T.Llew Jones

All posts tagged T.Llew Jones

Holi Morgan Tomos

Published Gorffennaf 19, 2017 by gwanas

morganllai

Morgan Tomos ydi’r diweddaraf i ateb fy nghwestiynau i. Mae o’n fwyaf adnabyddus am ei gyfres am Alun yr Arth:

DSC_0185

A/W Clawr Alun Arth 5  ceriAlun-yr-Arth-ar-Hunllef-Morgan-Tomos97817846106610862437903

ond mae o wedi sgwennu ambell lyfr arall hefyd, ac mae ‘na fwy ar ei wefan o (linc yn is i lawr y blog).

Nadolig_Llawen_y_Blaidd_Mawr_Drwg_(llyfr)

Daw Morgan  o Gaernarfon yn wreiddiol ond mae’n byw ym Mirmingham ar hyn o bryd – ond yn ceisio gwneud ei ffordd yn ôl i Gymru. Mae wedi’i hyfforddi fel animeiddiwr ac mae wrth ei fodd yn teithio o gwmpas ysgolion Cymru yn trafod llyfrau a chynnal gweithdai.

group2BumesiuIEAAueGk

Alun-yr-Arth-ar-Wy-Pasg-003

A dyma ei atebion o am ei hoff lyfrau:

  1. Pa lyfrau oeddet ti’n eu hoffi yn blentyn? a) Ysgol Gynradd  – Cymraeg a Saesneg. Sali Mali

    a Seraffin: roedd na gyfeithiad Cymraeg ohono fo ar gael yn y 1970au: 

 

  1. 64e2afb4ee25170b9cc23ae52398cf88--coqs-philippe   c024e9a7a8e76c8f5cdd86f1535ae700philippe-fix-feat

  a Barti Ddu gan T Llew Jones

barti_ddu_new

Allai ddim cofio rhai Saesneg.

Ysgol Uwchradd – Cymraeg a Saesneg.

Allai ddim cofio heblaw am i mi droi at lyfrau y gwnaed ffilmiau ohonynt er mwyn cymharu.

  1. Wyt ti’n dal i ddarllen llyfrau plant? Pa rai wyt ti wedi eu hoffi’n ddiweddar?

Tydw i ddim wedi darllen llyfrau i blant yn ddiweddar heblaw mewn sesiynau gyda phlant. Roedd ‘na un am ddeinosoriaid.jig_so_deinosoriaid

 

  1. Pwy ydi dy hoff ddylunydd/arlunydd llyfrau?

E H Shepard. Mae ei luniau’n llawn brwdfrydedd.

369b87a226a4a2d691c59d606fbb034cwinnie_pooh_04b

 

eh-shepard-poohpooh410

  1. Be nath i ti ddechrau sgwennu?

Sgwennu ar gyfer fy mhlant yn gyntaf. Mae’r ddau, Robin a Carwyn, yn eu harddegau rŵan.

 

  1. Be wyt ti’n ei fwynhau fwya am sgwennu?

Cyfuno llun a geiriau.

 

  1. Dwed chydig am dy lyfr diweddara i blant.

Alun yr Arth a’r Ddraig Fach Goch. Yn y stori mae Alun yn dod yn ffrindiau a Draig Goch ac yn cael dysgu am Gymru. Daeth y stori’n fyw yn ystod sesiwn gyda plant Ysgol Bro Dyfrdwy.

alun yr arth

 

  1. Pa lyfr(au) plant sydd ar y ffordd nesa gen ti?

Dwi wedi bod yn arbrofi. Mae sefyllfa llyfrau plant wrthi’n newid gyda theclynnau megis yr i-pad ac ati ac mae’n rhaid ymateb i hyn; ymateb yn swyddogol ond yn y bôn yn answyddogol ac anffurfiol oherwydd y bwriad yw cynnal brwdfrydedd tuag at ddarllen – am fwynhad ac i gynnal gwerthoedd.

Felly dwi wedi bod yn creu stori gyda phlant Ysgol Bro Dyfrdwy gan greu stori’n seiliedig ar syniadau’r plant, ‘Gwlad y Gacen’. Y bwriad yw mynd drwy’r broses fesul cam ond gorffen gyda stori gyfa. Mi wnes i rywbeth tebyg gyda phlant ysgol yn ystod yr Ŵyl ‘Spread the Word’ (Lleidr Cariad) ym mis Mawrth. Y prif fwriad yw creu stori – rhaid i stori sefyll ar ei thraed ei hun heb ddyletswyddau y tu allan i’r stori. Mi fuasai’r Ysgol yn cyflawni y gwaith angenrheidiol o gynnig addysg, ond hefyd yn cynnig y llwyfan i ddangos yr hwyl a sbri sydd i’w gael o weithio’n greadigol ac yn ffrwythlon. Ceisio torri tir newydd ydw i fel ymateb i’r newid ym myd llyfrau plant ac mae ffrwyth yr ymdrech hyd yma i’w weld ar:

https://morgantomos.wixsite.com/straeon

Tydw i heb osod yr oll o’r deunydd ar y wefan eto. Pwysleisiaf mai arbrawf yw hyn a dwi wedi cael modd i fyw gyda’r plant ysgol ond gyda byd y llyfrau plant yn newid rhaid cael ymateb creadigol, agored.

morgan_modelMorgan-Tomos-Alun-yr-Arth

Diolch, Morgan!

175x175bb

 

Advertisements

Holi awdur – Gwenno Hughes

Published Gorffennaf 7, 2017 by gwanas

Hwrê! Mae ‘na awdur llyfrau plant arall wedi ateb fy nghwestiynau! Dyma i chi luniau o Gwenno Hughes:

Gwenno

936095_10154469963540430_5285236437076999296_n

Ers iddi ddechrau cyhoeddi yn 1999, mae Gwenno wedi sgwennu naw o lyfrau ac wedi cyfrannu i nifer o gyfrolau, a dyma rai ohonyn nhw:

51B5GjilFGL._SY346_51EQkOoD5kL51lV03lGQvL._UY250_519Rpa3OL1L._UY250_getimg

 

Yn 2000, enillodd Wobr Tir na n-Og am ‘Ta-ta Tryweryn!’

Cyfres_Corryn_Ta-Ta_Tryweryn!_(llyfr)

Adolygiad Gwales
Syniad da yw cydio mewn digwyddiadau hanesyddol a’u cyflwyno ar ffurf stori neu nofel fer i blant. Dyna a wneir yma, a helynt boddi Cwm Celyn yw’r digwyddiad. Mae Iolo a rhai o’i ffrindiau yn clywed am y bygythiad ac yn mynd ati i chwarae rhan bwysig yn yr ymgyrch i geisio achub y cwm. Mae’r ymdrech hon yn cynnwys y daith enwog i Lerpwl pan gafodd Gwynfor Evans gyfle i annerch y Cyngor.

Ofer oedd y cyfan wrth gwrs, a cheir darlun o’r tristwch a ddaeth ar ddiwedd yr ymgyrch, a’r mudo o’r tai a’r ffermydd, cau yr ysgol a dymchwel y capel. Na, ni ystumiwyd dim ar ffeithiau pwysig yr hanes hwn.

Mae’r stori wedi ei hadrodd o safbwynt un teulu’n arbennig – teulu Iolo – ond yn dwyn i mewn lawer o gymeriadau eraill gan gynnwys y nain nad yw byth am adael. Ond gadael sy raid, hyd yn oed iddi hi.

Mynegwyd mŵd y lle a’r awyrgylch oedd yn bodoli yn y pentre a’r cyffiniau yn ardderchog gan yr awdur, ac y mae’r nofelig fechan hon yn enghraifft dda o’r hyn y gellir ei wneud, a hynny heb fynd dros ben llestri, gyda digwyddiadau yn hanes Cymru ddylai fod yn rhan o wybodaeth ac etifeddiaeth pob plentyn o Gymro.

Elfyn Pritchard

A dyma fwy o’i llyfrau hi:

getimggetimg-2getimg-3getimg-1

Hogan o Gaeathro ger Caernarfon ydi Gwenno, ond erbyn hyn, mae’n byw yng Nghaerdydd ac yn sgwennu’n llawn amser i gyfresi fel Pobol y Cwm, Dim ond y Gwir,

Logo_Rownd_a_Rownd_HDRownd a Rownd, Tipyn o Stad ayyb.

_41276353_huws203300

O, ac mae’r awdures Emily Huws yn rhyw fath o fodryb iddi! Cyfneither i’w thad, “felly Anti Emily ydi hi wedi bod i mi rioed,” meddai Gwenno. “Mae hi’n handi iawn cael awdures yn Anti – llyfrau am ddim!”

A dyma atebion Gwenno am ei hoff lyfrau:

  1. Pa lyfrau oeddet ti’n eu hoffi yn blentyn?  a) Ysgol Gynradd  – Cymraeg a Saesneg

Cymraeg – unrhyw beth gan T Llew Jones, Dafydd Parry, Emily Huws. Ro’n i’n hoffi’r cyfieithiadau Cymraeg o lyfrau Asterix hefyd.

yfforddberyglus_mawr1000000000205getimg-2asterix-gorchest-prydain

Saesneg – hoffi llyfrau Enid Blyton yn fawr.

enidblyton-10classicbookdustcovers_edited-1

b) Ysgol Uwchradd – Cymraeg a Saesneg

Cymraeg – Cysgod y Cryman.

cysgod_y_cryman_mawr

Saesneg – The Secret Diary of Adrian Mole.

9780141010830-uk

 

  1. Wyt ti’n dal i ddarllen llyfrau plant? Pa rai wyt ti wedi eu hoffi’n ddiweddar?

Ydw, dwi’n dal i ddarllen llyfrau plant. Dwi’n hoffi gweld beth sydd ar y farchnad. Dwi wedi joio holl gyfres Harry Potter a dwi’n hoffi stwff David Walliams. Doniol! Joio llyfrau Bethan Gwanas hefyd!   ( diolch, Gwenno! – 🙂  )

latest

David Walliams Book Signing - London

bethan_gwanas

  1. Pwy ydi dy hoff ddylunydd/arlunydd llyfrau? Pam?

Quentin Blake – lluniau prysur, hudolus.

quentin-blake-hosp_1000078c

 

  1. Be nath i ti ddechrau sgwennu?

Dwi’n sgwennu ers pan dwi’n ddim o beth, yn bennaf achos mod i’n cael pleser mawr o wneud hynny.

  1. Be wyt ti’n ei fwynhau fwya am sgwennu?

Dechrau gyda thudalen wag ac yna gorffen gyda stori gyflawn. (Er gwaetha’r chwys, gwaed a chrafu pen!)stressed-girl-full-vector-cartoon-58813052.jpg

 

  1. Dwed chydig am dy nofel ddiweddara i blant.

Yr Haf Gorau Erioed oedd y nofel olaf i mi ei hysgrifennu. Stori antur wedi’i lleoli yn ardal Tregaron ydi hi. Mae yna ddirgelwch, dihirod a drwgweithredu ynddi hi. Ond hefyd mae yna dipyn o sbort!

getimg

Adolygiad Gwales
Mae’r ysgol wedi cau am wyliau’r haf. Mae chwe wythnos hir i’w llenwi. Mae angen chwilio am antur. A dyma’n union sydd yma. Yn un o lyfrau cyfres Strach, mae Yr Haf Gorau Erioed gan Gwenno Hughes yn ein cyffroi ninnau.

O’r dechrau un mae Lefi Daniels yn benderfynol o gael gwyliau gwerth chweil, gan wibio ar ei BMX ar drywydd ambell antur. Ond a ydi’r ffeit bomiau dŵr yn ddigon i gadw ei ffrind gorau Sbaner a’i chwaer fach Meg ac yntau rhag diflasu? Yn fuan iawn, mae pethau wedi poethi. Mae’r tri yn dod ar draws antur annisgwyliedig o gyfrinachau, o gyffuriau ac o drysor cudd ac maen nhw’n treulio eu haf yn mynnu dod at wraidd dirgelwch Keira a Tal, y ddau ddieithryn. Mae hon yn nofel sydd yn siŵr o’ch difyrru wrth i’r dirgelwch ddwysáu, gan gyrraedd uchafbwynt gyda’r ddamwain ddramatig ar y diwedd. Ydi Gang Gelli Aur yn dod yn arwyr, neu a yw hi’n ormod o gymhlethdod i dri mor ifanc?

Yn hynod o debyg i gyfres y Pump Prysur (addasiadau o waith Enid Blyton), stori yw hon sydd yn ddigon i’n difyrru ninnau hefyd. Bron nad yw’r darllenydd yn teimlo ei fod yntau wedi bod trwy’r antur law yn llaw â Lefi. O na byddai’n haf o hyd!

Llinos Griffin

 

  1. Pa lyfr(au) plant sydd ar y ffordd nesa gen ti?

Does gen i ddim byd pendant ar y ffordd ar y funud – ond mae na gwpwl o syniadau’n cynniwair. Watch this space!

Diolch, Gwenno – pob lwc efo’r syniadau!

stock-vector-a-vector-illustration-of-cartoon-woman-writing-on-paper-127511033.jpg

 

Myrddin ap Dafydd

Published Mehefin 19, 2017 by gwanas

Myrddin ap Dafydd yw perchennog Gwasg Carreg Gwalch, cwmni sy’n cyhoeddi rhyw 50 o lyfrau y flwyddyn.

myrddin01p

Ond mae o hefyd yn fardd – yn brifardd hyd yn oed: fo enillodd y Gadair yn Eisteddfodau Cenedlaethol Cwm Rhymni 1990, a Thyddewi 2002.

_40810355_myrddin203

9781845273798_1024x1024

getimg-4

Ac os dach chi isio dysgu cynganeddu:

514G4iXPHmL._UY250_

Ac mae o wedi cyhoeddi llwythi o lyfrau o gerddi i blant, nifer ohonyn nhw yn ddarnau gosod mewn steddfodau:

51bnsKxMggL._SX371_BO1,204,203,200_

getimg-5.jpg

getimg-1getimg-10getimg-9.jpg51YKbro8iYL._SX324_BO1,204,203,200_ copy

Ond mae o hefyd yn awdur rhyddiaith. Mae o wedi sgwennu nifer o ddramâu, cyfres o lyfrau ar lên gwerin, a ffuglen i blant yn Gymraeg a Saesneg.

getimg-6.jpggetimg-7.jpggetimg-8.jpggetimg-3

51FE39Oc7KL._SX258_BO1,204,203,200_9781845275785.jpg

9781845276232_1024x1024

Mae o’n mynd o amgylch ysgolion yn gyson i siarad am ei gerddi a’i lyfrau.

C_8zqbuVYAAkM9T

A does dim syndod ei fod yn hoff iawn o lyfrau gan iddo gael ei fagu mewn siop lyfrau yn Llanrwst, a’i dad oedd yr awdur Dafydd Parri. Fo sgwennodd y gyfres hynod lwyddiannus am Y Llewod.

Felly Myrddin ydi’r nesa i ateb fy nghwestiynau am ei hoff lyfrau pan oedd o’n blentyn:

  1. Pa lyfrau oeddet ti’n eu hoffi yn blentyn?
  2. a) Ysgol Gynradd  – Cymraeg a Saesneg

Nofelau T Llew Jones a Thwm Siôn Cati yn arbennig, Ein Hen Hen Hanes, Jac Jamaica a nofelau Famous Five, Enid Blyton

51VKT1HC6CL._SX345_BO1,204,203,200_s-l225

9780863817779fgtdr

  1. b) Ysgol Uwchradd – Cymraeg a Saesneg

Islwyn Ffowc Elis, cyfres yr ‘Hardy Boys’ a chyfres Pocomonto – nofelau am ddau dditecif ifanc a chowboi ifanc oedd y rheiny

POCA01hb011c

 

  1. Wyt ti’n dal i ddarllen llyfrau plant? Pa rai wyt ti wedi eu hoffi’n ddiweddar?

Dwi’n hoff iawn o nofelau Michael Morpurgo – ac rydan ni wedi cyhoeddi fersiynau Cymraeg o nifer ohonyn nhw fel Ceffyl Rhyfel, Gwrando ar y Lloer a Llygaid Mistar Neb.

Dwi’n hoff o feirdd plant fel Charles Causley, Michael Rosen a Benjamin Zephaniah.

cover

Gan fy mod i’n gweithio yn y maes, mi fydda i’n darllen llawer o lyfrau plant Cymraeg hefyd – mae Gareth F. Williams ac Angharad Tomos yn ffefrynnau, Manon Steffan Ros a Caryl Lewis hefyd.

image9

angharadtomos3540-16182-file-eng-manon-steffan-ros-281-400_90579567_llyfr_y_flwyddyn_hir_res-6_28461454775_o

 

  1. Pwy ydi dy hoff ddylunydd/arlunydd llyfrau? Pam?

Dorry Spikes – dwi wedi cael pleser mawr o gydweithio efo hi ar sawl cyfrol. Mae’n wych mewn lliw ac mewn du a gwyn, yn gweld onglau a gorwelion gwahanol, ac mae ei phobol hi’n bobol ddiddorol iawn.

b222643b641ce0ff598a35548b0564e7large_Amelias_magazine_TWWDNU_Dorry_Spikes_press_weba529bc532f5924ee0ec4e5d278d2c1dd

 

  1. Be nath i ti ddechrau sgwennu?

Cael gwahoddiad i fynd i siarad mewn ysgol wnes i, ar ôl ennill cadair genedlaethol am gerdd oedd yn sôn am enedigaeth plentyn. Mi sylweddolais nad oedd gen i ddim i’w rannu efo nhw a dyma drio sgwennu am brofiadau roeddwn i wedi’u cael pan oeddwn i eu hoed nhw.Myrddin_ap_Dafydd

 

  1. Be wyt ti’n ei fwynhau fwya am sgwennu?

Mewn rhyw ffordd, dwi’n cael ail-fyw fy mhlentyndod wrth sgwennu i blant – ac mae’n syndod be sy’n dod yn ôl i’r cof! Rhannu ydi sgwennu, ac felly mae cael ymateb yr un sy’n derbyn yn bwysig iawn. Mae’n braf iawn dal i fynd o gwmpas ysgolion a chael clywed barn y plant.

11118376933_56a2a4fe33

 

  1. Dwed chydig am dy nofel ddiweddara i blant.

Mae’r Lleuad yn Goch sydd newydd ei chyhoeddi. Mae hon yn rhan o gyfres sydd ganddon ni i bobol ifanc yn creu straeon gyda chefndir darnau o hanes y ganrif ddiwethaf iddyn nhw. Yn y cefndir mae hanes y Tân yn Llŷn a thref Gernika yng Ngwlad y Basg yn llosgi ar ôl cael ei bomio gan y Ffasgwyr yn 1937. Ond stori am deulu o Lŷn ydi hi – mi gawsant eu troi allan o’u fferm i wneud lle i’r Ysgol Fomio, mae’r ferch yn dod yn agos at y rhai a losgodd yr Ysgol Fomio ac mae’r mab yn llongwr ac yn cael ei hun yng nghanol peryglon helpu ffoaduriaid o Wlad y Basg.

9781845276232_1024x1024

 

  1. Pa lyfr(au) plant sydd ar y ffordd nesa gen ti?

Mae gen i focs ar lawr y swyddfa sgwennu. Dwi wrthi’n hel pytiau am hanes y Welsh Not ar hyn o bryd a dyna fydd cefndir y nesaf.

(does a wnelo’r llun isod dim byd â’r ateb roddodd Myrddin, ond dwi’n licio’r llun – Geraint Lovgreen ydi hwnna wrth ei ochr o)

p02lbm97

Diolch, Myrddin!

 

Hywel James – Prif Lyfrgellydd Gwynedd

Published Mehefin 16, 2017 by gwanas

Dwi wedi cael sawl ‘bos’ yn fy nydd; rhai yn dda, rhai ddim cystal, ond y gorau o bell ffordd oedd Hywel James, Prif Lyfrgellydd Gwynedd. Fo ydi’r boi efo’r sbectol:

IMG_7736

Doedd o ddim yn fos go iawn arna i, mwy o… wel, reolwr llinell am wn i. Gweithio yn Llyfrgell Caernarfon

2903599_ad9be80d

fel Hyrwyddwr Llenyddiaeth yng Ngwynedd o’n i, ac roedd Hywel yn un o ddau neu dri oedd yn cadw golwg ar fy ngwaith i, yn cynnig gair o gyngor, yn rhannu syniadau ac ati. Roedd o’n aelod o’r panel roddodd y swydd i mi yn y lle cynta.

Roedd o wastad isio sôn am ryw lyfr newydd neu syniad am sut i ddenu mwy o ddarllenwyr i’r llyfrgelloedd, neu drefnu rhyw daith lenyddol neu’i gilydd. Roedd ei gariad at lyfrau yn amlwg ac yn heintus, ac roedd o ar dân i godi proffil llyfrau Cymraeg.

Ambell fore, byddai nofel ar fy nesg gyda nodyn gael Hywel yn dweud rhywbeth fel “Dwi’n meddwl y gwnei di fwynhau hon.” Ac roedd o’n iawn bob tro! Dyna i chi arwydd o lyfrgellydd da, llyfrgellydd sy’n gallu dewis llyfr i siwtio’r person.

Dyma i chi un llyfr dwi’n ei gofio ar fy nesg:

Blackberry_Wine_by_Joanne_Harris

Ond mae Hywel yn ymddeol. Ar ôl 36 mlynedd o wasanaethu cenedlaethau o ddarllenwyr, mae o’n rhoi’r gorau iddi ganol mis nesa’. Argol, mi fydd na golled ar ei ôl.

Dach chi’n gweld, mewn pwyllgorau, mae gan Hywel ffordd hyfryd o fynegi ei safbwynt a dadlau o blaid yr hyn mae o’n gredu:

74mae o’n ei wneud o mor dawel a diymhongar ond eto mor gryf a chadarn, ei eiriau o ydi’r rhai sy’n aros yn y cof. Mi fyddai rhywun fel Trump yn gallu dysgu cryn dipyn ganddo fo. Ond o ddifri, heb Hywel, fyddai’n llyfrgelloedd ni ddim hanner cystal a fyddai eu hanner nhw ddim wedi parhau ar agor cyhyd.

TeMB-tHL_400x400

Oes, mae ’na rai wedi cau yn ddiweddar, ond does neb yn gallu gneud gwyrthiau heb gyllid! Wel, nid y dyddiau yma.

Un o Gaergybi ydi Hywel yn wreiddiol, ac roedd o’n gwybod ers dyddiau’r ysgol gynradd mai llyfrgellydd oedd o am fod.

imagesRoedd o’n caru darllen ac roedd o eisiau gallu helpu eraill i flasu hud llyfrau ac ehangu eu gorwelion hefyd. Pan gafodd swydd bob dydd Sadwrn yn Llyfrgell Caergybi yn 1973, dyna fo, roedd y penderfyniad mewn concrit. Gweithio ym myd llyfrau amdani.

Man with glasses reading a book

Mi ddechreuodd fel Llyfrgellydd Plant i Arfon, Dwyfor ac Aberconwy i’r hen Gyngor Sir Gwynedd yn 1981, a chael ei benodi i’w swydd bresennol fel Prif Lyfrgellydd  Gwasanaeth Llyfrgell Gwynedd nôl yn 1996. Mae o wedi bod ar gantamil o bwyllgorau gwahanol yn ymwneud â llyfrau neu lenyddiaeth o ryw fath ers hynny, nifer yn ymwneud â chydweithio gydag asiantaethau eraill (rhywbeth sy’n bwysig iawn iddo fo) a fis Mai eleni, mi enillodd Wobr Cyflawniad Oes gan y gymdeithas llyfrgellwyr proffesiynol. Nid ar chwarae bach mae ennill gwobr o’r fath! A dyna ydi’r stori y tu ôl i’r llun yma:

IMG_7736

Mae geiriau Bethan M. Hughes o Gyngor Dinbych yn rhoi syniad i chi am ei ddylanwad o:

rA_0ZkvE

“Dwi’n cofio trafodaeth mewn cyfarfod o brif lyfrgellwyr y gogledd sawl blwyddyn yn ôl am doriadau i wasanaethau a sut byddai hyn yn effeithio ar bobl mwy bregus mewn cymunedau gwledig. Roedd Hywel yn teimlo’r pethau i’r byw ac roedd gwrando arno yn dadlau yn ei ffordd dawel a chadarn, wedi creu argraff fythgofiadwy arnai. Nid dim ond swydd ydi llyfrgellyddiaeth i Hywel ond galwedigaeth. – a bydd hi’n chwith hebddo yn arwain ac annog.

Mae o’n angerddol am werth llyfrgelloedd a llyfrau i bobl, ac yn arbennig am hawl y rhai sydd ag anghenion ychwanegol i dderbyn gwasanaeth cydradd ac o safon uchel. Oherwydd hyn, er enghraifft, roedd yn allweddol wrth sicrhau fod llyfrau llafar a phrint bras Cymraeg ar gael trwy pob llyfrgell yng Nghymru. Mae o hefyd yn credu’n gryf mewn cydweithio a’r cryfder a dycnwch ddaw yn ei sgil.”

8572962829_b167a2a1d5

Os nad oeddech chi’n gwybod, mae ’na fersiynau llafar ar CD ar gael o nifer fawr o nofelau cyfoes Cymraeg drwy eich llyfrgell leol. Jest y peth os ydi’ch golwg chi’n dechrau dirywio neu os liciech chi wrando ar lyfr wrth deithio yn y car neu’r lori. Maen nhw wedi bod ar gael i’r deillion ers tro, ond roedd Hywel ar dân i sicrhau eu bod ar gael i bawb.

Mae gan lyfrgellwyr Gwynedd feddwl y byd ohono fo hefyd. Mae Nia Gruffydd wedi bod yn gweithio efo fo ers blynyddoedd ac yn siarad ar ran y staff yng Nghaernarfon:

“Allai neb ohonom fod wedi cael gwell rheolwr llinell na Hywel. Nid yn unig oherwydd ei waith trylwyr, gofalus ac arloesol yn rheoli’r Gwasanaethau Llyfrgell yng Ngwynedd dros y blynyddoedd, ond oherwydd ei gyfeillgarwch a’i gefnogaeth i bawb ohonom, ar adegau da ac adegau anodd. Dyma’r pethau creiddiol sy’n nodweddu Hywel, ei gefnogaeth ddiysgog i bob un ohonom sy’n cydweithio gydag o, a’i gred waelodol mewn gwerth llyfrgelloedd, llyfrau a darllen. Rydym yn falch iawn o gael dweud mai Hywel fu’n ein harwain dros y blynyddoedd.”

A dyma lun o Nia efo Jamie Richardson sy’n gyrru llyfrgell symudol ‘Lori Ni’ o gwmpas ysgolion Gwynedd.

Jamie-Richardon-a-Nia-Gruffydd-300x243

Dwi’m yn gwybod be mae Hywel am ei wneud ar ôl ymddeol. Darllen, mae hynny’n sicr, a garddio mwy hefyd, mae’n siŵr.

20246134-farmer-with-pruner-in-garden-vector-illustration

Ond be bynnag fydd yn llenwi ei ddyddiau o hyn ymlaen, dwi’n dymuno’r gorau iddo fo. Mi fydd colled mawr ar ei ôl.

Mi wnes i ofyn chydig o gwestiynau iddo fo am lyfrau:

Hoff lyfr yn blentyn?

Straeon T. Llew Jones gydiodd fy nychymyg ifanc – Y Ffordd Beryglus yn arbennig.

yfforddberyglus_mawrCefais y profiad arbennig pan oeddwn yn Llyfrgellydd Plant o dywys T. Llew o gwmpas ysgolion Gwynedd sawl tro, cofiaf fwynhau ei gwmni difyr a’r cyfle i weld ‘brenin y cyfarwydd’ yn dal sylw dosbarth o blant fel gwyfyn i gannwyll. Roeddwn wrth fy modd yn cyflwyno awduron i blant – cefais y fraint a’r pleser o gael dod i nabod enillwyr gwobr Tir naNog fel Angharad Tomos, Emily Huws, Mair Wynn Hughes a Gareth F.

ab6e18713197704aa3469e4495e13ee755bd44c2garethfwilliams  Mae ein dyled fel llyfrgellwyr i awduron yn enfawr – awduron plant yn arbennig – hebddynt hwy fyddai llyfrgelloedd yn bodoli!

 

2. Oes ‘na lyfr penodol wnaeth i ti fod isio bod yn llyfrgellydd?

Dyna gwestiwn da! Yn y cyfnod pan oeddwn yn dewis gyrfa roeddwn yn hoff iawn o waith George Orwell a’i nofel 1984 yn sefyll allan:

500_1984comparison

Yn y byd erchyll mae’n darlunio yn y nofel mae ‘gwirionedd’ yn cael ei reoli a’i wyrdroi gan y rhai sy’n llywodraethu. Mae’n siwr bod hynny wedi gwneud argraff ddofn arnaf a’n cred fod angen canolfan cymunedol fel llyfrgell sydd yn cynnig mynediad diduedd at wybodaeth a hynny yn rhad ac am ddim ac ar agor i bawb. Wrth gwrs mae mwynhau darllen llyfr da yn cyflyrru rhywun i’w rannu gydag eraill ac mae llyfrgell yn gyfrwng gwych i rannu llenyddiaeth o bob math.

 

3. Y llyfr y byddet ti’n ei achub pe tae’r ty yn mynd ar dân.

Byddwn yn achub y gyfrol ysgrifennodd fy nhad am hanes ein teulu, roddodd gymaint o foddhad iddo ei gyhoeddi ar liwt ei hun yn dilyn blynyddoedd o ymchwil gyda chymorth fy mam. Cynorthwyais gydag ambell gwestiwn gododd yn ystod yr ymchwilio a nododd fy nhad ei ddiolch wrth gyflwyno copi i mi wedi ei arwyddo ganddo. Mae ambell i drywydd sydd angen ei ddilyn ymhellach – dyna un o’r tasgau y byddaf yn ceisio eu cyflawni yn ystod fy ymddeoliad.

 

4. Oes sgen ti hoff ‘genre’?

Na – stori dda sydd yn bwysig pob tro, rwyf wedi ceisio darllen yn eang pob genre ffuglen – er wrth fynd hŷn rwy’n ffafrio mwy ar ddarllen llyfrau ffeithiol. Rwy’n hoff iawn o farddoniaeth ac mae cyfrol wrth erchwyn fy ngwely bob amser, ac wrth geisio ymdopi â phrofedigaeth yn ddiweddar, roedd cerddi Cymraeg a Saesneg yn gysur mawr – rwy’n rhyfeddu yn aml at ddawn bardd i grynhoi teimladau mor gelfydd mewn ychydig o frawddegau – prawf pendant o’r grym sydd mewn geiriau.

 

5. Hoff awduron erbyn hyn a tithe’n ymddeol…?

Byddai ceisio enwi hoff awduron fel ceisio enwi hoff gyfeillion – amhosib! Y stori neu amgylchiadau’r darllen sydd yn bwysig ac mae’n siŵr fel sawl un arall sydd ar fin ymddeol a dechrau pennod arall yn eu bywydau, mae’n fwriad gennyf ddarllen cymaint â phosib o’r clasuron ond byddaf yn parhau i ddarllen yn eang awduron hen a newydd gan ddefnyddio fy llyfrgell gyhoeddus leol yn rheolaidd wrth gwrs!

reading-stack-books-598

Mwynha’r darllen, Hywel!

T. Llew Jones

Published Hydref 10, 2015 by gwanas

Rhag ofn eich bod wedi bod ar eich gwyliau i blaned arall, rydan ni’n dathlu canmlwyddiant geni T. Llew Jones eleni.

Unknown

Fel rhan o’r dathliadau, mae Gwasg Gomer wedi cyhoeddi argraffiadau newydd o rai o’i nofelau enwocaf yn ogystal ag addasiad Saesneg newydd o Trysor y Môr-ladron ac argraffiad newydd o One Moonlit Night.
Unknown-1Unknown-2

images

Roedd pobl yn gorfod cyfaddef bod yr arddull wedi dyddio braidd ac yn anodd i rai o blant heddiw ei ddarllen, felly fe ddylai’r fersiynau newydd hyn fod dipyn haws. Dwi’m wedi gweld copiau eto i gael rhoi fy marn (braidd yn gaeth a minnau ar faglau ac yn methu gyrru…) felly ydych chi wedi cael golwg ar rai ohonyn nhw eto? Be ydi eich barn chi?
Ychydig haws?
Llawer haws?
Digon hawdd fel roedden nhw?

Mae gwybodaeth gan Wasg Gomer fan hyn – cliciwch ar y ddolen/linc:

http://emailmarketing.createsend.co.uk/t/ViewEmail/r/69B1C0859C4E87A52540EF23F30FEDED/93752903AA8119AA38A555EB6E97B45B

Llyfrau Nadolig Hyfryd

Published Rhagfyr 4, 2014 by gwanas

getimg

getimg-1

Dau lyfr gwbl hyfryd gan Wasg Gomer ar gyfer y Nadolig yma – a phob Nadolig am flynyddoedd! Dau glasur, wedi eu darlunio gan ddau o fy hoff arlunwyr, Jac Jones a Brett Breckon.

1. Hosan Nadolig (£12.99): Llyfr clawr caled fydd yn anrheg i’w drysori. Pymtheg stori cwbl wahanol yn ymwneud â’r Nadolig, ddylai danio dychymyg plant a’u diddanu. Detholiad o’r gyfrol a gyhoeddwyd gyntaf ym 1994, gyda lluniau lliw bendigedig gan Brett Breckon. Y straeon wedi eu golygu gan Glenys Howells.

photo1

photo2

Mae yma straeon hyfryd gan awduron o Gymru ac o dros y ffin, rhai’n dal efo ni, a rhai wedi’n gadael. Roedd yr hen Leo Tolstoy yn gallu sgwennu stori dda, a T Llew Jones wrth gwrs. Mae’r rheiny yma, ac un o’r goreuon am sgwennu stori fer (yn fy marn i): Eleri Llewelyn Morris. Mae ei stori hi yn un wahanol iawn, a dwi’m yn siwr os fydd pawb yn hoffi’r diweddglo… Nid plentyn mohona i, ond ro’n i reit ypset ynglyn â be ddigwyddodd i’r anrheg druan!

Mi wnes i fwynhau’r addasiad o stori gan H.E. Todd hefyd, am dylwythen deg oedd yn hoffi mins peis. Da!

Ac roedd hon yn ddigri iawn:

photostori

Monolog gan athrawes yn ystod ymarfer olaf y cyngerdd Nadolig, tebyg iawn i fonolog Joyce Grenfell ers talwm. Bydd raid i chi brynu’r llyfr i weld y llun gwych sy’n mynd efo’r stori honno – a’r gweddill. Doedd pob stori ddim yn taro deuddeg i mi, ond mi fyddwch chi’n siwr o fod â’ch ffefrynnau, ac mi fydd PAWB wedi gwirioni efo’r lluniau.

2. Fersiwn newydd o’r hen ffefryn gan T. Llew Jones: Lleuad yn Olau.

Clawr caled eto a phapur sy’n hyfryd i’w gyffwrdd. Rhip o hen chwedlau traddodiadol o Gymru, ac mae lluniau Jac Jones yr un mor drawiadol, rhyfeddol a hudol ag oedden nhw yn 1989:

photojjphotojphotoj3

Ia, llun o hanes Gwylliaid Cochion Mawddwy ydi’r un uchod, mewn stori gwahanol iawn, iawn i fy fersiwn i yn Gwylliaid!
image

Mae fersiwn T. Llew yn agosach at y straeon glywais i yn blentyn, ond allwn i ddim peidio a meddwl bod ochr arall i’r stori. Dyna fy esgus i, o leia!

Mae’r gyfrol yma yn glasur go iawn, ac yn un drom – drud i’w gyrru drwy’r post dybiwn i. Ac mae fymryn yn ddrytach na’r llall: £14.99 ond yn werth pob ceiniog. Synnwn i daten na fyddai’n gwneud anrheg neis i Mam neu Dad os oedden nhw’n cofio a mwynhau’r llyfr pan roedden nhw’n blant.
Cofiwch chi, mae’r straeon yma’n mynd i godi llawer mwy o ofn arnoch chi na rhai Hosan Nadolig! Felly Hosan Nadolig i blant iau, a Lleuad yn Olau i blant sydd ddim yn poeni am gael eu dychryn. Iawn?

Dwy gyfrol i’w trysori, yn bendant.