Archifau

All posts for the month Mai, 2015

Nofel o’r Ffindir a Diwrnod Ofnadwy Haf Llewelyn

Published Mai 22, 2015 by gwanas

Unknown

Dwi ddim yn cofio ble wnes i glywed am hwn, ond dwi’n falch iawn mod i wedi ei brynu. Diolch i bwy bynnag wnaeth ei argymell i mi! Dyma’r nofel gyntaf i mi ei darllen gan awdur o’r Findir, a’r un gyntaf sy’n sôn am sgwarnog ( ar wahân i fy llyfr fy hun…).
Unknown-2

Mae’n siwr mai’r sgwarnog ddenodd fi. Dwi’n hoff iawn o sgwarnogod. Weles i un ddoe fel mae’n digwydd!
Unknown-1
Naci, nid honna. Do’n i’m digon sydyn.

Ond nid nofel am sgwarnog ydi hon, ond hanes newyddiadurwr canol oed sydd wedi diflasu ar ei fywyd (a’i wraig) sy’n taro sgwarnog efo’r car un noson, a mwya sydyn, yn penderfynu edrych ar ôl y sgwarnog a dilyn ei drwyn drwy fywyd efo hi yn hytrach na mynd yn ôl at ei fywyd diflas.

Mae’n glasur o nofel fach hyfryd gafodd ei chyhoeddi yn 1975 ac mae wedi ei chyfieithu i o leia 18 iaith bellach. Mae’n wahanol iawn, yn llawn realaeth hudol, os mai dyna ydi magic realism, efo llwyth o eira, milwyr, meddwi, pobl wallgo, brain ac arth fawr beryglus.

Mi wnes i ei mwynhau hi’n arw. O, ac nid nofel ar gyfer plant mohoni, ond fe ddylai apelio at yr arddegau h^yn.

Nofel i blant ydi hon yn bendant:
Unknown-3

Diwrnod Ofnadwy! gan Haf Llewelyn.
Y diweddara yng Nghyfres (ardderchog) Lolipop gan Wasg Gomer, sydd ar gyfer plant 7-9 oed. Nofel hanesyddol ydi hon ( mae Haf yn un dda am ddod â hanes yn fyw) wedi’i gosod yn oes y Rhufeiniaid. Jest y peth ar gyfer ysgolion sy’n astudio’r cyfnod hwnnw!
Mae Buddug yn ferch ifanc o un o lwythau’r Celtiaid sy’n ofni mynd i nôl dŵr o’r ffynnon rhag ofn iddi gyfarfod Antoniws Ffyrnigws, y milwr Rhufeinig gwaethaf un ar y ffordd. Ond mae’n rhaid bod yn ddewr, ac mae Buddug yn mentro tuag at y ffynnon ( sydd braidd yn bell) yng nghwmni ei ffrind, gafr o’r enw Gwen.
Mae’n stori fach syml, annwyl, ond addysgiadol hefyd, yn dod â’r cyfnod cythryblus hwn yn fyw, efo help lluniau hyfryd gan Helen Flook.

Dyma i chi’r dudalen gyntaf ( cliciwch ar y llun i’w wneud yn fwy):
photo

Mae angen mwy o nofelau GWREIDDIOL am y cyfnod yma yn ei hanes.

Os dach chi’n caru cŵn.

Published Mai 9, 2015 by gwanas

Llyfr ar gyfer oedolion ydi hwn:
racing-in-the-rain-book-cover-1

The Art Of Racing in the Rain gan Garth Stein. Ond mae ‘na fersiwn byrrach i blant: Racing in the Rain, my life as a dog.
Unknown

Mairwen wnaeth ei argymell i mi ar y blog yma pan wnes i ddigwydd deud bod gen i awydd sgwennu nofel o safbwynt ci ryw dro. Diolch Mairwen – dwi wedi ei fwynhau’n arw, ac wedi crio cymaint, roedd hi’n anodd gweld y geiriau!
Ond mi fydd raid i mi feddwl am ffordd gwbl wahanol o sgwennu fy nofel i rwan – a meddwl am gi cwbl wahanol, a stori cwbl wahanol, neu mi fydd pawb yn meddwl mai copio hwn fydda i!

Ia, hanes ci arbennig ydi hwn, Enzo, ci doeth tu hwnt, sy’n llawn dywediadau fel:

“There is no dishonour in losing the race … only dishonour in not racing because you are afraid to lose.”

“To finish first, you must first finish.”

Nid llyfr sopi, sentimental mo hwn o bell ffordd. Rasio ceir ydi’r thema; rasio ceir ydi byd Denny, perchennog Enzo, a Senna ydi ei arwr. Mae o’n dalentog, fel Senna, ond dydi lwc ddim o’i blaid; mae ganddo deulu i’w cynnal a gwraig sy’n sal. Ond dwi ddim am ddweud mwy am y plot na hynna.

Bydd pawb sy’n caru cŵn yn mwynhau hwn, ond pobl sy’n hoffi ceir a rasio hefyd.
Mwynhewch, a gadewch i mi wybod be oeddech chi’n ei feddwl. Peidiwch ag aros nes i’r ffilm ddod allan! Oes, mae ‘na ffilm ar y ffordd mae’n debyg. Ond fydd o’m cystal, wrth reswm.

Cyfres Wenfro – plant iau

Published Mai 8, 2015 by gwanas

Unknown-1

Os ydach chi’n chwilio am lyfrau ‘gwyrdd’ ar gyfer plant bach, dyma nhw: cyfres Wenfro. Cyfres GYMRAEG – A GWREIDDIOL!
Rhan o gynllun addysgol ar gyfer plant 5-7 oed ydyn nhw, ond mi fydd plant iau yn eu hoffi hefyd.
Y syniad yw dysgu plant am y byd gwyrdd, natur ac ati a sut i ailgylchu yn greadigol, a hynny mewn ffyrdd hwyliog – a chymreig.
Mae’r llyfrau yn lliwgar iawn, a’r straeon yn ddifyr ac yn llawn dychymyg.
Llinos Mair, dylunydd a pherchennog cwmni Celtes (http://www.celtes.co.uk)
e79_20847_18902388 o orllewin Cymru sydd wedi creu’r straeon a’r lluniau, ac mae’r ffaith ei bod hi’n ddylunydd profiadol yn eitha amlwg yn y llyfrau.

photoHD

photo W

Mae ‘na wersi ynddyn nhw sy’n fy mhlesio i’n arw, fel ceisio siopa’n lleol a chasglu bwyd sy’n tyfu’n naturiol o’n cwmpas ni – fel mafon/mwyar duon. Rhywbeth sy’n costio DIM!

Unknown
Ac yn ‘Ar Gof a Chadw’, rydan ni’n cael dysgu am yr hen ffordd o fyw, am bedoli, am geffyl a chert ac ati.

Mae’r iaith yn ddeheuol: ‘bant â chi’, ‘Mam-gu’, ‘dere, ‘cywain y gwair’ ac ati, ond mae 99% o’r cynnwys yn berffaith ddealladwy i bawb o bob cwr o Gymru. Digon hawdd egluro ac addasu wrth eu darllen tydi? Er… tybed fyddai rhestr geirfa fer yn syniad rhywle yn y llyfr? Ar y dechrau o bosib, ar gyfer rhieni sydd ddim wedi bod yn y coleg gyda Chymry o rannau eraill o’r wlad, neu rieni sy’n dysgu Cymraeg? Dim ond syniad.

Pob llyfr yn fargen am £4.99 Cyhoeddwr: Gwasg Gomer.

Cefnogwch lyfrau ac awduron CYMRAEG!

Gweithdai Ysgolion Cynradd

Published Mai 2, 2015 by gwanas

Dwi wedi bod yn brysur iawn yn crwydro gogledd Cymru yn ddiweddar.
north-wales-map

Dwi wedi bod yn cynnal gweithdai mewn ysgolion cynradd, yn gweithio efo criwiau o blant hynod abl a thalentog, yn creu profion darllen. Ia, y profion yna lle rydach chi’n gorfod darllen darn ac yna ateb cwestiynau fel hyn:
prawfphoto

i weld os ydach chi wedi deall yn gywir ai peidio.

Yn ôl adroddiad llynedd: “Cafwyd y cyfradd uchaf o ddisgyblion yn ennill sgôr safonedig yn uwch na 115 yn Sir Fynwy yn fersiwn Saesneg y Prawf Darleen Cenedlaethol ac yng Nghaerdydd yn y fersiwn Gymraeg.”

Ia, ‘Darleen’ sydd ar y wefan, felly mae’n amlwg bod rhywun yn yr adran heb brawf-ddarllen ( gwirio i weld os ydi pob dim yn gywir) yn iawn! Twt…

Be mae hynna’n ei ddeud yn y bôn ydi bod plant Sir Fynwy yn darllen Saesneg yn well na gweddill Cymru, a phlant Caerdydd yn darllen Cymraeg yn well na gweddill Cymru.

Beth bynnag, mae plant ysgolion Pen-y-bryn, Bethesda; I.D Hooson, Rhosllanerchrugog; Plas Coch, Wrecsam; Y Llys, Prestatyn a Bro Gwydir, Llanrwst eisoes wedi bod wrthi, a dyma rai ohonyn nhw:
1photophotoRhosBro GphotoLLysphoto

Mi wnes i anghofio cymryd hunlun (selfie) yn Ysgol Plas Coch, mae’n ddrwg gen i!

Fel y gwelwch chi, rydan ni wedi cael lot o hwyl, ond roedd o’n waith ofnadwy o galed trio creu darnau da i’w darllen ac yna creu cwestiynau da hefyd. Creu’r cwestiynau oedd y darn anoddaf o ddigon; roedd nifer yn llawer rhy barod i ofyn cwestiwn syml am ddyddiad neu ffaith (y bechgyn, gan amlaf!), ac roedd meddwl am opsiynau a, b, c ayyb yn golygu llawer iawn mwy o feddwl a chanolbwyntio – A SGWENNU.

Ond maen nhw i gyd yn dweud eu bod nhw wedi dysgu llawer am sgwennu a darllen ac ymchwilio a chywiro eu gwaith eu hunain ac ati. Dwi’n ffyslyd iawn ynglyn â threiglo, atalnodi a brawddegu CLIR!
images

Mae ‘na ddwy ysgol ar ôl, ac mi fydd Cymerau, Pwllheli a Bod Alaw, Bae Colwyn wrthi toc.
Mi fydd raid gwneud chydig mwy o waith ar y darnau a’r cwestiynau cyn eu rhannu efo ysgolion eraill, ond dyma i chi rai o’r testunau:
Shane Williams, Martin Luther King, Gareth Bale a Dic Penderyn.Unknown-3Unknown-2Unknown-4Unknown-5

Do, dwi wedi dysgu llawer iawn hefyd! W – ac oes, mae ‘na brinder merched yn fanna yndoes? Peidiwch a phoeni, mae Chwedl Branwen ar y rhestr: Unknown-6

Dwi wedi bod yn blasu cinio ysgol pob man hefyd, a’r gorau hyd yma…?
Dwi’m yn deud nes cai flasu rhai Bod Alaw a Chymerau!
images