Nofel newydd sbon ar gyfer yr arddegau

Published Mehefin 6, 2020 by gwanas

image001

Mae Heiddwen Tomos yn hen law (gweld be wnes i yn fanna?) ar sgwennu nofelau bellach, ond rhai ar gyfer oedolion oedd rheiny, ac o’r diwedd, mae hi wedi cyhoeddi un ar gyfer yr arddegau – ieee!

Ro’n i’n gwybod y byddai’n un dda oherwydd:
1. Mae hi’n gallu sgwennu.
2. Mae’n athrawes uwchradd ers blynyddoedd, ac yn gwybod yn iawn be sy’n apelio at bobl ifanc 11-14, a sut maen nhw’n siarad ac ati.

Ac ro’n i’n iawn. Dwi wedi mwynhau Heb Law Mam yn arw.

Mae’n llawn hiwmor, emosiynau/angst a chynnwrf y cariad cyntaf, problemau teuluol a’r cyfeillgarwch ffug sy’n anffodus yn gymaint o ran o fywyd disgyblion ysgol – wel, merched o leia. Ac mi wnes i wir fwynhau casau Gwen (yr ast) a’i mam (arch-ast).

Dywedodd Heiddwen mai ei phrofiad mewn ysgol oedd yr “ysbrydoliaeth fwyaf ar gyfer ysgrifennu’r nofel hon. Neges y stori yw bod cyfnodau ym mywydau pawb yn gallu bod yn anodd, ond daw eto haul ar fryn.”

Neges bwysig, achos mae cyfnodau anodd yn eich arddegau yn gallu teimlo fel diwedd y byd.

Efa ydi’n harwres ni (enw da am arwres, os gai ddeud…) ac mae’n cael amser caled gan Gwen (yr ast) a rhai o’i ‘ffrindiau’ eraill. Mae hi hefyd yn dechrau ffansïo bachgen am y tro cyntaf. Ar ben hyn oll, mae mam Efa yn yr ysbyty yn disgwyl babi – ac am driniaeth gancr.

Dyma’r dudalen gyntaf i chi gael blas:

IMG_1434

Ydi, mae hi’n ddeheuol iawn ac yn llawn ymadroddion gwych ardal Llanbedr Pont Steffan, ffor’na. Do’n i ddim yn deall pob un, a dwi wir yn meddwl y byddai rhestr yn y cefn yn egluro rhai ohonyn nhw o help mawr.

Dyma dudalen arall:

IMG_1435

Mi wnes i holi Heiddwen drwy Facebook be oedd ystyr “O’s sgrwb arnot ti?” a dyma’r ateb ges i:

Ie pan ti wedi ymarfer dy gorff nes bod y muscles yn tynnu bore rôl ny😉

Tydi o’n ymadrodd gwych? Mae gen i awydd ei fabwysiadu. Ond does gen i’m clem be mae “yn mynd i ga’l hwp” yn ei feddwl. Gorffen efo rhywun? Cael slap? Rhoi tacl dda i rywun? Penderfynwch chi!

Ro’n i’n hoffi’r darnau sgwrsio tecst/whatsapp hefyd:

IMG_1436

Dywedodd Heiddwen hefyd iddi “fwynhau ysgrifennu’r nofel hon mas draw.” Ac mae hynny’n amlwg – mae’n llifo. “Fel mam i dri o blant, penderfynais ysgrifennu nofel iddyn nhw i’w darllen.” Ac mae’n swnio fel petae hi am sgwennu mwy ar gyfer yr arddegau: “mae cael bod yn bryfyn ar wal yn yr ystafell ddosbarth yn gyfoeth o straeon difyr dros ben!” Gwyliwch eich hunain, ddisgyblion Mrs Tomos…

Ond edrych ymlaen yn arw at gael darllen mwy o lyfrau fel hyn – gwell fyth os gawn ni eirfa hefyd! Llongyfarchiadau, Heiddwen.

image002

Mae Heb Law Mam gan Heiddwen Tomos ar gael rŵan/nawr (£5.99, Y Lolfa).
Addas ar gyfer: 11 – 14 oed yn ôl y wasg, ond dwi’n llawer hŷn ac mi wnes i ei mwynhau hi hefyd.

Llyfrau i daclo hiliaeth

Published Mehefin 4, 2020 by gwanas

Yn bendant, mae angen mwy o lyfrau ar gyfer plant ac oedolion sy’n delio efo hiliaeth. Maen nhw’n brin yn Gymraeg, ond dyma restru ambell un sy’n delio efo bod yn wahanol mewn rhyw ffordd:

Ar gyfer plant iau, Pobol Drws Nesaf gan Manon Steffan Ros:

EHeOqcAWsAAbUAI
20191128_085602

Stori hyfryd, syml, sy’n ein hannog i beidio â beirniadu rhywun sy’n edrych ac yn ymddwyn yn wahanol i ni, a bod rhaid parchu pawb. Ar restr Tir naNog eleni – ac yn haeddu bod arni…

Addasiad ydi hwn, gan y bardd, Mari George, a dwi ddim wedi gweld copi fy hun, ond dyma ddisgrifiad Gwales:

Y llyfr perffaith i’w ddarllen yn uchel, gyda darluniau llawen, mae’r stori hon yn dathlu amrywiaeth a chynhwysedd, tra’n tanlinellu pa mor bwysig yw undod yn ein byd.

9781849670982

Addasiad arall, wedi ei gyfeithu gan fardd arall, Mererid Hopwood,

getimg

a dwi ddim wedi gweld hwn chwaith, ond dyma ddisgrifiad Gwales:

Dewch i hedfan i bedwar ban byd gyda Mam-gu, a helpwch hi i gyfrif o un i ddeg ar ei thaith siopa fythgofiadwy. Stori ddifyr mewn mydr ac odl, gyda llun hudolus ar bob tudalen. Cyfieithiad o My Granny went to Market – A Round-the-World Counting Rhyme.

A dyma mae Sian Melangell yn ei ddeud amdano:

Dwi ar fin cael hwn i Ewen, yn un peth… am sawl rheswm (Mererid yn ffab, hoffi’r ffaith ei fod yn cyflwyno’r byd mewn stori, ac hefyd wrth gwrs, yr amrywiaeth bobl). Un peth dwi’n ymwybodol ohono ydi fod llyfr hefo bobl mewn gwledydd tramor hefo lliw croen gwahanol i’r Cymro bach yma yn un peth, ond mae llyfrau hefo bobl lliw gwahanol eu croen yn siarad Cymraeg ac yn gwneud pethau fel fo yn arbennig o bwysig hefyd.

Os am lyfr i blant 4-6 oed yn Saesneg, ac wedi ei sgwennu gan awdur du, ac am deithio drwy’r gofod, be am hwn gan Ken Wilson-Max?

astro-girl

Mae Astrid wrth ei bodd efo’r gofod ac isio bod yn astronot! Mae’n cael andros o hwyl efo’i thad yn darganfod be sydd ei angen i gyflawni ei breuddwyd, o wneud arbrofion i fwyta bwyd sych, i ddod i arfer efo “near-zero gravity”. Dim clem be ydi hwnnw yn Gymraeg, sori!

Mae o hefyd yn cynnwys ffeithiau am ferched go iawn sydd wedi bod yn y gofod. Felly llyfr sy’n ticio sawl bocs!

Mae angen cefnogi a darllen a phrynu llyfrau gan awduron sy’n gwybod am be maen nhw’n sôn, ac mae ‘na fwy o syniadau fan hyn:

https://www.booktrust.org.uk/booklists/r/represents-picture-books/

Saesneg eto, a dwi wedi sôn am rhain eisoes, ac maen nhw wir yn werth eu darllen:

22902132412_3

Dwi wedi cyfeirio at lyfrau eraill Jason Reynolds o’r Unol Daleithiau hefyd, awdur croenddu wirioneddol gyffrous. Teipwich ei enw yn y bocs chwilio.

513yussx5tl._sx309_bo1204203200_

Dwi newydd sylweddoli na wnes i ddeud ar y pryd mai awdur croenddu ydi Jason Reynolds. Ro’n i jest yn meddwl amdano fo fel awdur, nid awdur du. Sy’n beth da, gobeithio. Ond er mwyn y blog yma, dwi’n tynnu sylw at y ffaith, iawn!

Awdures dwi wedi ei chanmol droeon ar y blog yma ydi Catherine Johnson, ac mae ei llyfrau hi i gyd yn werth eu darllen, ac yn sôn am gymeriadau du eu croen:

Os am wybod mwy amdani a’i chysylltiadau Cymreig, teipiwch ei henw yn y bocs chwilio ar y dde.

Cymraeg – arddegau

Yn ôl i’r Gymraeg, ar gyfer yr arddegau, mi sgwennodd Gwyneth Glyn ‘Aminah a Minna’ nôl yn 2005, fel rhan o gyfres Pen Dafad:

getimg

Mae’n stori hyfryd, ffraeth sy’n sôn am dreialon bachgen sy’n dechrau mynd allan gyda merch o dras Asiaidd – er gwaetha’r problemau mae hynny’n ei greu efo pobl eraill.

Ar gyfer yr arddegau eto (tua 11+), mi wnes i drio delio gyda’r anhegwch o gael eich trin yn wahanol oherwydd eich bod yn edrych yn wahanol yn 2il a 3ydd llyfrau Cyfres y Melanai, Y Diffeithwch Du ac Edenia.

20180926_175004
4133j-opo9L

Wedyn, be am Tom gan Cynan Llwyd? Dydi o ddim yn gwneud sioe fawr o’r ffaith fod cymeriad Ananya o dras Bangladeshi, mae hi jest yno, yn ran naturiol o’r stori.

tom-cynan-llwyd-500x743

Mae angen mwy o luniau o bobl amrywiol yn gwneud pethau normal mewn cyhoeddiadau ac ar y we yn Gymraeg yn gyffredinol, felly dyma un fan hyn:

CH6xCTMb1Cv9Qsok-ilzysaGszLgE9gc7imp1IMDqFIwLeKMjYIKkB033oqwHZ9H6EFuX-5Y_aqvR9f-BowBRG7hQ94q5VWuZUSrYQnpooPEMqYemth2q8ED6urf6FHE5WpYqwTtobJnB5TLNf2fUEa2jnj5Vv-Al0c

Gyda llaw, mi wnes i gyhoeddi llyfr am fy mhrofiadau yn Nigeria yn yr 80au, lle ro’n i’n dysgu plant uwchradd (a chynradd o ran hynny), a dwi’n gobeithio’n arw nad o’n i’n hiliol ynddo fo, neu’n tanlinellu pethau fyddai’n gwylltio pobl groenddu, ond cofnod go iawn am fyw mewn pentre bach diarffordd ydi o, ac un o gyfnodau gorau, hapusaf fy mywyd. Doedd profiadau a bywydau plant Gbara ddim byd tebyg i blant duon Prydain, Ffrainc neu’r Unol Daleiethiau, ond dwi’n gobeithio bod y cariad deimlais i at fy nisgyblion a RHAI o fy nghyd-weithwyr yn dod drwadd ynddo fo.

51fqoiiatyl-_sy344_bo1204203200_

LLYFRAU OEDOLION:

Fel mae’n digwydd, dwi wedi bod yn darllen llyfrau gwych gan awduron croenddu yn ddiweddar. Dwi ar ganol Becoming, hunangofiant Michelle Obama, ac yn mwynhau’n arw.

81dDwAzxtrL

Dwi ddim yn disgwyl y bydd hunangofiant Mrs Trump cweit cystal.

A llyfr wnes i syrthio mewn cariad yn llwyr efo fo ydi hwn, Girl, Woman, Other gan Bernardine Evaristo:

51ahH0NU6BL._SX324_BO1,204,203,200_

Enillydd y wobr Booker 2019. Fel arfer, dydi ennill y wobr honno ddim yn golygu y bydda i’n mwynhau, a chan nad oes unrhyw atalnod llawn yn y nofel hon, mae rhywun yn teimlo ar y dechrau: “O dyma ni, stwff arti-ffarti…” ond na, gyfeillion! Er ei fod wedi bod yn chydig o waith dal ati ar y dechrau, nefi, mi ges fy hudo! Mae’n delio gyda nifer o gymeriadau gwahanol, a phob un yn agoriad llygad i ddarllenydd croenwyn fel fi. Dwi wedi perswadio ein grŵp darllen i ddewis hon fel ein nofel Saesneg y tro yma a dwi wir yn edrych ymlaen at weld be fydd eu barn nhw. A diaw, dwi am gynnig Becoming ar gyfer y cyfarfod ar ôl hwnnw, hefyd.

Mae hi wir yn drueni bod George Floyd wedi gorfod marw er mwyn i’r byd sylweddoli o ddifri be mae pobl sydd ddim yn wyn eu croen yn gorfod delio ag o, ond er mwyn osgoi magu cenhedlaeth arall o bobl hiliol, mae’n rhaid i ni ehangu gorwelion a gwybodaeth PAWB. Cam bach ydi cyflwyno llyfrau efo cymeriadau amrywiol i blant, ond mae’n gam i’r cyfeiriad iawn.

Ac i gloi, dyma fidio ar youtube drawodd fi fel gordd:

Cystadleuaeth Liwio Cadi

Published Mai 30, 2020 by gwanas

Diolch i bawb wnaeth anfon llun o Cadi a’i ffrindiau i gystadleuaeth liwio Cadi! Roedd y safon yn wych ac roedd hi’n dda gweld lluniau mor lliwgar!

Enillwyr y gystadleuaeth yw:

1af – Rhiannon Fflur

Cydradd 2ail – Hawys Elin

Cydradd 2ail – Grug Gwent

3ydd – Caio Tudor

Mi faswn i wrth fy modd yn gallu rhoi gwobr i bawb, ond roedd Meinir a minnau’n gorfod dewis y tri gorau. Ond fel mae’n digwydd, mi lwyddon ni i droi braich Y Lolfa a rhoi gwobrau i bedwar!

Yn drydydd, mae Caio Tudor Griffiths, 7 oed, gyda’i lun hynod liwgar a bywiog. Ro’n i’n hoff iawn o’r ffordd mae o wedi gwneud y fadarchen yn felyn ac oren, a’r awyr yn biws. Gwreiddiol a gwahanol. Da iawn, Caio!

100982340_3176149369112280_1781141311521292288_o

Yn gydradd ail, mae Grug Gwent, 7 oed a Hawys Elin, 6 oed. Ro’n i wrth fy modd gyda dail gwyrdd tywyll, artistig Grug a’r marciau glas ar wynebau’r ‘dynion drwg’;

101059473_3176148675779016_4364230927912534016_o

ac mae Hawys Elin wedi lliwio wynebau’r dynion yn wych hefyd, a chlyfar iawn oedd gwneud i un o’r tariannau edrych fel wyneb coch! Llongyfarchiadau i chi eich dwy.

101565364_3176149062445644_5060355550756208640_o

Roedd hi’n agos, ond i mi, Rhiannon Fflur, 7 oed oedd ar y blaen. Lliwio annisgwyl, gwahanol, oedd yn denu’r llygad yn syth. Mae’r madarch yn wych a hynod ddramatig, dail y coed yn ysgafn ac artistig fel rhai Grug, wynebau pob un o’r dynion drwg yn hollol wahanol, ac ro’n i wir yn hoffi’r ffordd glyfar mae hi wedi lliwio’r gwair yn ofalus, yn daclus ac yn drawiadol. Ac edrychwch ar y mafon/mwyar duon! Nid un blob o liw, ond cylchoedd bach pinc a phiws perffaith! Gwych, Rhiannon, a mwynha dy wobr.

100984363_3176147232445827_1207132311234019328_o

Mae’r rhain yn haeddu canmoliaeth uchel hefyd: Sami Joe Williams, Esyllt, Garin Collins a Lily Thatcher (dim ond 4 oed!) oedd wedi gwneud y coed yn lliwiau’r enfys.

Llongyfarchiadau mawr – bydd y gwobrau yn y post yn fuan – a’r Llyfr Lliwio cyn gynted ag y bydd o wedi ei gyhoeddi. O, ac i’ch atgoffa, mae manylion y gwobrau fan hyn:

EUbvKQvXsAAUmtq

Gyda llaw, mae’r Cadi go iawn, ysbrydolodd y gyfres pan oedd hi’n llawer iawn iau, wedi cael ceffyl!

c9714019-f828-483f-8e4d-c9c95126e3d4

Welwn ni lyfr ‘Cadi a’r Ceffyl’ neu ‘Cadi a’r Ceffylau’ ryw dro? Pwy a wyr!

Hoff lyfrau plant ein teulu ni a chyfle i ennill llyfr.

Published Mai 10, 2020 by gwanas

32-325512_transparent-children-reading-png-children-reading-a-book

Gobeithio eich bod chi’n dal i ymdopi efo’r cyfnod Corona ‘ma. A gobeithio bod gynnoch chi ddigon o lyfrau i’ch cadw’n hapus! Mae’n debyg y bydd rhai llyfrgelloedd yn agor eto cyn hir, felly dyna gyfle i chi gael stoc newydd. Mae rhai siopau llyfrau Cymraeg wedi bod yn postio llyfrau dros y wlad hefyd, yn ogystal â gwales.com, felly cofiwch gysylltu efo nhw os dach chi isio llyfr i’w gadw go iawn.

Llyfrau oedolion dwi wedi bod yn eu darllen, a nifer ohonyn nhw’n rai Saesneg, ond ro’n i wedi benthyca fersiwn sain o hon o’r llyfrgell:

713gtpco3ZL

Chwip o nofel antur i’r arddegau +! Wedi edrych ar y sylwadau amdani ar amazon, dwi’n gweld nad ydi hi wedi plesio pawb – ond roedd 61% wedi rhoi 5 seren iddi. A dwi’n un o’r rheiny! Os dach chi isio nofel llawn adrenalin a braw a chynnwrf, rhowch gynnig arni.

Mi wnes i benderfynu holi plant iau ein teulu ni pa lyfrau maen nhw wedi eu mwynhau dros yr wythnosau caeth yma. Dau fachgen ydyn nhw, Caio Gwilym (8) a Mabon (6), ac ydyn, mae enwau’r ddau yn ymddangos yn llyfrau Cadi!

Ond ar wahân i lyfrau Cadi, mae arna i ofn mai cyfieithiadau sydd wedi eu hudo. Felly dwi’n gorfod torri fy rheol eto fyth! Be mae hyn yn ei ddeud am lyfrau Cymraeg gwreiddiol i blant, dwch? Trafoder…

Ta waeth, roedd y ddau (a’u mam) yn hoffi hon yn arw:

96574473_591289211574576_9061740932763746304_n

Llyfr sy’n ymdrin â thema bwlian. Mae un gwningen fawr greulon yn pigo ar weddill anifeiliaid bach y goedwig ac yn gwneud eu bywydau’n boen. Addasiad Helen Emanuel Davies.

Un arall sydd wedi plesio pawb ydi Seren Lowri, addasiad Mererid Hopwood:

220px-Seren_Lowri_(llyfr)

Stori am ferch fach unig sy’n dod i sylweddoli fod cyfeillgarwch yn gallu bod yn brofiad pleserus a phoenus. Mae Lowri’n dod o hyd i seren fach go iawn oedd wedi syrthio ar y pafin ac mae’n dod a hi i’r tŷ, lle mae’r seren fach yn dechrau disgleirio eto.

Ac addasiad arall (gan Roger Boore):

96054471_545375316098044_4561375450126876672_n

I’r lleuad ac yn ôl cyn amser bath? Beth nesaf! Stori sy’n hudo efo’i dychymyg a’i diniweidrwydd meddan nhw. Wel nid geiriau Caio a Mabon oedd rheina. Ar Amazon ges i’r rheina. “Da,” ddeudodd yr hogia.

Ffefryn Caio ydi addasiad Steffan Alun o Wil yn achub y byd, “Doniol iawn” medda fo:

will_yn_achub_y_byd

Ond mae ‘na un hen ffefryn gwreiddiol, diolch byth! Tydi Mabon ddim yn rhy hen i fwynhau darllen am Tomos Caradog fwy nag unwaith:

96157897_2754491594876909_7301909565338025984_n

Felly dyna i chi chydig o syniadau am lyfrau i blant dan 8/9 am yr wythnosau/misoedd nesaf. Os oes gynnoch chi ffefrynnau gan awduron Cymraeg o Gymru, rhowch wybod, da chi!

Dyma un i chi, i blant fymryn yn hŷn (tua 11+), ac ydw, dwi’n canu fy nhrwmped fy hun am eiliad – mae’n rhaid i rywun… Ro’n i wedi anghofio am yr adolygiad hyfryd yma o Edenia gan ferched Ysgol Penweddig ar wefan lysh Cymru. Diolch eto, ferched hyfryd, caredig Abersytwyth:
https://www.lysh.cymru/edenia

Ac yn olaf, dyma i chi chwip o syniad ar gyfer eich hoff lyfrau: ail-greu y cloriau fel mae’r ddau yma wedi gwneud efo The Tiger who Came to Tea:

Be amdani efo’ch hoff lyfrau Cymraeg? Allwch chi ail greu’r rhain sgwn i?

Neu unrhyw lyfr o’ch dewis chi, wrth gwrs. A deud y gwir, dwi’n hoffi’r syniad gymaint, dwi am gynnig un o fy llyfrau plant yn wobr i’r ‘clawr’ gorau! Os oes gen i gopi o’r llyfr yn y tŷ, wrth gwrs – a dwi’n meddwl bod y rhan fwya gen i.
Gyrrwch eich cynigion ata i drwy Twitter – @BethanGwanas neu Facebook.
Dyddiad cau? Be am Mai 24?

Mwynhewch!

Cerona Corona a sut i sgwennu

Published Ebrill 16, 2020 by gwanas

IMG_0889

Mae arna i ofn nad ydi’r hen feirws yma wedi fy ysbrydoli i o gwbl. Mae darllen yn anodd, heb sôn am sgwennu. Ond diolch byth am Angharad Tomos: mae hi wedi sgwennu a darlunio a chyhoeddi llyfr cyfan: ‘Pawennau Mursen’ – yn ddigidol. Mae hanes Rwdlan a’r Dewin Dwl yn styc yn y tŷ ar gael am ddim (“i blant drwg o bob oed”) fan hyn:

Dwi’n arbennig o hoff o’r ffaith fod Ceridwen yn cael trafferth dysgu’r criw drwg – bydd sawl rhiant yn cydymdeimlo, ddeudwn i!

Da iawn, Angharad.

AngharadTomos

Mae ‘na lyfr arall, mwy ffeithiol am y feirws ar gael am ddim hefyd.

Addasiad ydi o, ac mae ‘na adolygiad dwyieithog ar gael fan hyn ar wefan sonamlyfra:

https://www.sonamlyfra.cymru/post/coronaeirws-llyfr-i-blant-elizabeth-jenner-kate-wilson-a-nia-roberts

Dyma’r linc i’r llyfr ei hun:

https://atebol-siop.com/coronafeirws-llyfr-i-blant.html

Nofel hanesyddol

Mae Gwasg Carreg Gwalch wedi cyhoeddi e-lyfr am y tro cyntaf hefyd:

IMG_0890

Y Ci a’r Brenin Hywel gan Siân Lewis. Nofel ar gyfer Bl 5 a 6 (yn fras) ydi hi, yn rhan o gyfres am hanes Cymru, a chyfnod Hywel Dda sydd dan sylw fan hyn.

Dyma’r broliant ar wefan gwales.com:

Mae Gar mewn helynt. Mae wedi cnoi marchog pwysig, un o ffrindiau’r brenin Hywel. Yn ôl cyfraith newydd y brenin, fe gaiff ei gosbi’n llym. Felly rhaid i Gar adael ei gartref a mynd i chwilio am loches yng nghwmni Nest, ei ffrind.
Ond pan aiff Nest i lys y brenin ar ddiwrnod cyhoeddi’r gyfraith, mae Gar yn mynnu ei dilyn er gwaetha’r perygl. A fydd e’n dianc heb niwed o lys y Tŷ Gwyn?

Mae unrhyw beth gan Siân Lewis yn werth ei ddarllen! Ar gael am £5.95.

Tip sgwennu:

john-steinbeck-9493358-1-402

Un o’r sgwennwyr gorau erioed oedd John Steinbeck, ac mae’n debyg mai ei arddull o oedd i sgwennu’n hynod gyflym a pheidio â golygu na newid dim nes roedd y cyfan i lawr. A dyma pam: ‘Rewriting as a process is usually found to be an excuse for not going on,’ meddai. A wyddoch chi be, mae ‘na wirionedd yn hynna. Efallai mai dyna pam dwi mor araf yn sgwennu nofelau. Reit, dwi am drio dull Steinbeck, i weld os ga i well hwyl arni.

Roedd o hefyd yn credu bod sgwennu un dudalen bob dydd yn ganlyniad da, hyd yn oed os oedd o’n cymryd drwy’r dydd i’w sgwennu. O? Ydi hynna’n gwrthddeud yr uchod, dwch? Ond dim bwys, mae un dudalen yn rywbeth y galla i anelu ato, siawns.

Hefyd, roedd o, fel fi, yn hoffi deud ei ddeialog yn uchel wrth ei sgwennu. Mae o wir yn gweithio, os am gael deialog sy’n swnio fel sgwrs naturiol. Triwch o.

Iawn, dwi’n meddwl mod i’n teimlo rhyw fymryn o ysbrydoliaeth rŵan. Croesi bysedd!

Awduron ar-lein

Published Ebrill 9, 2020 by gwanas

Gan nad ydan ni’n gallu mynd i ysgolion neu lyfrgelloedd i gyfarfod ein darllenwyr am sbel, mae nifer o awduron wedi addasu eu gwaith ar gyfer y we.

th-2

Mae’r gantores, Gwawr Edwards, sydd bellach yn awdures hefyd wrth gwrs, wedi recordio clipiau ohoni ei hun yn darllen rhai o anturiaethau Mali, efo’i merch fach, Nel wrth ei hochr yn gwrando’n astud. Os dach chi am eu clywed, ewch i’w thudalen facebook hi, Gwawr Edwards-Phillips, ac mae ‘na glip ohoni hi’n canu’r caneuon hefyd, efo’i chwaer, Meinir, yn cyfeilio. Mwynhewch!

9781784617240_300x400

Cystadleuaeth!

Mae Cwmni Atebol wedi dechrau cystadleuaeth, gyda gwobr o werth £25 o lyfrau Atebol a chyfle i lansio un o’u llyfrau yn eich hysgol chi pan fydd pob dim yn ôl i drefn:

Y cwbl sydd raid ei wneud ydi gyrru llun, neges neu fidio atyn nhw am rai o’u llyfrau nhw cyn y cyntaf o Fai. Un o’u llyfrau ydi hwn gan Huw Aaron, sydd ar restr fer Tir Na n’Og eleni, ac mae ‘na adolygiad ar wefan https://www.sonamlyfra.cymru/:

IMG_0620

Ac hefyd, llyfr newydd sbon gan Sioned Wyn Roberts, a lluniau gan Bethan Mai:

ffwlbart_ffred_-_drewi_fel_ffwrbart_newydd

Dim ond ar werth drwy http://atebol-siop.com ar hyn o bryd. Does ‘na ddim byd ar y wefan yn deud ar gyfer pa oed mae o, ond tua 4-7 oed dybiwn i? Dyma’r disgrifiad:

Mae Ffred a’i ffwlbart yn ffrindiau gorau
ond digwyddodd rhywbeth od un bore
wnaeth newid lliw trwyn Anti Gyrti –
ar fy ngwir! Dyma’r stori …

Dewch i gwrdd â Ffred a’i ffwlbart yn y llyfr cyntaf mewn cyfres newydd o lyfrau stori-a-llun am ffrindiau bach direidus.

Stori llawn hwyl gyda thestun sy’n odli yn seiliedig ar un o’n dywediadau Cymraeg mwyaf od!

A dyma lun o’r awdures efo’r llyfr:

EUwHK_nXYAE4t4a-1

Cofiwch hefyd am gystadleuaeth lliwio Cadi! Mae gynnoch chi tan ddiwedd y mis:

EUbvKQvXsAAUmtq

A dyma syniadau am bethau i’w gwneud tra dach chi adre:

EU_iWWoWAAANGA7

AR GYFER YR OEDOLION

Dwi newydd orffen Wal gan Mari Emlyn, sydd ddim yn nofel i blant er ei bod hi’n edrych felly i gychwyn!

9781784618452

Nofel glyfar, gynnil, hyfryd fydd yn bendant yn taro pob math o dannau efo pobl tua fy oed i a Mari, ond yn gweithio i bawb o tua 15 i fyny, ac mi fydd yn arbennig o dda ar gyfer dysgwyr hefyd.

Dywedodd Mereid Hopwood yn ei beirniadaeth ar y nofel hon yng nghystadleuaeth Y Fedal Ryddiaith, Eisteddfod Genedlaethol Sir Conwy 2019, fod yma waith ‘cynnil, meistrolgar a chwbl wreiddiol’. Cytuno’n llwyr.

A difyr oedd gwylio Mererid Hopwood yn holi Mari yn y lansiad digidol. Dyma’r sgwrs fan hyn:
http://www.amam.cymru/ylolfa/693

Ar yr un wefan, mae Heiddwen Tomos (efo papur wal ffynci iawn y tu ôl iddi) yn trafod ei chasgliad o straeon byrion, O’r Cysgodion,

ETYqNKoXgAAzHBX

a gyhoeddwyd fis Mawrth eleni ac yn darllen ‘Brodyr’, sef un o’r straeon o’r gyfrol. Dwi ddim wedi cael fy machau ar gopi eto ond dwi’n edrych ymlaen yn arw:

http://www.amam.cymru/ylolfa/820

Cyfrannwch!

Dwi’n sylwi nad oes llawer wedi mentro rhoi sylwadau ar y llyfrau sydd ar wefan https://www.sonamlyfra.cymru/ eto. Plîs gwnewch! Mae’n ddifyr gweld barn gwahanol bobl, a phlant yn enwedig. Does dim angen sgwennu traethawd, dwi’n meddwl bod brawddeg neu ddwy yn gallu deud cymaint mwy weithiau. ee: y cwbl dwi wedi’i ddeud am Hwdi, Gareth F Williams ydi hyn…

Nofel wych ar gyfer unrhyw un sy’n mwynhau cael eu dychryn. Roedd yn rhaid i mi ei rhoi i lawr ar un adeg, i mi gael dechrau anadlu eto. A dydw i ddim yn dychryn yn hawdd!

Ond os dach chi isio syniadau am sgwennu adolygiadau, mae ‘na ganllawiau fan hyn:

https://www.booktrust.org.uk/books-and-reading/tips-and-advice/writing-tips/writing-tips-for-teens/how-to-write-a-book-review/

Lliwio a gwrando

Published Ebrill 2, 2020 by gwanas

Cystadleuaeth lliwio Cadi:

Mae Janet Samuel, Meinir Y Lolfa a finnau wrthi’n gweithio ar lyfr lliwio Cadi, sy’n cynnwys lluniau o’r pedwar llyfr sydd yn y gyfres hyd yma. Dyma’r llun fydd ar y clawr:

CADI POSTER A4 FRONT COVER BLEED copy

A deud y gwir, mae’r lluniau a’r posau i gyd yn barod (diolch, Janet!) a dwi wedi sgwennu brawddegau ar gyfer pob llun. Meinir sy’n goruwchwylio a golygu’r cwbl o’i chartref. Ond does ‘na neb yn y Lolfa i argraffu ac ati am sbel, nag oes! Felly yn y cyfamser, mi gafodd Gwenllian, y ferch greadigol sy’n gwneud gwaith marchnata Y Lolfa, y syniad gwych o gynnal cystadleuaeth lliwio.

EUbvKQvXsAAUmtq

Mi allwch chi weld a lawrlwytho’r daflen i’w lliwio fan hyn: https://rebrand.ly/Cadi

Mae gynnoch chi fis i liwio! Dyddiad cau: 30 Ebrill 2020

Ond cofiwch, os nad oes gynnoch chi argraffwr, mi allwch chi gopïo’r llun neu greu eich dehongliad eich hun, dim problem. Pob lwc! Dwi’n edrych ymlaen yn arw at gael gweld eich lliwiau llachar chi.

PROLOG MERCH Y GWYLLT

Dwi’n sgwennu ar gyfer oedolion hefyd wrth gwrs, ac ar gyfer oedolion YN UNIG mae Merch y Gwyllt sydd i fod i gael ei gyhoeddi yn yr haf… ryw dro… rhyw sut.

Merch y Gwyllt f2

Gwasg Gomer sydd yng ngofal y nofel honno, ac mae eu Mr Marchnata nhw, Sam, yn llawn syniadau creadigol hefyd. Roedd o am i mi ddarllen fersiwn sain o’r Prolog, sydd ddim yn hir o gwbl, ond diolch byth, mi wnaeth actores go iawn sy’n ffan o Gwrach y Gwyllt gynnig ei chymorth: Fflur Medi Owen:

66760796_10157043061605239_2245877805403340800_o60687759_10161525970390618_4548100264560689152_o

Ia, hi! Un o’n hactoresau gorau ni. Ers dechrau’n ifanc iawn efo Rownd a Rownd (dyna sut ddois i i’w nabod hi gynta) mae hi wedi gwneud llwyth o bethau: Pili Pala yn ddiweddar, Blodau, Y Tad, a wna i byth anghofio ei pherfformiad fel Iesu Grist yn Iesu! drama Aled Jones Williams.

Wel, mae ganddi’r llais perffaith ar gyfer llyfrau hefyd. Dwi wedi gwirioni efo’i pherfformiad. Ro’n i’n bownsio rownd y tŷ ar ôl gwrando arno!

A dyma sut mae Nici Beech wedi ei ddisgrifio:

Trît amser te!
Dyma prolog Merch y Gwyllt – dilyniant i Gwrach y Gwyllt gan Bethan Gwanas sydd i fod i ddod allan mis Mehefin.
Perffaith efo panad…6 munud a hanner o hyd ac yn cael ei ddarllen gan yr hyfryd Fflur Medi Ferch Rhiannon

Felly, os oes gynnoch chi 6.5 munud i’w sbario/llenwi, ac yn enwedig os oes gynnoch chi nam ar eich golwg, cliciwch ar hwn:

https://amam.cymru/GwasgGomerPress

Mwynhewch!

free-audio-books-e1472412645291

A sôn am lyfrau sain, mae @BorrowBox ar gael o’ch llyfrgell am ddim, er eu bod wedi cau. Mae ‘na e-lyfrau llafar ac e-lyfrau Cymraeg arno, ar gyfer plant ac oedolion. Yn ôl Bethan M Hughes (sy’n gweithio yn y maes):

Y cwbl sydd angen ei wneud ydi lawrlwytho’r ap, creu cyfrif hefo’ch cerdyn llyfrgell, ac awê! Mae modd ymaelodi arlein trwy wefan eich llyfrgell/cyngor. Yn yr ap chwiliwch dan ‘categori’ am y rhai Cymraeg.

Pob hwyl ar y gwrando – a’r lliwio!

Gwefan am lyfrau Cymraeg: sonamlyfra.cymru

Published Mawrth 29, 2020 by gwanas

O’r diwedd! Mae ‘na ddau berson sy’n caru llyfrau wedi sefydlu gwefan fywiog, liwgar sy’n llawn o adolygiadau dwyieithog o lyfrau Cymraeg i blant a phobl ifanc.

Dyma nhw’r ddau:

Morgan Dafydd a Dr Llio Mai Hughes, ac mae ‘na fwy amdanyn nhw ar y wefan.

Dwi wedi tynnu’r lluniau oddi ar fy ffôn lôn, felly mae’r fformat fymryn yn wahanol i be gwch chi ar eich cyfrifiadur.

Cliciwch ar y linc isod i weld y wefan gyfan:

https://www.sonamlyfra.cymru/

Dwi wedi cyfri 74 o adolygiadau (ond fues i rioed yn dda efo syms, cofiwch), o lyfrau i blant bach i Llyfr Glas Nebo.

A dyma rai o’r tudalennau:

IMG_0619

Dyma lyfr nad ydw i wedi ei weld eto (sut wnes i ei fethu o? Mae o ar restr fer Gwobr Tir naN-og rŵan!) -Y Ddinas Uchel gan Huw Aaron:

IMG_0620

A dwi wrth fy modd efo’r rhestr glir, hawdd yma ar ddechrau pob adolygiad:

IMG_0621

Dydyn nhw ddim yn adolygiadau siwgrllyd chwaith – maen nhw’n onest iawn. Dyna i chi hwn am Edenia, y drydedd yn fy nhrioleg Cyfres y Melanai.

Adolygiadau Sonamlyfra

Cytuno’n llwyr! Ro’n i’n gwybod yn iawn fod y diwedd yn digwydd ar ras, ond mae gen i esgus: ro’n i’n trio cadw at y nifer geiriau ofynwyd amdano, ac ro’n i angen sgwennu pethau eraill er mwyn talu biliau! Dyna broblem oesol yr awdur Cymraeg (yn enwedig efo llyfrau plant/OI ar y pryd): onibai eich bod wedi ymddeol neu â swydd arall sy’n talu’n dda, dim ond hyn a hyn o amser sydd gynnoch chi i’w roi i bob llyfr. Ac yn anffodus, dwi’n cymryd OES i sgwennu nofelau.

Ond dwi’n derbyn y feirniadaeth yn llwyr. Teg iawn, a chwa o awyr iach!

Mae ‘na amrywiaeth o bobl wedi sgwennu’r adolygiadau, ond be fyddai’n braf fyddai i chi, ddarllenwyr Cymru, yn blant, yn rieni – unrhyw un, nodi eich sylwadau chitha. Gewch chi hyd yn oed yrru fidios!

Jest y peth tra dach chi’n sownd adre. Dwi am neud un neu ddau sylw fy hun rŵan – ond gorau po fwya fydd yn rhoi eu barn.

Da iawn Morgan a Llio – diolch o galon am wefan oedd wir ei hangen!

images

Dawns y Gwrachod

Published Mawrth 24, 2020 by gwanas

Roedden ni wedi bwriadu cael lansiad ‘Merch y Gwyllt’ yn Sesiwn Fawr Dolgellau fis Gorffennaf.

Merch y Gwyllt f2

Bosib na fydd o’n digwydd rŵan, ond mi fydd yn digwydd yn rhywle, rhyw ben, a dyma be o’n i a chriw o ferched o Feirionnydd wedi pasa’i neud: gwisgo fel gwrachod a pherfformio’r ddawns hon yn y Sgwâr, i gyfeiliant yr un miwsig, sef ‘Schüttle deinen Speck’ (Sigla dy din) gan Peter Fox. Dyma’r ddawns:

Felly, os dach chi isio chydig o ymarfer corff yn y tŷ neu’r ardd, cydiwch mewn brwsh llawr/hŵfyr/be bynnag a gwyliwch y fidio isod sy’n cynnwys cyfarwyddiadau gan y criw uchod. Mae o yn Almaeneg efo is-deitlau Saesneg, felly mae’n gyfle i wella eich Deutsch neu ddysgu chydig o’r iaith ar yr un pryd!

Mae’r syniad a’r fidios wedi cael ymateb da iawn ar fy nhudalen Facebook!

IMG_0558

Mwynhewch, a bydd croeso i chi ymuno efo ni yn y ddawns pan fydd hyn i gyd drosodd.
tenor

Llyfrau Plant/OI o Iwerddon

Published Mawrth 19, 2020 by gwanas

Roedd hi’n ddiwrnod Sant Padrig ar y 17eg, ond dwi’m yn meddwl i’r creadur gael ei ddathlu ryw lawer ynghanol hunllef Y Feirws.

Ond mae’n gyfle i flogio mymryn am lyfrau o Iwerddon tydi? Dwi newydd fod yn gŵglo fel peth gwirion i drio dod o hyd i nofel ddarllenais i rhyw flwyddyn neu dwy yn ôl: do’n i methu cofio enw’r nofel nac enw’r awdur ond ro’n i’n cofio rhywfaint o’r stori, ac o’r diwedd, haleliwia – dyma fo!

51ll-I9nqqL._SX313_BO1,204,203,200_

The Call gan Peadar Ó Guilín o Donegal. Nefi, mi wnes i fwynhau hon.

Mae’n gyfuniad o ffantasi, arswyd digon brawychus a byd y tylwyth teg. Mae Iwerddon yn wlad wedi ei melltithio a phan fydd plant yn cyrraedd oed arbennig (eu harddegau) maen nhw’n cael eu ‘dwyn’ am 3 munud gan y Sidhe – y tylwyth teg. Am y 3 munud hwnnw maen nhw mewn byd arall ac yn gorfod ymladd/dianc am eu bywydau. Mae plant yn cael eu paratoi a’u hyfforddi i fedru delio efo’r 3 munud erchyll yma, ond mae’r rhan fwya’n dod yn ôl unai wedi eu llarpio a’u darnio’n erchyll neu yn gelain. Ddeudis ei fod o’n frawychus yndo!

Mae’r prif gymeriad, Nessa, yn arwres hyfryd o od. Wedi diodde o polio, does neb yn meddwl bod ganddi unrhyw fath o obaith, ond mae Nessa’n dipyn o hogan…

Fydd y nofel ddim at ddant pawb, ac yn sicr nid os ydach chi’n cael eich dychryn yn hawdd, ond os dach chi’n cael eich temtio – ewch amdani. Mae’n glincar. Mae’n cael ei marchnata fel ffantasi ar gyfer oedran 12-16 ond mae’r School Library Journal â’r rhybudd canlynol: “The language, sex, violence, and world of the Grey Land are more appropriate for mature fantasy fans.”

A dyma lun o’r awdur:

image-asset

Llyfrau eraill o Iwerddon sy’n cael eu hargymell gan yr awdures Sinead O’Hart yw’r rhain:

ETUDb7BWAAEfdx9-1

The Hounds of the Morrigan, Pat O’Shea. Llyfr ymddangosodd rhyw 30 mlynedd yn ôl. Hanes Pidge a’i chwaer Brigit, sy’n gorfod rhwystro duwies rhag ennill ei hen bwerau yn ôl. Yn ôl Sinead, mae’n “Madcap, fast-paced, hilarious, and at times deeply, thrillingly, satisfyingly frightening.”

Neu be am Under the Hawthorn Tree, Marita Conlon-McKenna?
Dwi bron yn siŵr mod i wedi darllen hon ryw dro. Mae’n sicr yn canu cloch. Mae wedi ei gosod yn ystod cyfnod erchyll Y Newyn Mawr (the Great Famine) ddigwyddodd yn ystod 1845-1850au. Y cyntaf o drioleg ydi hon, yn dilyn hanes
Eily, Peggy a Michael sy’n colli bron bob dim ond yn llwyddo i frwydro’n rhyfeddol i ddod drwyddi.

Mae hon yn swnio’n dda hefyd: The Switchers Trilogy, Kate Thompson
Hanes Tess a Kevin, sydd â’r gallu i droi yn unrhyw anifail maen nhw’n ei ddymuno. Dyna egluro’r teitl – maen nhw’n ‘switchio’! Ac mae’n rhaid iddyn nhw achub y byd rhag cael ei droi’n uffern o rew. “These books are wonderful, mingling modern-day Ireland with the stories and legends of its past, and adding a special layer of uniqueness all their own.”

3 nofel mwy diweddar o Iwerddon mae hi’n eu harmgymell ydi:
The Maloneys’ Magical Weatherbox, Nigel Quinlan
Arthur Quinn and the World Serpent, Alan Early
Begone the Raggedy Witches, Celine Kiernan – ac mae’r olaf ‘na yn sicr yn apelio ata i – mae hi am wrachod!

maxresdefault

Dwi newydd archebu copi o’r llyfrgell, ac mae na fersiwn CD ar gael hefyd.

A sôn am wrachod… mi ddylai fy nofel i ar gyfer oedolion (16+ o leia) fod allan fis Mehefin, a dyma’r clawr:

Merch y Gwyllt f2

Ro’n i yn ffafrio clawr arall, ond mi es i â 3 cynllun gwahanol efo fi pan fues i’n siarad efo MYW Glantwymyn yn ddiweddar, a dyma’r un oedd yn apelio at 80% ohonyn nhw! Roedd fy ffrindiau mwy ‘llenyddol’ yn ffafrio un arall, ond isio denu llygad pobl sydd ddim fel arfer yn darllen llyfrau Cymraeg o’n i, felly hwn amdani! A dwi’n hoff iawn ohono wedi ychwanegu brain i’r llun. Maen nhw’n bwysig… o, ac mae rhan go helaeth o’r nofel yn digwydd yn Iwerddon!

Nofel arall wedi ei lleoli yn Iwerddon ydi Môr a Mynydd gan Rhian Cadwaladr:

DgxxpJGW4AA5JQ4

Un hynod ddarllenadwy, ac eto ar gyfer oedolion sy’n mwynhau stori dda.

Dwi wedi bod yn crafu mhen ynglyn â nofelau eraill o Gymru sydd wedi eu lleoli yn Iwerddon, ond dwi’n styc. Unrhyw awgrymiadau? Yn enwedig llyfrau plant? Ia, dwi’n gwybod bod Branwen a Bendigeidfran wedi bod yn Iwerddon, ond unrhyw beth mwy modern?

images