Trwy’r Darlun

All posts tagged Trwy’r Darlun

Trwy’r Darlun

Published Mai 17, 2017 by gwanas

Dw i newydd orffen hon, ac yn methu credu nad o’n i wedi ei darllen cyn hyn, na chwaith bod neb WEDI DEUD WRTHA I Y BYDDWN I’N EI MWYNHAU HI GYMAINT! Felly dw i’n deud wrthach chi, rwan, iawn?

image

Os ydach chi, fel fi, yn hoffi straeon ffantasi am fydoedd eraill od, llawn hud a lledrith a chreaduriaid annisgwyl (fel y Cnorc – caru fo!) sy’n dangos chwip o ddychymyg ar ran yr awdur, mae hon yn WYCH!

image

Nofel gyntaf erioed Manon Steffan Ros oedd hon, nôl yn 2008. Sbiwch ifanc ydi hi yn y llun! Nid ei bod hi’n edrych yn hen rwan, wrth gwrs…

Mae’r nofel wedi ei hanelu at blant 9-13 oed fel rhan o Gyfres yr Onnen. Bachgen ydi’r prif gymeriad – Cledwyn, sydd ar fin mynd i Ysgol Uwchradd Tywyn, ond mae ei chwaer fawr o, Siân yn bwysig iawn i’r stori hefyd. Be wnes i ei fwynhau ydi’r ffaith nad oes yr un o’r ddau gymeriad yn berffaith, ond rydan ni’n dal i’w hoffi nhw – efallai oherwydd hynny. Dan ni’n gallu credu eu bod nhw’n wir, ac o’r herwydd, mae’r byd trwy’r darlun yn teimlo’n wir hefyd.

Mi wnes i hefyd fwynhau’r ffaith ei bod wedi ei gosod yn gadarn yn ardal Tywyn ac Aberdyfi. Mae ‘Clychau Aberdyfi’ yn bwysig ynddi er enghraifft – cân ro’n i wedi credu oedd yn un draddodiadol Gymreig, ond na, mae’n debyg mai ymddangos yn Saesneg wnaeth hi gynta, yn 1785! Hm…be nesa?

Ta waeth, mi wnes i syrthio mewn cariad efo cymeriad Gili Dŵ, sy’n methu deud ‘r’, ac mi wnewch chithau hefyd. Mi fydd y Marach a’r Abarimon yn aros yn y cof hefyd, a’r hen Gnorc bach druan. O, a gesiwch ble mae Gili Dŵ yn byw? Yn ‘Pendramwnwgl’! Sef enw fy hoff gân erioed gan dad Manon, Steve Eaves.

Dyma i chi dudalen yn agos at ddechrau’r stori i roi blas i chi:

image

Ia, eich gadael ar ymyl y dibyn yn fanna – neu ar ‘glo crog’ fel y cafodd ei benderfynu gan Elgan o Ysgol Cerrig-y-drudion ar raglen radio Aled Hughes bore ma – dyna fydd y term swyddogol am ‘cliffhanger’ o hyn ymlaen. Diolch am siarad cystal am lyfrau a dy lyfrgell, Elgan! Hen bryd cael barn plant am lyfrau plant, yn hytrach nac oedolion dragwyddol!

Gyda llaw, dyma ddarn gafodd ei gyhoeddi ar gwales.com pan gafodd Trwy’r Darlun ei gyhoeddi gyntaf:

Cafodd Manon y syniad am y stori ar ôl genedigaeth ei mab, Efan, yn 2005. Teimlodd dristwch na fyddai ei mab byth yn dod i adnabod ei Nain, oherwydd collodd Manon ei mam i gancr yn 2003. Yn hytrach na gweld ei Nain mewn hen luniau’n unig, penderfynodd Manon lunio stori’n cynnwys ei mam fel un o’r prif gymeriadau, gan obeithio y byddai Efan yn adnabod ychydig mwy arni drwy’r stori yn y dyfodol.
Mae sawl elfen arall o fywyd yr awdures ifanc yn cael eu hadlewyrchu yn y nofel. Gwlad hudol Crug yn y stori yw ardal enedigol ei mam ym Mryncrug; mae cymeriad Cledwyn yn y nofel wedi deillio o lun o hen berthynas iddi; ac mae Manon bellach yn byw yn ardal Aberdyfi, lle mae’r prif gymeriadau’n byw.

Meddai Meinir Edwards, Golygydd Y Lolfa, “Dyma nofel ffres, llawn dychymyg. Mae Manon Steffan Ros yn awdures ifanc, newydd, gyffrous. Rwy’n siwr y clywn ni dipyn mwy amdani hi, a’i nofelau, yn y dyfodol.”

Roeddet ti’n iawn, Meinir! Mi enillodd y dilyniant, Trwy’r Tonnau, wobr Tir naN-og a dwi’n ysu i ddarllen honno rwan.

Advertisements

Hoff lyfrau Manon Steffan Ros

Published Tachwedd 9, 2016 by gwanas

Ar ddiwrnod fydd yn llawn newyddion brawychus o’r Unol Daleithiau, dyma ddechrau syniad newydd ar gyfer y blog llyfrau plant yma: holi gwahanol awduron am y llyfrau roedden nhw’n eu hoffi’n blant, be maen nhw’n ei ddarllen (a’i sgwennu) rwan ac ati.

A dyma ddechrau efo Manon Steffan Ros.

a1pmnnmlml-_ux250_

1. Pa lyfrau oeddet ti’n eu hoffi yn blentyn?
a) ysgol gynradd  – Cymraeg a Saesneg

Ro’n i wrth fy modd efo Cyfres Corryn, yn enwedig un llyfr arbennig a hyfryd o’r enw Cyfrinach Betsan Morgan gan Gwenno Hywyn.

220px-cyfres_corryn_cyfrinach_betsan_morgan_llyfr

Dwi wedi casglu’r rhan fwyaf o’r gyfres eto fel oedolyn drwy dyrchu mewn sels cist car a siopau elusen.

Yn Saesneg, dwi’n meddwl mai Boy gan Roald Dahl ydi fy hoff lyfr hyd heddiw.

boyroalddahl

Mae o’n gyfuniad perffaith o ddireidi a gwiriondeb a thorcalon. Dwi’n darllen Boy o leia’ unwaith y flwyddyn ers bron i chwarter canrif!

b) ysgol uwchradd – Cymraeg a Saesneg
Ro’n i wrth fy modd efo llyfrau gan awduron fel Judy Blume a Paula Danziger- llyfrau oedd yn son yn ddiflewyn ar dafod am fywyd go iawn pobol ifanc.
Mi wnaeth O Ddawns i Ddawns gan Gareth F. Williams newydd fy mherthynas i efo llenyddiaeth Gymraeg.

220px-o_ddawns_i_ddawns_llyfr

Ro’n i wedi teimlo cyn hynny fod rhyw bellter rhyngof fi a’r cymeriadau, ond roedd y bobol yn O Ddawns i Ddawns yn gig a gwaed, yn amherffaith ac felly’n hawlio sylw a chydymdeimlad. Dwi’n darllen O Ddawns i Ddawns o leia’ unwaith y flwyddyn ers bron i ugain mlynedd!
Roedd Mochyn Gwydr gan Irma Chilton hefyd yn ffefryn mawr. Mae’n fy synnu i’n fawr nad ydi’r nofel yma’n cael mwy o sylw, achos mae’n glasur, yn fy nhyb i.

51kg27fkw8l

2. Wyt ti’n dal i ddarllen llyfrau plant? Pa rai wyt ti wedi eu hoffi’n ddiweddar?
Dwi’n tueddu darllen llyfrau YA (Young Adult) yn fwy na llyfrau i oedolion. Ac mae gen i ddau o feibion, felly dwi’n darllen efo nhw. Mae Half-Brother gan Kenneth Oppel yn wirioneddol wych- hanes teulu sy’n mabwysiadu chimpanzee!  Dwi wrth fy modd efo Cyfres Clec, ac mae ‘na gyfrol o farddoniaeth dwi’n troi ‘nol ati dro ar ôl tro- Cerddi’r Cof, a olygwyd gan Mererid Hopwood.

220px-cerddir_cof_%c2%96_goreuon_barddoniaeth_i_blant_llyfr

3. Pwy ydi dy hoff ddylunydd/arlunydd llyfrau? Pam?
Ychydig flynyddoedd yn ôl, ges i’r cyfle i weithio efo Jac Jones. Roedd o’n gymaint o fraint! Ro’n i’n eitha’ star-struck o gwrdd a fo. Dwi’n meddwl  ei fod o’n portreadu emosiwn yn glir iawn yn ei gymeriadau- ‘da chi’n teimlo be’ maen nhw’n teimlo. Mi fedra i grwydro orielau celf mawr pwysig heb deimlo’r empathi mae gwaith Jac yn ei greu.

51s9ivf-ppl-_ux160_

4. Be nath i ti ddechrau sgwennu?
Ro’n i ‘di bod yn gweithio fel actores, ac wedi rhoi’r gorau iddi pan ges i blant. Ro’n i wedi colli Mam pan roedd hi’n ifanc, ac roedd hi’n loes calon gen i feddwl na fyddai ‘mhlant i yn ei ‘nabod hi, felly mi ‘sgwennais i Trwy’r Darlun a Trwy’r Tonnau efo Mam yn brif gymeriad yn y nofelau. Ro’n i’n meddwl y byddai hynny’n ffordd dda o gyflwyno ei hiwmor a’i hanwyldeb i ‘mhlant. Mae fy mab hynaf yn darllen Trwy’r Darlun efo’i ddosbarth Cymraeg yn yr ysgol rŵan, sy’n deimlad rhyfedd a hyfryd iawn.

51fud-0vs4l-_uy250_

5. Be wyt ti’n ei fwynhau fwya am sgwennu?
Dwi’n meddwl mai dyma’r joban ora’ yn y byd! Dwi’n gallu ymgolli yn llwyr mewn bydoedd a phobol hollol newydd, yn gallu eistedd yn fy nghadair esmwyth yn y ty a mynd i bedwar ban byd heb symud cam. Mae’n fraint anhygoel pan fo rhywun yn codi un o fy llyfrau ac yn dechrau darllen, yn rhoi ei amser a’i meddwl i rywbeth dwi wedi ei greu.

6. Dwed chydig am Pluen, dy nofel ddiweddara i blant.

getimg
Mae Pluen yn nofel sy’n ymdrin a’r rhyfeloedd byd, ond o safbwynt modern a real iawn. Mae Huw, bachgen o Langefni, yn trio chwilio am hanes ei hen ewythr ar ôl yr ail ryfel byd. Ond mae’r nofel hefyd yn ymdrin a dementia. Mae hon yn nofel bersonol iawn i mi, ac ro’n i’n ei chael hi’n eitha’ anodd i’w ‘sgwennu ar brydiau. Ond yn y bon, dirgelwch hen ffasiwn sydd yn y stori, efo ‘chydig o dro yn y cynffon hefyd!

7. Pa lyfr(au) plant sydd ar y ffordd nesa gen ti?
Dwi wrthi’n sgwennu cyfres o lyfrau i blant bach, ac mae gen i nofel ar y gweill hefyd. Sgwennu i blant ydi ‘nghariad cynta’, heb os nag oni bai.

Diolch, Manon!