Nofel ffantasi Saesneg ar gyfer plant 9 +

Published Ebrill 21, 2017 by gwanas

GOIAS-banner

Dwi’n gorfod argymell hwn – The Girl of Ink and Stars gan Kiran Millwood Hargrave. Hyfryd, hyfryd, hyfryd. Jest y peth i blant (ac oedolion) sy’n hoffi ffantasi – a mapiau! Ac mae’r prif gymeriad yn ferch – ond mi ddylai bechgyn fwynhau’r stori, wir yr!

Mae Isabella yn breuddwydio am y gwledydd pell roedd ei thad yn arfer gwneud mapiau ohonyn nhw. Ond does neb yn cael symud ar yr ynys bellach. Pan mae ei ffrind yn diflannu, mae Isabella’n cynnig gwneud cofnod o’r daith. A dyna ddechrau taith a hanner, llawn afonydd sychion, coedwigoedd duon a bwystfilod – a thân.

Wedi ei sgwennu’n arbennig o dda.Nofel gyntaf yr awdures:

methode-times-prod-web-bin-ca5c2b06-13a2-11e6-bd58-7e24c8a47b2d

Os am wybod mwy amdani, dyma dudalen ar ei gwefan:

http://www.kiranmillwoodhargrave.co.uk/discover/faqs/

Dwi’n deud yn y pennawd mai ar  gyfer plant 9+ mae o, ond yn fras, plant 10-14 yw’r darllenwyr mwya tebygol. Ac mae’n dibynnu ar y plant tydi? Bydd ambell un 8 oed yn ei fwynhau’n arw, a rhai 18.

Mwynhewch!

Deg Chwedl o Gymru

Published Ebrill 13, 2017 by gwanas

chwedlauMeinir Wyn Edwards ydi’r flonden yn y llun efo rhai o’r plant lwcus gafodd fynd efo hi ar daith ar hyd Lein y Cambrian wythnos dwetha.

Yn ogystal â bod yn olygydd i wasg y Lolfa, mae hi hefyd yn awdures:

a dyma’r llyfr diweddaraf:

getimg

– sydd ar restr fer Gwobr Tir na-Nog, fel mae’n digwydd!

Dwi’n meddwl mod i’n iawn yn deud bod y straeon wedi eu cyhoeddi o’r blaen, fel chwedlau unigol, a bod rhai o’r rheiny bellach mewn cyfrol drwchus ( annisgwyl o drwchus a deud y gwir, mae safon y papur yn dda ac mae’n lyfr eitha trwm o ran ei bwysau – swmpus go iawn).  Bargen am £6.99!

Roedd trefnu taith fel hyn yn syniad hyfryd o ran ei farchnata, a go dda Trenau Arriva Cymru am gydweithio efo’r Cyngor Llyfrau mewn ffordd mor greadigol. Mwy, os gwelwch yn dda! A mwy o fusnesau Cymru i gefnogi llyfrau plant.

Dwi’n siwr bod disgyblion Ysgol Tanycastell, Harlech ac Ysgol Bro Hyddgen, Machynlleth wedi cael diwrnod i’w gofio ar y trên ar hyd arfordir Bae Ceredigion, yn dysgu am dreftadaeth lenyddol a diwylliannol Cymru a chael blas ar chwedlau  sy’n perthyn i’w hardaloedd nhw.

Mi gafodd plant Ysgol Tanycastell  deithio o Harlech i Fachynlleth a chlywed am stori Cantre’r Gwaelod gan wneud gweithgareddau ar y trên yn ogystal ag ymweld â MOMA, yr amgueddfa gelfyddyd fodern, yn y Tabernacl ym Machynlleth.

Teithio i’r cyfeiriad arall wnaeth plant Blwyddyn 6 Ysgol Bro Hyddgen, Machynlleth – i fyny i Harlech a chael clywed stori Branwen a Bendigeidfran yn y castell.

Fel y dywedodd Meinir (a fu’n athrawes gynradd am 18 mlynedd): ‘Mae hi’n Flwyddyn y Chwedlau eleni, a pha le gwell i adrodd rhai o’n straeon mwyaf cyfarwydd ni nag yn y llefydd maen nhw wedi eu lleoli.

Roedd y plant yn deud fod y diwrnod wedi bod yn ‘llawn cyffro a hwyl’, a hoff weithgaredd Gwenllian oedd  ‘y mannequin challenge yn y castell!’

A be am y llyfr ei hun? Wel, mae’n swmpus, fel y soniais i eisoes, ac mae lluniau Gini Wade a Morgan Tomos yn gweithio’n dda iawn.

FullSizeRender

FullSizeRender-2

Ac mae’r chwedlau yn ddifyr – do’n i rioed wedi clywed na darllen chwedl ‘Breuddwyd Macsen’ yn iawn, er fy mod i ( fel pawb arall am wn i) yn gyfarwydd iawn â’r cyfeiriad ato yng nghân Dafydd Iwan, ‘Yma o Hyd’. A wnes i rioed ddeall yn iawn pwy oedd Twm Sion Cati – ac mae’n swnio fel hen lolyn bach gwirion i mi!

Chwedl Llyn y Fan Fach ydi un o chwedlau gorau Cymru yn fy marn i a dwi’n falch iawn ei bod wedi ei chynnwys. Ac ydw, wrth gwrs mod i’n falch o weld Gwylliaid Cochion Mawddwy’ yno!

FullSizeRender-1

Ac mi fyddai’n ddifyr i chi ddarllen y chwedl yn llyfr Meinir cyn – neu ar ôl darllen fy nofel i am y Gwylliaid…;)

image1

Mae’r iaith yn y chwedlau yn glir a hawdd ei ddeall ac o’r herwydd yn addas ar gyfer dysgwyr yn ogystal â phlant. A deud y gwir, mae gen i awydd gwneud rhai o’r chwedlau yma yn fy ngwersi oedolion – mi fyddan nhw’n mwynhau, yn bendant.

Yn ôl Tegwen Morris  ar gwales.com:

“Llyfr arbennig yw hwn sy’n eang ei apêl ac yn werth ei ddarllen.”

Llongyfarchiadau Meinir, am lyfr difyr a phwysig, ac i bawb oedd y tu ôl i’r teithio ar y trenau. Chwip o gimic!

Hm. Tybed allwn ni drefnu lansiad o dan y môr i Cadi dan y Dŵr…unrhyw un yn nabod cwmni scuba ym mae Ceredigion? Na? O wel.  Dim ond syniad… gwirion.

Mellten rhif 4 a pham dan ni angen llyfrau

Published Ebrill 12, 2017 by gwanas

Mae’r 4ydd rhifyn o gomic Cymraeg Mellten ar gael rwan!

17424951_1438458756214692_5079829524060810062_n

 

Mae siopau o amgylch Cymru yn gwerthu Mellten – os nad oes yna gopïau yn eich siop leol, gofynwch iddyn nhw i archebu rhai!

Neu Drwy’r Ysgol:

Gofynnwch i’ch athro/athrawes i ychwanegu eich enw at y rhestr o blant sy’n derbyn Mellten. Os nad ydi eich ysgol yn derbyn Mellten, danfonwch eich athro yma am fwy o wybodaeth.

 

Neu gallwch dalu drwy paypal fan hyn rwan: http://www.mellten.com/ymuno/

Comic 24 tudalen llawn lliw a hwyl i blant Cymru – gwych!

Gŵyl Lyfrau:

A peidiwch ag anghofio am hwn fis nesa:

C9I1nNkXcAUDLM2

Esgus da am drip i Aberystwyth?

PAM DAN NI ANGEN LLYFRAU BETH BYNNAG?

Dyma i chi ddyfyniad da sy’n rhestru rhai o’r rhesymau pam fod llyfrau mor bwysig:

C9DuC85XcAA2qB4

 

Sylw i Chwedlau yn y blog nesa…

Lluniau lliw ‘Cadi dan y Dŵr’ wedi cyrraedd!

Published Ebrill 10, 2017 by gwanas

Mae’r arlunydd gwych o Bontarddulais, Janet Samuel newydd yrru’r lluniau lliw terfynol ar gyfer Cadi dan y Dŵr! ( dilyniant i Coeden Cadi) Sbiwch – dyma flas ohonyn nhw:

cadi danydwr p14-15cadi danydwr p12cadi danydwr p20cadi danydwr p16-17

cadi danydwr p22-23 .jpg

Dwi wedi gwirioni’n rhacs! Lliwiau bendigedig, a manylder hyfryd. Arhowch nes gwelwch chi’r ceffylau môr a’r pysgod pwff … ond bydd raid i chi aros am y llyfr cyfan i weld rheiny. Dim dyddiad cyhoeddi eto – ond cyn Steddfod yr Urdd yn bendant, ac mi wnai ddangos y clawr terfynol fan hyn pan ddaw o – addo.

Gyda llaw, yn y geiriadur, ‘chwyddbysgodyn’ ydi’r term Cymraeg am ‘puffer fish’ ond mi wnaeth plant Ysgol Bro Cinmeirch a finna benderfynu bod hwnnw’n air llawer rhy stiff a hirfaith. Mi wnaeth yr hogyn bach efo’r sbectol yng nghanol y llun yma o blant yn dynwared y pysgod hynny gynnig ‘pysgodyn pwff’ ac rydan ni wedi mynd am hwnnw yn y llyfr:

pysgod pwff

Dwi’n edrych ymlaen i weld y llyfr gorffenedig, bobol bach!

 

Rhestr fer Gwobrau Tir na n-Og 2017.

Published Mawrth 28, 2017 by gwanas

Mae’r llyfrau wedi eu dewis eto eleni a dyma nhw, efo disgrifiadau’r Cyngor Llyfrau/ y panel dewis:

Teitlau’r rhestr fer Gymraeg:
ABC Byd Natur  gan Luned Aaron (Gwasg Carreg Gwalch)

getimg

Trwy gyfrwng y lluniau collage gwreiddiol o wahanol wrthrychau a delweddau o fyd natur, caiff y plentyn ifanc ei hudo i fynd ar daith natur yng nghwmni llythrennau’r wyddor Gymraeg.
Deg Chwedl o Gymru  gan Meinir Wyn Edwards, darluniwyd gan Gini Wade a Morgan Tomos (Y Lolfa)

getimg-1

Cyflwynir cyfoeth ein traddodiad llafar chwedlonol yn effeithiol trwy gyfrwng y detholiad hwn, a chaiff y darllenydd gyfle i ddod i adnabod gwahanol ardaloedd o Gymru yn sgil y chwedlau a ddewiswyd.
Dim Ond Traed Brain  gan Anni Llŷn, darluniwyd gan Valériane Leblond (Gomer)

getimg-2

Ceir cyfuniad trawiadol o 21 o gerddi newydd gan Fardd Plant Cymru, Anni Llŷn, a lluniau hudolus Valériane Leblond o fewn cloriau’r gyfrol hyfryd hon.
Yr Argae Haearn  gan Myrddin ap Dafydd, darluniwyd gan Graham Howells (Gwasg Carreg Gwalch)

getimg-3

Nofel lawn cyffro am hanes trigolion cymuned Cwm Gwendraeth Fach yn Sir Gaerfyrddin yn mynd ati i wrthwynebu boddi eu tiroedd a’u cartrefi dan ddŵr yn ystod haf 1963.
Pluen  gan Manon Steffan Ros (Y Lolfa)

getimg-4

Nofel sy’n archwilio nifer o themâu cyfoethog a heriol wrth adrodd stori Huw, bachgen 12 oed sy’n mynd ati i weithio ar brosiect hanesyddol am yr Ail Ryfel Byd dros wyliau’r haf.

Dim ond 2 gyfrol sydd yn y categori uwchradd hyd y gwela i. Llyfrau gwreiddiol yn brin ar gyfer yr oedran hwnnw eleni mae’n rhaid. Sgwn i pam? Digon o addasiadau does.

Rwan, dwi’m yn un am fetio, ond ers rhai blynyddoedd, mae diwyg llyfrau wedi bod yn fwyfwy pwysig yn y gystadleuaeth hon, a stori newydd, wreiddiol yn llai pwysig. Datblygiad naturiol am wn i, a llyfrau Cymraeg wedi cymryd camau breision ymlaen o ran dylunio a diwyg. Felly, er mai dim ond geiriau unigol sydd yn ABC Byd Natur, mae’r lluniau yn hyfryd. O’r herwydd, mae hon yn beryg. Dwi’m wedi gweld Deg Chwedl o Gymru eto, a dyw’r straeon ddim yn newydd fan hyn, ond maen nhw’n amlwg yn fersiynau newydd, a thipyn o waith wedi mynd i mewn iddyn nhw. Mae dwy gyfrol debyg wedi ennill yn y gorffennol ond efallai bod diwyg rheiny wedi bod yn fwy trawiadol? Mae gan Valériane Leblond record arbennig yn y gystadleuaeth ( a hynny’n haeddiannol) felly mae’n eitha posib mai cerddi Anni Llŷn eith â hi. Sylwch ar y geiriau ‘trawiadol’ a ‘hudolus’ yn y disgrifiad. Mae’r ansoddeiriau gan amlaf yn gliw. Gawn ni weld!

O ran y rhai uwchradd, dwi eisoes wedi canmol y dwy gyfrol ar y blog yma, dwy stori wreiddiol, dda. Ond yn fy marn i, Pluen sy’n mynd â hi. A sbiwch, mae honno’n cael 2 ansoddair – ‘cyfoethog a heriol’ – dim ond ‘lawn cyffro’ gaiff Myrddin ap.

Edrych ymlaen i weld pwy gaiff hi!

Bydd enwau enillwyr y gwobrau Cymraeg yn cael eu cyhoeddi ar lwyfan Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd, Pen-y-bont ar Ogwr, Taf ac Elái, ddydd Iau, 1 Mehefin.

Pob lwc i bawb.

Hoff Lyfrau Sonia Edwards

Published Mawrth 24, 2017 by gwanas

Sonia_Edwards100_2sonia edwards

 

Mae Sonia Edwards wedi cyhoeddi rhyw 30 llyfr i gyd, ar gyfer plant ac oedolion ac mi enillodd wobr Llyfr y Flwyddyn ym 1996 am Glöynnod a’r Fedal Ryddiaith yn 1999 am Rhwng Noson Wen a Phlygain. Llwyddodd i sgwennu’r holl lyfrau tra roedd hi’n athrawes (Gymraeg) yn Ysgol Gyfun Llangefni, Ynys Môn.  A dyma rai o’i llyfrau hi:

image3

Llyfrau_Lloerig_Help!_Mae_'Na_Hipo_yn_y_Cwstard!_(llyfr)Cyfres_Whap!_Angel_Pen_Ffordd_(llyfr)

Adolygiad Gwales o Angel Pen Ffordd

Llongyfarchiadau mawr i’r awdur, Sonia Edwards, am lunio nofel sydd mor atyniadol i bobl ifanc. Braf iawn yw cael nofel wreiddiol mor ddarllenadwy yn Gymraeg.

Mae popeth sydd ei angen mewn nofel dda i’w gael yn hon. Yn gefndir iddi mae byd y sioeau cerdd – pwy gaiff actio’r brif ran? Dyma stori ddirgelwch gyda thipyn o antur a chyffro – a fyddech chi’n fodlon mentro allan i dŷ gwag yn y tywyllwch er bod ysbryd yno? Pwy sydd eisiau rhoi’r tŷ ar dân? Dyma stori ddigon doniol ar adegau, yn enwedig anturiaethau Wilff y ci yn bwyta’r hosan! A dyna i chi’r stori garu, pwy mae Arwyn yn ei ffansïo? Beth sy’n digwydd rhwng Moelwyn ac Enfys?

Mae holl ing a theimladau bod yn eich arddegau yma y gall bob person ifanc uniaethu â nhw, o’r cochi a’r ffrindiau, i fechgyn a rhieni yn codi cywilydd arnoch. Mae hi’n sicr yn nofel sy’n darllen ac yn llifo’n hawdd (diolch yn bennaf i benodau byr a stori afaelgar). Mae’r iaith ynddi yn gref a chyhyrog ond yn gyfoes iawn, ac yn siŵr o ehangu geirfa – roeddwn i’n hoff iawn o’r holl gnawes, jadan, a jolpan. Efallai fod y diweddglo yn rhy ffuglennol o hapus, a bod cymeriad y prifathro braidd yn ystrydebol, ond dyma yn sicr nofel berffaith i’r rhai dros 11 oed.

Gwenllïan Dafydd

Cyfres_Strach_Brecwast_i_Gath,_Swper_i_Gi_(llyfr)

Erbyn hyn mae hi wedi ymddeol o’i swydd dysgu ers haf 2016.

“Roedd hi’n hen bryd ar ôl deng mlynadd ar hugain! Mwy o amser i (gymryd arnaf fy mod i’n) sgwennu!”

Mae’n dal i fyw yn Llangefni, ac wedi cael ci newydd: ast Dogue de Bordeaux o’r enw Popi (enw swyddogol y Kennel Club: Ynys Mon Pabi Coch)

A dyma lun o’r math o gi ydi Popi!

9608013d59b26f2ee9494d8183569aa0-e1459262525714

Sori Sonia, dwi’n siwr bod Popi yn ddelach na hynna…

“Na, dan ni ddim yn mynd i Cruft’s! Bellach dan ni fel fersiwn mwy benywaidd o Turner and Hooch. O, mae hi’n ciwt! A mwy o rincls na fi felly dwi’n edrach yn fengach wrth ei hochr hi!”

Y newyddion da ydi ei bod hi’n defnyddio ei rhyddid newydd i sgwennu gryn dipyn. Bydd nofel ar gyfer oedolion allan erbyn yr Eisteddfod Genedlaethol, ac mae nofel i’r arddegau ar y gweill. Y gobaith yw gweld honno yn 2018 – tân dani, Sonia!

Mae hi hefyd wedi dechrau ymddiddori mewn siabi-shicio dodrefn. “Ac mi leciwn i ddweud fy mod i’n canu mewn band ond Rhys y mab sy’n gneud hynny! Fo ydi prif leisydd Fleur de Lys felly mae yna dipyn o ‘street cred’ mewn bod yn fam i roc star!”

Clip o’r band yn y Sioe Frenhinol yn Llanelwedd fan hyn:

https://www.bbc.co.uk/music/artists/f3e89ced-db84-41c5-9427-acb4618f3fa4

A dyma atebion Sonia i fy nghwestiynau i:

  1. Pa lyfrau oeddet ti’n eu hoffi yn blentyn?  a) Ysgol Gynradd  – Cymraeg a Saesneg

Popeth Enid Blyton a ‘Lois’ ac ‘Esyllt’ gan Elisabeth Watkin Jones.

 

9780850885064-uk-300

  1. b) Ysgol Uwchradd – Cymraeg a Saesneg

Nofelau Islwyn Ffowc Elis fel ‘Ffenestri Tua’r Gwyll’ ac ‘Wythnos yng Nghymru Fydd’ a stwff y chwiorydd Brontë – ‘Jane Eyre’, ‘Wuthering Heights’ a ‘Villette’.

51TEBMC3B3L._SX338_BO1,204,203,200_

50995549472012084833

 

  1. Wyt ti’n dal i ddarllen llyfrau plant? Pa rai wyt ti wedi eu hoffi’n ddiweddar?

‘Pen Dafad’ gan Bethan Gwanas hefo Bl. 7 cyn i mi ymddeol! Wastad yn ffefryn! (Diolch, Sonia… 🙂 Bethan)

0862438063

  1. Pwy ydi dy hoff ddylunydd/arlunydd llyfrau? Pam?

Brett Breckon – lliwgar ac yn tynnu sylw.

jeepster-S-P_02_4-3-10_small

brett-breckon-guardian-angelPapa_Panov_detail+1000gwlad_y_dreigiau_bach

9781848511941

 

  1. Be nath i ti ddechrau sgwennu?

Steddfod Môn 1992 ac Eigra’n beirniadu.

250px-Eigra_Lewis_Roberts

 

  1. Be wyt ti’n ei fwynhau fwya am sgwennu?

Dihangfa. Mae o’n therapiwtig pan dwi angen symud fy meddwl. Rhywbeth i droi ato mewn argyfwng hyd yn oed!

 

  1. Dwed chydig am dy lyfr diweddara i blant.

‘Bryn Arth’. Cwmni lorïau yn cael ei redeg gan dedi bêrs. Dipyn ers hynny erbyn hyn.

Cyfres_Swigod_Bryn_Arth_(llyfr)

Disgrifiad Gwales
Nofel am deulu bach o eirth sy’n rhedeg cwmni loris Edwyn Bêr a’i Fab, Bryn Arth. Mae’r cwmni’n cael llawer o anturiaethau wrth fynd o gwmpas y lle yn cyflawni eu gwaith bob dydd, yn cynnwys helpu i ddal jiraff sydd wedi dianc o sŵ Caer, mynd â’r fuwch ddu Seren Nadolig i Sioe’r Sir, achub llond lori o hufen iâ rhag mynd yn wastraff a llwyddo i ddatrys problem carnifal y pentref.
Adolygiad Gwales

Nofel fer, lawn hiwmor am deulu o eirth sy’n rhedeg busnes lleol llwyddiannus ym mhentref Bryn Arth. Edwin Bêr biau’r cwmni ac mae’n berchen ar fflyd o lorïau coch a melyn yr un lliwiau â baner Owain Glyndŵr. Mae ganddo lorïau ar gyfer gwahanol anghenion – lorri ludw i gario sbwriel, lorri i gario dodrefn i bob rhan o Gymru, lorri sgip, lorri wartheg a lorri-cario-pob-dim. Gyrwyr y lorïau ac arwyr y stori yw Tecwyn Bêr (Tecs), mab Edwin, a Stwnsh, ffrind gorau Tecs. Tipyn o gês a thynnwr coes yw Stwnsh. Ac ni ddylid ychwaith anghofio am Moli sy’n gofalu am y swyddfa brysur.

Cymeriadau annwyl iawn yw’r rhain. Maent yn weithwyr caled, a chydag amser gwelwyd y cwmni yn ehangu ac yn cyflogi mwy o weithwyr. Ar eu teithiau bu’n rhaid iddynt wynebu pob math o argyfyngau ond llwyddant i’w datrys.

Ychwanegiad at yr hiwmor a geir yn y nofel yw darluniau du-a-gwyn Helen Flook.

Nofel anthropomorffaidd yw hon, lle y priodolir nodweddion dynol i anifeiliaid. Mae hyn yn ddyfais gyffredin mewn llenyddiaeth plant, er enghraifft Siôn Blewyn Coch, Wil Cwac Cwac a Winnie the Pooh. Pam, tybed, mae anifeiliad wedi’u personoleiddio mor boblogaidd mewn storïau i blant ac i ba bwrpas y gwneir hynny? Maes trafod diddorol.

  1. Pa lyfr(au) plant sydd ar y ffordd nesa gen ti?

Nofel i’r arddegau wedi’i chomisiynu gan y CAA. Stori am efeilliaid 13 oed gafodd eu gwahanu ar eu genedigaeth a’u mabwysiadu.

Diolch, Sonia! Pob lwc efo’r sgwennu – a Popi.

Dogue de Bordeaux puppy, Freya, 10 weeks old, with young fluffy rabbit

 

Hybu Darllen

Published Mawrth 23, 2017 by gwanas

C6-lMttWgAAzL57

Dyna fy mhregeth i ers blynyddoedd. Dwi wedi cyfarfod nifer o bobl sy’n deud eu bod wedi trio hoffi nofelau, ond wedi methu – dynion gan amlaf, ond nid bob tro. Iawn, dan ni gyd yn wahanol ac yn mwynhau pethau gwahanol; mae rhai jest yn methu derbyn straeon dychmygol, neu o leia yn methu mwynhau straeon “sydd ddim yn wir.” Mae nifer o bobl mwy technegol eu natur yn mwynhau darllen am bethau ffeithiol – iawn – mi fydda i’n mwynhau llyfrau felly hefyd. Ond dwi wir yn meddwl bod ‘na “frân i frân yn rhywle” lle mae nofelau yn y cwestiwn. Dyna lle mae gwybodaeth llyfrgellwyr, athrawon, rhieni a darllenwyr eraill yn hollbwysig – yn enwedig yn y dyddiau cynnar, pan mae modd bachu dychymyg plant a chreu darllenwyr am oes. Dyna fy marn i o leia. Ydach chi’n cytuno? Neu oes ‘na rai pobl nad oes modd eu bachu o gwbl, byth?

A dyma daflen efo chydig o syniadau am sut i helpu eich plentyn i garu darllen:

16003034_1356127977741535_8589367748127187113_n