Trwy’r Darlun

All posts tagged Trwy’r Darlun

Trwy’r Darlun

Published Mai 17, 2017 by gwanas

Dw i newydd orffen hon, ac yn methu credu nad o’n i wedi ei darllen cyn hyn, na chwaith bod neb WEDI DEUD WRTHA I Y BYDDWN I’N EI MWYNHAU HI GYMAINT! Felly dw i’n deud wrthach chi, rwan, iawn?

image

Os ydach chi, fel fi, yn hoffi straeon ffantasi am fydoedd eraill od, llawn hud a lledrith a chreaduriaid annisgwyl (fel y Cnorc – caru fo!) sy’n dangos chwip o ddychymyg ar ran yr awdur, mae hon yn WYCH!

image

Nofel gyntaf erioed Manon Steffan Ros oedd hon, nôl yn 2008. Sbiwch ifanc ydi hi yn y llun! Nid ei bod hi’n edrych yn hen rwan, wrth gwrs…

Mae’r nofel wedi ei hanelu at blant 9-13 oed fel rhan o Gyfres yr Onnen. Bachgen ydi’r prif gymeriad – Cledwyn, sydd ar fin mynd i Ysgol Uwchradd Tywyn, ond mae ei chwaer fawr o, Siân yn bwysig iawn i’r stori hefyd. Be wnes i ei fwynhau ydi’r ffaith nad oes yr un o’r ddau gymeriad yn berffaith, ond rydan ni’n dal i’w hoffi nhw – efallai oherwydd hynny. Dan ni’n gallu credu eu bod nhw’n wir, ac o’r herwydd, mae’r byd trwy’r darlun yn teimlo’n wir hefyd.

Mi wnes i hefyd fwynhau’r ffaith ei bod wedi ei gosod yn gadarn yn ardal Tywyn ac Aberdyfi. Mae ‘Clychau Aberdyfi’ yn bwysig ynddi er enghraifft – cân ro’n i wedi credu oedd yn un draddodiadol Gymreig, ond na, mae’n debyg mai ymddangos yn Saesneg wnaeth hi gynta, yn 1785! Hm…be nesa?

Ta waeth, mi wnes i syrthio mewn cariad efo cymeriad Gili Dŵ, sy’n methu deud ‘r’, ac mi wnewch chithau hefyd. Mi fydd y Marach a’r Abarimon yn aros yn y cof hefyd, a’r hen Gnorc bach druan. O, a gesiwch ble mae Gili Dŵ yn byw? Yn ‘Pendramwnwgl’! Sef enw fy hoff gân erioed gan dad Manon, Steve Eaves.

Dyma i chi dudalen yn agos at ddechrau’r stori i roi blas i chi:

image

Ia, eich gadael ar ymyl y dibyn yn fanna – neu ar ‘glo crog’ fel y cafodd ei benderfynu gan Elgan o Ysgol Cerrig-y-drudion ar raglen radio Aled Hughes bore ma – dyna fydd y term swyddogol am ‘cliffhanger’ o hyn ymlaen. Diolch am siarad cystal am lyfrau a dy lyfrgell, Elgan! Hen bryd cael barn plant am lyfrau plant, yn hytrach nac oedolion dragwyddol!

Gyda llaw, dyma ddarn gafodd ei gyhoeddi ar gwales.com pan gafodd Trwy’r Darlun ei gyhoeddi gyntaf:

Cafodd Manon y syniad am y stori ar ôl genedigaeth ei mab, Efan, yn 2005. Teimlodd dristwch na fyddai ei mab byth yn dod i adnabod ei Nain, oherwydd collodd Manon ei mam i gancr yn 2003. Yn hytrach na gweld ei Nain mewn hen luniau’n unig, penderfynodd Manon lunio stori’n cynnwys ei mam fel un o’r prif gymeriadau, gan obeithio y byddai Efan yn adnabod ychydig mwy arni drwy’r stori yn y dyfodol.
Mae sawl elfen arall o fywyd yr awdures ifanc yn cael eu hadlewyrchu yn y nofel. Gwlad hudol Crug yn y stori yw ardal enedigol ei mam ym Mryncrug; mae cymeriad Cledwyn yn y nofel wedi deillio o lun o hen berthynas iddi; ac mae Manon bellach yn byw yn ardal Aberdyfi, lle mae’r prif gymeriadau’n byw.

Meddai Meinir Edwards, Golygydd Y Lolfa, “Dyma nofel ffres, llawn dychymyg. Mae Manon Steffan Ros yn awdures ifanc, newydd, gyffrous. Rwy’n siwr y clywn ni dipyn mwy amdani hi, a’i nofelau, yn y dyfodol.”

Roeddet ti’n iawn, Meinir! Mi enillodd y dilyniant, Trwy’r Tonnau, wobr Tir naN-og a dwi’n ysu i ddarllen honno rwan.

Hoff lyfrau Manon Steffan Ros

Published Tachwedd 9, 2016 by gwanas

Ar ddiwrnod fydd yn llawn newyddion brawychus o’r Unol Daleithiau, dyma ddechrau syniad newydd ar gyfer y blog llyfrau plant yma: holi gwahanol awduron am y llyfrau roedden nhw’n eu hoffi’n blant, be maen nhw’n ei ddarllen (a’i sgwennu) rwan ac ati.

A dyma ddechrau efo Manon Steffan Ros.

a1pmnnmlml-_ux250_

1. Pa lyfrau oeddet ti’n eu hoffi yn blentyn?
a) ysgol gynradd  – Cymraeg a Saesneg

Ro’n i wrth fy modd efo Cyfres Corryn, yn enwedig un llyfr arbennig a hyfryd o’r enw Cyfrinach Betsan Morgan gan Gwenno Hywyn.

220px-cyfres_corryn_cyfrinach_betsan_morgan_llyfr

Dwi wedi casglu’r rhan fwyaf o’r gyfres eto fel oedolyn drwy dyrchu mewn sels cist car a siopau elusen.

Yn Saesneg, dwi’n meddwl mai Boy gan Roald Dahl ydi fy hoff lyfr hyd heddiw.

boyroalddahl

Mae o’n gyfuniad perffaith o ddireidi a gwiriondeb a thorcalon. Dwi’n darllen Boy o leia’ unwaith y flwyddyn ers bron i chwarter canrif!

b) ysgol uwchradd – Cymraeg a Saesneg
Ro’n i wrth fy modd efo llyfrau gan awduron fel Judy Blume a Paula Danziger- llyfrau oedd yn son yn ddiflewyn ar dafod am fywyd go iawn pobol ifanc.
Mi wnaeth O Ddawns i Ddawns gan Gareth F. Williams newydd fy mherthynas i efo llenyddiaeth Gymraeg.

220px-o_ddawns_i_ddawns_llyfr

Ro’n i wedi teimlo cyn hynny fod rhyw bellter rhyngof fi a’r cymeriadau, ond roedd y bobol yn O Ddawns i Ddawns yn gig a gwaed, yn amherffaith ac felly’n hawlio sylw a chydymdeimlad. Dwi’n darllen O Ddawns i Ddawns o leia’ unwaith y flwyddyn ers bron i ugain mlynedd!
Roedd Mochyn Gwydr gan Irma Chilton hefyd yn ffefryn mawr. Mae’n fy synnu i’n fawr nad ydi’r nofel yma’n cael mwy o sylw, achos mae’n glasur, yn fy nhyb i.

51kg27fkw8l

2. Wyt ti’n dal i ddarllen llyfrau plant? Pa rai wyt ti wedi eu hoffi’n ddiweddar?
Dwi’n tueddu darllen llyfrau YA (Young Adult) yn fwy na llyfrau i oedolion. Ac mae gen i ddau o feibion, felly dwi’n darllen efo nhw. Mae Half-Brother gan Kenneth Oppel yn wirioneddol wych- hanes teulu sy’n mabwysiadu chimpanzee!  Dwi wrth fy modd efo Cyfres Clec, ac mae ‘na gyfrol o farddoniaeth dwi’n troi ‘nol ati dro ar ôl tro- Cerddi’r Cof, a olygwyd gan Mererid Hopwood.

220px-cerddir_cof_%c2%96_goreuon_barddoniaeth_i_blant_llyfr

3. Pwy ydi dy hoff ddylunydd/arlunydd llyfrau? Pam?
Ychydig flynyddoedd yn ôl, ges i’r cyfle i weithio efo Jac Jones. Roedd o’n gymaint o fraint! Ro’n i’n eitha’ star-struck o gwrdd a fo. Dwi’n meddwl  ei fod o’n portreadu emosiwn yn glir iawn yn ei gymeriadau- ‘da chi’n teimlo be’ maen nhw’n teimlo. Mi fedra i grwydro orielau celf mawr pwysig heb deimlo’r empathi mae gwaith Jac yn ei greu.

51s9ivf-ppl-_ux160_

4. Be nath i ti ddechrau sgwennu?
Ro’n i ‘di bod yn gweithio fel actores, ac wedi rhoi’r gorau iddi pan ges i blant. Ro’n i wedi colli Mam pan roedd hi’n ifanc, ac roedd hi’n loes calon gen i feddwl na fyddai ‘mhlant i yn ei ‘nabod hi, felly mi ‘sgwennais i Trwy’r Darlun a Trwy’r Tonnau efo Mam yn brif gymeriad yn y nofelau. Ro’n i’n meddwl y byddai hynny’n ffordd dda o gyflwyno ei hiwmor a’i hanwyldeb i ‘mhlant. Mae fy mab hynaf yn darllen Trwy’r Darlun efo’i ddosbarth Cymraeg yn yr ysgol rŵan, sy’n deimlad rhyfedd a hyfryd iawn.

51fud-0vs4l-_uy250_

5. Be wyt ti’n ei fwynhau fwya am sgwennu?
Dwi’n meddwl mai dyma’r joban ora’ yn y byd! Dwi’n gallu ymgolli yn llwyr mewn bydoedd a phobol hollol newydd, yn gallu eistedd yn fy nghadair esmwyth yn y ty a mynd i bedwar ban byd heb symud cam. Mae’n fraint anhygoel pan fo rhywun yn codi un o fy llyfrau ac yn dechrau darllen, yn rhoi ei amser a’i meddwl i rywbeth dwi wedi ei greu.

6. Dwed chydig am Pluen, dy nofel ddiweddara i blant.

getimg
Mae Pluen yn nofel sy’n ymdrin a’r rhyfeloedd byd, ond o safbwynt modern a real iawn. Mae Huw, bachgen o Langefni, yn trio chwilio am hanes ei hen ewythr ar ôl yr ail ryfel byd. Ond mae’r nofel hefyd yn ymdrin a dementia. Mae hon yn nofel bersonol iawn i mi, ac ro’n i’n ei chael hi’n eitha’ anodd i’w ‘sgwennu ar brydiau. Ond yn y bon, dirgelwch hen ffasiwn sydd yn y stori, efo ‘chydig o dro yn y cynffon hefyd!

7. Pa lyfr(au) plant sydd ar y ffordd nesa gen ti?
Dwi wrthi’n sgwennu cyfres o lyfrau i blant bach, ac mae gen i nofel ar y gweill hefyd. Sgwennu i blant ydi ‘nghariad cynta’, heb os nag oni bai.

Diolch, Manon!