The Lie Tree

All posts tagged The Lie Tree

Hoff Lyfrau Haf Llewelyn

Published Rhagfyr 9, 2016 by gwanas

Mae Haf Llewelyn o Lanuwchllyn yn awdures ac yn fardd sydd â blynyddoedd o brofiad fel athrawes gynradd – a mam, felly mae hi’n gwybod yn iawn sut i fachu dychymyg plant.

Dyma rai o’i llyfrau hi:

Gyda llaw, mae hi’n cyfadde bod Stwffia Dy Ffon Hoci yn cynnwys cryn dipyn o’i theimladau hi pan oedd hi’n ferch ysgol yn Ysgol Ardudwy, Harlech!

A dyma hi’n ennill Gwobr Tir na n-Og 2014 am Diffodd y Sêr i ddisgyblion uwchradd:

5032-18370-file-eng-haf-llewelyn-300-247

9781847716972

Hi ydi’r diweddaraf i ateb fy nghwestiynau am y llyfrau sydd wedi ei hysbrydoli hi dros y blynyddoedd.

Pa lyfrau oeddet ti’n eu hoffi yn blentyn?

Pan yn fach iawn dwi’n cofio eistedd ar fraich y gadair yn cael stori Sion Blewyn Coch gan fy nhad, a mwynhau yn ofnadwy.

c0bba1591a9a2f87b152e391cfe57294bed19fd1

Roedd yna greigiau tu ôl i’n tŷ ni, ac yno roedd Sion Blewyn Coch yn byw yn fy nychymyg i. Felly roedd Llyfr Mawr y Plant yn ffefryn.

225px-llyfr_mawr_y_plant

Roeddwn i hefyd yn hoffi unrhyw beth oedd yn ymwneud efo tylwyth teg a chorrachod, a dwi’n cofio darllen llyfr o’r enw Pwt a Moi, gan Elizabeth Watkin Jones, storiau am ddau gorrach bach direidus.

elizabeth_watkin-jones

Wedyn pan oeddwn i’n saith oed mi ges i lyfr o straeon tylwyth teg gan Sion Corn, mi wnes i ddarllen hwn am flwyddyn gron! Mae o’n dal gen i – un o fy nhrysorau. Dyma fo – The Giant All Colour Book of Fairy Tales – OMB am fwynhad.

61ycvan-hql-_sy344_bo1204203200_

Wedi i mi gael llond bol ar dylwyth teg, mi wnes i ddod o hyd i awduron rhamantaidd dechrau’r ugeinfed ganrif. Clasuron mae’n debyg, ond redden nhw’n llyfrau rhyfedd i rhywun o gefn gwlad Cymru i’w darllen rhywsut, a does gen i ddim syniad sut y ces i fy nghyflwyno iddyn nhw. Awduron o America a Chanada oedd nifer ohonyn nhw– pethau fel – Anne of Green Gables gan L. Montgomery,

annegreengables24

Little Women gan L. M. Alcott, The Adventures of Tom Sawyer gan Mark Twain a Heidi gan yr awdures o’r Swistir, Johanna Spyri. Roedd Black Beauty, gan Anna Sewell hefyd yn ffefryn.

005889

Hefyd wrth gwrs llyfrau Enid Blyton, ac er fod y cymeriadau o fydysawd hollol ddieithr i mi, roeddwn i wrth fy modd yn dianc i’w anturiaethau nhw.

Yna dwi’n cofio hefyd gwirioni ar nofelau fel Luned Bengoch a Lois gan Elizabeth Watkin Jones,

c09999636887293596f79706741434f414f4141

ond doedd yna ddim digon ohonyn nhw i ddiwallu rhywun oedd yn bwyta llyfrau, fel Ceridwen y wrach!

Erbyn cyrraedd yr ysgol uwchradd roedd cylchgronau fel Jackie

latest

yn haws eu darllen rhywsut, ond yna dechrau mwynhau nofelau epic fel Far From The Madding Crowd, Hardy, a dwi yn cofio dechrau Lord of The Rings, ond wnes i ddim ei orffen nes i mi gyrraedd y Coleg!

Wyt ti’n dal i ddarllen llyfrau plant? Pa rai wyt ti wedi eu hoffi’n ddiweddar?

Ydw, dydw i ddim yn teimlo mod i wedi stopio darllen llyfrau plant rhywsut, oherwydd mi wnes i gael y plant yn ifanc. Roeddwn i’n darllen llyfrau iddyn nhw – dwi’n dal i gofio Rhigymau Jac y Jwc (Mary Vaughan Jones) air am air.

51vg-02nsul-_sx370_bo1204203200_

Mae Rwdlan yr un oed â fy merch hynaf ac mae’r plant wedi eu magu ar lyfrau Angharad Tomos – gan gynnwys y clasur, Sothach a Sglyfath.

0862432960

Dwi’n gwneud llawer o waith efo athrawon ac yn argymell nifer o lyfrau dwi’n teimlo sy’n rhai gwych am sawl rheswm – rhai o’r goreuon yn bendant ydi Cerwyn y Corrach, Gerallt Lloyd Owen,

getimg

Y Dywysoges Sach Datws (addasiad Iwan Llwyd) a Y Goeden Gofio, Britta Teckentrup (addasiad Ceri Wyn Jones).

Ar gyfer yr arddegau dwi wrth fy modd efo’r nofel/cerdd hir The Weight of Water, gan Sarah Crossan

9781408823002 – nofel sy’n adrodd hanes merch ifanc o wlad Pwyl yn gorfod symud i Loegr efo’i mam i chwilio am ei thad. Mae’n trafod y syniad o wreiddiau, perthyn a hiraeth.

Hefyd nofel ddifyr ac annisgwyl arall i’r arddegau ydi The Lie Tree gan Francis Hardinge.

9781447264101the-lie-tree

Yn Gymraeg, does dim curo ar y nofel ddychrynllyd Anji, gan Gareth F. Williams, mi ddylai hon fod ar silff pob oedolyn ifanc, neu’n hytrach o dan ei drwyn/thrwyn.

41s52hsimil-_ac_us160_

 

Pwy ydi dy hoff ddylunydd/arlunydd llyfrau? Pam?

Dwi wrth fy modd efo dyluniadau bach syml Jac Jones yn llyfrau Mary Lloyd Jones,

51idwplzsrl-_sx371_bo1204203200_

sali-mali

mae Jac y Jwc a Jini yn glasuron. Hefyd darluniau Angharad Tomos, sydd hefyd yn syml ond annwyl iawn.

0862431158

Dwi hefyd yn hoff o ddarluniau Valeriane Leblond, a hi sydd wedi darlunio cyfres Ned y Morwr, mae’r cymeriadau yn gesys go iawn ganddi.

9781784612214

Be nath i ti ddechrau sgwennu?

Dim syniad! Dwi ddim yn cofio dechrau, na chyfnod nad oeddwn i’n sgwennu rhywbeth, mi rydw i wedi bod yn sgwennu o hyd, boed hynny yn gerddi, straeon bychan ar gyfer fy ngwaith pan oeddwn yn athrawes, dramau, sgetshys, neu dim ond rhestrau o bethau i’w cofio.

Be wyt ti’n ei fwynhau fwya am sgwennu?

Dwi’n ffendio’r broses yn un od ond difyr iawn – un munud mae yna gymeriad yn fy mhen i, ac yna unwaith dwi’n dechrau sgwennu mae’r cymeriad yn dod yn fyw, ac mae o’n gwneud pethau, yn dweud pethau, yn mwynhau weithiau, yn brifo dro arall, ond mae o yno go iawn, fel rhywun o gig a gwaed. Wel, mae o i mi beth bynnag. Y gamp ydi perswadio’r darllenydd ei fod o’n gymeriad go iawn fel rwyt ti’n ei weld o.

Y peth gorau un ydi pan mae pobl yn dweud eu bod nhw wedi mwynhau dy waith di, ac yn trafod y cymeriadau efo ti, ac yn holi beth sydd wedi digwydd iddyn nhw ar ol i’r stori ddod i ben. Mae hynny yn rhoi ‘wmff’ go iawn i rhywun!

Dwed chydig am dy nofel ddiweddara i blant.

Breuddwyd Sion ap Rhys ydi’r nofel ddiwethaf i mi ei sgwennu ar gyfer plant.

51btwfpfmxl-_sy344_bo1204203200_

Mae hi wedi ei gosod yn Oes y Tuduriaid, pan roedd pobl yn credu fod gwrachod yn gallu rheibio, a phan oedd môr ladron yn cael rhwydd hynt i ddwyn oddi ar longau Sbaen. Mae Sion ac Wmffra yn ddau frawd ac yn gorfod byw efo eu ewyrth wedi i’w mam cael ei charcharu ar gyhuddiad o fod yn wrach. Mi wnes i sgwennu hon ar gyfer plant Ysgol Ffridd y Llyn, pan oeddwn i’n dysgu yno am gyfnod. Roedd yn rhaid i mi gael pennod newydd pob wythnos – roedd yn ffordd wych o sgwennu, oherwydd roedd yn rhaid gorffen pob pennod ar chydig o ‘cliff hanger’, ac mi fyddai’r plant yn gofyn bob bore Iau pan oeddwn i yno – ‘Wel, oes ganddoch chi bennod arall?’

Pa lyfr(au) plant sydd ar y ffordd nesa gen ti?

Dwi wrthi’n addasu Diffodd Y Sêr i’r Saesneg ar hyn o bryd, sef hanes Hedd Wyn. Hefyd mae gen i stori fechan am ddreigiau yn dod allan cyn bo hir fel rhan o gyfres Roli Poli, Gomer. Wedyn mae gen i gyfres o lyfrau ffeithiol angen eu paratoi – rhai ar gyfer plant 3-5 oed – dipyn o waith crafu pen, oherwydd dwi angen cyflwyno ffeithiau difyr ond mewn ffordd syml iawn. Hwyl a sbri!

Diolch, Haf – a dyma lu ohoni efo Mai, un o’i chwiorydd.

mai

Ac efo fi!

12308832_1045041728889732_7283874342608752868_n_2

 

Holi Siân Lewis

Published Tachwedd 26, 2016 by gwanas

Mae’r awdures Siân Lewis newydd fod ar daith @LlyfrDaFabBooks o gwmpas ysgolion Sir Benfro. Un o gynlluniau  Cyngor Llyfrau Cymru i hyrwyddo darllen ydi’r daith, cyfle i ddisgyblion gyfarfod ag un o’n hawduron mwyaf toreithiog a phrofiadol. A dyma hi efo rhai o blant y sir:15135895_1094758903978799_2467915828179596585_n

Siân oedd awdur cyfrol fuddugol categori cynradd Gwobrau Tir na n-Og 2016 gyda’r arlunydd Valériane Leblond, sef Pedair Cainc y Mabinogi.

9781849672276_1024x1024

Hi hefyd oedd enillydd Tlws Mary Vaughan Jones yn 2015 am ei chyfraniad amhrisiadwy i fyd llenyddiaeth plant.  Mae’r tlws  yn cael ei roi bob tair blynedd i awdur sydd wedi sgwennu nifer fawr o lyfrau plant Cymraeg dros gyfnod o flynyddoedd, ac mae Sian Lewis wedi sgwennu cannoedd – yn llythrennol! Dros 250 o lyfrau i blant a phobl ifanc hyd yma.

Dyma i chi rai ohonyn nhw:

Un o ardal Aberystwyth ydy hi yn wreiddiol. Astudiodd Ffrangeg ( fel fi!) yng Nghaerdydd cyn dychwelyd i’w bro enedigol, ac ar  ôl cyfnod fel llyfrgellydd, bu’n gweithio i adran gylchgronau’r Urdd cyn mentro fel awdures ar ei liwt ei hun.

5586-19278-file-eng-sia%cc%82n-lewis-300-285

Ond tybed pa lyfrau oedd yn apelio ati hi ers talwm? Be ysbrydolodd hi i sgwennu cymaint? Dyma ei hatebion:

1. Pa lyfrau oeddet ti’n eu hoffi yn blentyn?
a) Ysgol Gynradd  – Cymraeg a Saesneg

Ces gopi o Trysorau Hafod Aur gan Idwal Jones ar fy mhen-blwydd yn 6. Dwi’n dal i gofio’r ias a’r cyffro, ac yn ffan o lyfrau ditectif byth oddi ar hynny.

Roedd nofelau Meuryn yn ffefrynnau.

230px-meuryn_barcud_olaf

Llyfr arall sy’n aros yn y cof yw Bandit yr Andes gan R. Bryn Williams.

31dn1tg9bul-_sl500_sx331_bo1204203200_

Yn Saesneg roedd raid darllen llyfrau Enid Blyton, yn enwedig y gyfres ‘Adventure’. Yr unig un wnaeth fy siomi oedd The Mountain of Adventure a leolir yng Nghymru. Cymru Blytonaidd iawn!

620wide5673640

Ro’n i hefyd yn mwynhau darllen llyfrau’r Americanesau Louisa M. Alcott a Susan Coolidge,

images

ac am amrywiol resymau, mae gen i atgof hapus iawn o The Secret Garden gan Frances Hodgson Burnett.

460559-bef4e5d312780a29f1b0ead896b92394

Bob wythnos, rhwng fy mrawd a minnau, roedd hanner dwsin o gomics yn cyrraedd tŷ ni. Gwych!

b) Ysgol Uwchradd – Cymraeg a Saesneg

islwynffowcellis

Dyma pryd y dechreuais ddarllen a mwynhau llyfrau Islwyn Ffowc Elis ( dyna fo uchod),

a threulio oriau difyr yn helpu ditectifs John Ellis Williams i ddatrys dirgelion.

41v8acoy5l-_uy250_

Ro’n i’n breuddwydio am fod yn prima ballerina, felly ro’n i’n llowcio llyfrau Lorna Hill, A Dream of Sadler’s Wells ac ati.

adreamofsadlerswellsblog

Ffefryn arall oedd Mabel Esther Allan.

allan%2cmabelesther-swissholiday%28vine-cladhill%29%281956%29frontcover

Hefyd fe etifeddais set o glasuron y 19eg ganrif – Dickens, Hardy, Brontë – a chael blas go iawn ar eu darllen.

2. Wyt ti’n dal i ddarllen llyfrau plant? Pa rai wyt ti wedi eu hoffi’n ddiweddar?

Dwi’n darllen llyfrau plant/pobl ifanc mor aml ag y galla i. Dwi newydd orffen Gwalia gan Llŷr Titus a The Lie Tree gan Frances Hardinge, llyfrau arbennig o dda.

Hefyd dwi wedi darllen Wcw, Mellten a Cip y mis hwn. Dwi’n dal i hoffi comics.

3. Pwy ydi dy hoff ddylunydd/arlunydd llyfrau? Pam?

Dwi wedi cydweithio â llawer o arlunwyr, felly alla i ddim dewis rhyngddyn nhw. Mae gan bob un arddull unigryw, a dwi wastad yn edrych ymlaen yn fawr at weld ymateb arlunydd i’m llyfrau.

4. Be nath i ti ddechrau sgwennu?

Dwi wedi bod yn arwres llawer iawn o storïau, achos roedd fy mam a ’nhad yn eu creu ar fy nghyfer bob nos wrth fynd i’r gwely. Dechreuais innau sgrifennu storïau cyfres – dechrau ond nid gorffen bob tro – a’u gyrru at Mam-gu a Tad-cu.

Mi ddechreuais sgrifennu go iawn ar ôl cael swydd yn Adran Gylchgronau’r Urdd.

qok8z7q3

5. Be wyt ti’n ei fwynhau fwya am sgwennu?

Dwi’n mwynhau gweld syniadau’n sboncio o nunlle, eu dal, a rhoi trefn arnyn nhw – wel, gobeithio!

6. Dwed chydig am dy nofel ddiweddara i blant.

Pedair Cainc y Mabinogi oedd fy llyfr diwethaf.

9781849672276_1024x1024

Roedd yn hwyl ailgwrdd â’r hen gymeriadau, didoli’r deunydd a phenderfynu sut i’w gyflwyno. Mae lluniau Valériane Leblond

isa_760xn-6888435215_1d9dyn rhoi naws gwreiddiol, gwahanol i’r llyfr.

7.Pa lyfr(au) plant sydd ar y ffordd nesa gen ti?

Stori’r Brenin Arthur fydd y llyfr nesaf. Unwaith eto mae’r hanesion yn bodoli’n barod, llawer gormod i un llyfr. Felly’r dasg yw dewis pa storïau i’w cynnwys a sut i’w clymu wrth ei gilydd. Mae Prydain gyfan a rhannau o’r cyfandir wedi hawlio Arthur, ond Arthur y Cymry fydd hwn.

Diolch yn fawr, Siân! Edrych mlaen yn arw at weld Stori’r Brenin Arthur.