arall fel dafad! Ac oes, mae ‘na fwy i fywyd na gwneud pres/adeiladu/ gweithio drwy’r dydd, ac oes, mae angen jest ymlacio a sbio a syllu weithiau. Rhywbeth mae llawer iawn wedi ei sylweddoli dros gyfnod Covid-19.

Dyma fideo difyr am sut aeth Huw ati i greu’r llyfr:

A dyma adolygiad Morgan Dafydd:
https://www.sonamlyfra.cymru/post/y-ddinas-uchel-huw-aaron

Llyfr Saesneg wedi ei osod yng Nghymru

IMG_1815

Ar ochr Saesneg Gwobr Tir na n-Og, wnaeth ‘The Secret Dragon’ gan Ed Clarke ddim ennill chwaith, ond roedd y nofel hyfryd hon wir yn haeddu bod ar y rhestr fer hefyd. I blant tua 7/8 oed a hŷn (mae ‘na eiriau reit anodd weithiau).

Mi wnes i ddotio oherwydd:
1. Y draig fach annwyl o’r enw Gweeb (er mod i jest â drysu isio iddi fod yn Gwib);
2. Mari, y ferch fach glyfar, styfnig sydd isio bod yn wyddonydd, ond sydd angen dysgu gwersi pwysig am bethau symlach bywyd;
3. Dylan: hogyn clen sy’n llawer gwell efo anifeiliaid na Mari;
4. Yr hwyl a’r hiwmor a’r darnau “O na, plis, naaa!”
5. Yr enwau a’r lleoedd Cymraeg.
6. O, ac mae ‘na ‘bobl ddrwg’ da yma hefyd!

Dau lyfr sydd wedi fy ngwneud yn hapus.