Roald Dahl

All posts tagged Roald Dahl

Gareth F Williams (a Phenwythnos Anferthol Caernarfon)

Published Hydref 2, 2016 by gwanas

garethfwilliams

Fel y llun uchod dwi’n cofio Gareth F – y wên a’r llygaid direidus, llawn sglein. Ond mae’r wên a’r sglein wedi’n gadael, gan adael anferth o dwll yn y byd llyfrau Cymraeg ac ym mywydau pawb oedd yn ei nabod.

Roedd o’n gariad o foi ac yn awdur gwych, fel mae’r ffaith ei fod wedi ennill Gwobr Tir na-nOg chwe gwaith yn ei brofi. Roedd ei lyfrau ar gyfer oedolion yn rai arbennig – yn enwedig Awst yn Anogia, y llyfr Cymraeg gorau i mi ei ddarllen erioed.

image

Ond blog am lyfrau plant a phobl ifanc ydi hwn i fod, ac roedd Gareth wrth ei fodd yn sgwennu ar gyfer yr oedran yna – am ei fod o’n dal mor ifanc ei hun yn ei ffordd o feddwl a’i agwedd at fywyd, am wn i.

Mae ‘na nifer ddarllenodd ‘O ddawns i Ddawns’ ac ‘Adref heb Elin’ 220px-o_ddawns_i_ddawns_llyfr

1843236818_2_13  yn ystod eu dyddiau ysgol yn y 1990au yn dal i’w cofio’n glir, flynyddoedd yn ddiweddarach.

Mae ‘Anji’ ( ar gyfer yr arddegau) hefyd yn gampwaith,

41s52hsimil-_ac_us160_   a’r darn am y fam yn poenydio ei merch drwy actio bod yn fochyn ymysg y pethau mwya pwerus i mi eu darllen erioed.

images-1 Roedd ‘Hwdi’ mor frawychus, mi fu’n rhaid i mi ei rhoi i lawr i gael fy ngwynt ataf cyn medru dal ati. Roedd o’n wych am greu tensiwn: Jara, Y dyn gwyrdd, Tacsi i’r tywyllwch, y ddwy nofel am y Ddwy Lisa, Eira Mân, Eira Mawr…

220px-jara_llyfrimages-210378692

Roedden nhw i gyd yn dywyll a chelfydd a hynod, hynod gyffrous.

Roedd y ddwy ddiweddar: Y Gêm a Cwmwl Dros Y Cwm yn gampweithiau oedd yn dod â hanes yn fyw i bobl ifanc – ac oedolion.

 

Roedd ganddo ddychymyg ffantastic, hynod weledol ac roedd Ifor ap Glyn isio gwneud ffilm o Mei ling a Meirion,

images-3  nofel fer ( ar gyfer oedolion) wedi ei gosod yn ardal Porthmadog, oedd mor annwyl iddo fo. Ond roedd y rhan fwya o’i nofelau â photensial ffilm ynddyn nhw.

images-5415uvk7v8l-_ac_us160_

Mi fydda i wastad yn annog bechgyn sydd ddim yn hoffi ffuglen i ddarllen hwn:

images-4

Rhyfedd o Fyd – Llyfr am y creaduriaid (neu’r bwystfilod) rhyfedd mae rhai yn dweud sy’n bod go iawn, fel Bigfoot, anghenfil Loch Ness ac ati. Gwnaeth Gareth gryn dipyn o ymchwil i mewn i’r pwnc ar gyfer hon, ond roedd o’n gwybod gryn dipyn beth bynnag gan fod creaduriaid o’r fath wedi bachu ei ddychymyg ers ei blentyndod.

Os nad ydach chi wedi darllen un o lyfrau Gareth eto, gwnewch. Mae ‘na ddigonedd yn y siopau ( ar wahân i Awst yn Anogia – sydd allan o brint ond falle y caiff ei ailgyhoeddi rwan?) neu ewch i’ch llyfrgell leol. Un ffordd o gadw’r atgof am rywun yn fyw ydi drwy ddarllen eu geiriau nhw.

A thrwy ddathlu eu gwaith a’u bywyd nhw, fel y digwyddodd efo Roald Dahl eleni. Braf fysa cael diwrnod i ddathlu Gareth F ryw dro.

Roedd Penwythnos Anferthol Caernarfon mor llwyddiannus, dwi’n siwr y gwelwn ni rywbeth tebyg eto. Mi ges i’r fraint o roi gweithdy creu cewri yng ngardd gefn siop Palas Print, a dyma rai lluniau i chi dynnwyd gan Iolo Penri. Dwi wedi eu dwyn o dudalen FB Palas Print, ond dwi’n siwr y byddan nhw’n fodlon i mi wneud hynny!

Mi ges i goblyn o hwyl efo’r criw, a gwirioni efo’u doniau a’u syniadau nhw – rhai yn hollol boncyrs! Mi fysa Roald Dahl –  a Gareth F wedi gwirioni hefyd.

Advertisements

Llyfrgell mewn blwch ffôn – a Roald Dahl

Published Medi 13, 2016 by gwanas

431428_509338602424905_1887898818_n.jpg

 

Syniad hollol wych ar Facebook ydi hwn: pan dach chi’n cymryd llyfr, rydach chi’n rhoi un arall yn ei le. Ffordd hyfryd o roi bywyd newydd i’n hen flychau coch, a’n llyfrau yr un pryd. Mi fydda i’n pasio un bron bob bore ar fy meic ( ar y ffordd gefn i Lanfachreth o Rydymain) a dwi eisoes wedi hel chydig o lyfrau i’w rhoi yno bore fory. Does ‘na’m silffoedd del fel rhain yno ond mae ‘na saer coed yn byw rownd y gornel i’r ciosg…a boi wedi ymddeol sy’n chwip  foi efo morthwl yn byw i lawr y rhiw ( dyna be dan ni’n ddeud am ‘allt’ yn y parthau hyn…).

Mi wnai adael i chi wybod sut eith hi! Dwi am roi llyfrau plant yno hefyd.

Sôn am rheiny, dwi ar ganol un gwych yn Saesneg rwan: Time Travelling with a Hamster gan Ross Welford.

51ced8ru8nl-_sx324_bo1204203200_

Dwi’n cael trafferth ei roi i lawr! A dwi’n gwybod y bydda i’n crio cyn y diwedd. Dwi wedi chwerthin gryn dipyn hyd yma ond mae gen i deimlad ym mêr fy esgyrn… gawn ni weld. Mae’n sicr yn o’r llyfrau prin ‘na sy’n gweithio ar gyfer plant ac oedolion.

Ie, llyfr Saesneg, ond ro’n i jest isio rhoi sylw i awdur plant ar wahân i Roald Dahl heddiw…

14359229_10154534714034777_1822123112638276331_n

Ydi, mae ei lyfrau o’n arbennig o dda – ond nid yn plesio pawb – mae hynny’n amhosib – mae pawb yn hoffi pethau gwahanol tydyn? Ac ydi, mae o’n haeddu sylw, ond dydi o rioed wedi stopio cael sylw nacdi?

Dyna pam wnes i ddweud y pethau wnes i eu dweud ar Radio Cymru neithiwr ar Dan yr Wyneb http://www.bbc.co.uk/programmes/b07v811y

a bore ‘ma ar Taro’r Post: http://www.bbc.co.uk/programmes/b07tllwh

Ond i ateb y cwestiwn: be ydi dy hoff lyfr Dahl? Charlie and the Chocolate Factory, yn bendant.images

Y clawr ar y chwith oedd gynnon ni.

A dwi ddim yn erbyn Dahl o bell ffordd! Newydd neud gweithdy sgwennu yn y Llyfrgell Genedlaethol yn defnyddio’r BFG fel ysbrydoliaeth, a dyma lun neu ddau:

image-7

image-2

Do, gawson ni goblyn o hwyl, felly diolch Roald Dahl – a’r Roald Dahl Foundation sy’n ariannu llawer iawn o’r gweithgareddau dathlu ‘ma.

Mae ‘na fwy o lyfrau gwreiddiol i blant bach gan Y Lolfa erbyn hyn gyda llaw:

Dau lyfr newydd sbon yng nghyfres boblogaidd Cyfres am Dro, sy’n rhan o gynllun darllen Darllen mewn Dim ar gyfer plant y Cyfnod Sylfaen:

sitemgr_photo_19014

9781784612795_large

 Llyfrau ffeithiol  am fyd natur ydyn nhw, gan Angharad Tomos. Hi sydd wedi gwneud y lluniau o gymeriadau Gwlad y Rwla hefyd. Yn Ar y Traeth mae modd dysgu am y llanw a thrai, am y creaduriaid, yr anifeiliaid mawr a bach, a’r planhigion sy’n byw ar lan y môr. Yn Dydd a Nos mae Rwdlan a’r Dewin Dwl yn mynd ar daith drwy’r dydd a’r nos gan ddysgu am ddiwrnodau, yr haul a’r lleuad, y sêr a’r planedau.

Hyfryd.

 

Llyfrau plant a dysgwyr yn Steddfod y Fenni – a phethau ychapych yn Eryri

Published Gorffennaf 31, 2016 by gwanas

Fydda i ddim yn y Steddfod tan ddydd Iau, felly mi fydda i’n colli’r sgwrs am 3 yn y Lolfa Lên ar ddydd Mawrth. Gweler isod:image

Ydi ysgrifennu i bobl ifanc yn cael ei anwybyddu? Nefi, ydi! Wel, ysgrifennu gwreiddiol Cymraeg gan awduron o Gymru o leia. Mae’r llyfrau Saesneg yn y genre ‘Young Adult’ yn gwneud yn arbennig o dda, felly hefyd gwaith ar gyfer y rhai iau, stwff David Walliams ayyb.

Pam? Sawl rheswm: yn y lle cynta, does na’m digon o lyfrau Cymraeg – gwreiddiol – yn ymddangos. Pam? Am fod awduron yn cael gwell tâl o lawer i sgwennu llyfrau oedolion. Ond hefyd, os ydyn nhw’n sgwennu rhai gwreiddiol – MAEN NHW’N CAEL EU HANWYBYDDU! Mi fyswn i wrth fy modd yn gwrando ar y sgwrs bnawn Mawrth – yn enwedig barn y ddau ddisgybl ysgol; gobeithio y bydd rhywun yn cadw cofnodion! Ond os ydach chi yn y Steddfod y diwrnod hwnnw, ac â diddordeb mewn llyfrau plant a phobl ifanc, ewch draw, da chi. Does dim rhaid i chi gytuno efo fy marn i wrth reswm – mae angen barn o bob math.

O, a dwi newydd gael copi o hwn:

getimg ar gyfer oedolion sy’n dysgu Cymraeg – edrych yn ddifyr tu hwnt, a dwi wedi ebostio’r manylion at fy nysgwyr i i gyd. Prynwch gopi yn anrheg i’r dysgwyr dach chi’n eu nabod! A hwn fydd yn cael ei drafod yn y sesiwn ‘Siarad Cymraeg y tu allan i’r ystafell ddosbarth’ am 11 ym Maes D.

A llyfr arall arbennig o ddifyr ar gyfer plant ydi hwn:

13315618_10153674970412076_2816265548602570525_nLlyfrynnau bach handi sy’n annog plant i fentro yn y Parciau Cenedlaethol mewn ffyrdd heriol a mentrus tra’n cadw’n saff ar yr un pryd! e.e: un syniad ydi i dynnu eich sgidiau a cherdded yn droednoeth dros wahanol fathau o dir a nodi  be sy’n cosi, yn teimlo’n ludiog, yn teimlo’n iasol, yn dda neu yn brifo! Un arall ydi i dynnu llun wyneb mewn tail gwartheg ac yna rhannu’r llun efo ffrind – drwy gyfrwng snapchat neu instagram falle?

Dwi wrth fy modd efo’r llyfr yma – mae’n annog pobl i fwynhau’r awyr agored mewn ffyrdd gwahanol, annisgwyl efallai, ac i beidio a bod ofn baeddu – digon hawdd golchi dwylo mewn nant neu afon wedyn tydi!

A dyna pam wnes i gymryd rhan mewn Diwrnod Ychapych ym Mhlas Tanybwlch, Maentwrog ddoe – rhyw fath o briodi syniadau’r llyfr hwn a chymeriadau gwallgo Roald Dahl. Mi wnes i wisgo fel gwrach- ia, fi ydi’r wrach hynod hyll yma:

imageac annog plant 7-11 oed yr ardal i greu cymeriadau a straeon yn defnyddio’r coed, mwsog, brigau a dail ac ati oedd yng ngerddi’r Plas. Ew, roedden nhw’n griw da. Gawson ni gymeriadau a syniadau gwych!

Ac ar ôl cinio ‘ychapych’ o bethau wedi eu hysbrydoli gan lyfrau Roald Dahl:

13880235_10153821297203295_5017336790005595539_n

Mi gawson ni sesiwn o greu lluniau efo brigau a dail a ballu efo Menna Thomas:

Diwrnod o hwyl a chreu a chwerthin – difyr tu hwnt!

Mae llyfrau ‘Mission Explore’ bellach ar werth yng nghanolfannau Ymwelwyr y Parc yn Aberdyfi, Beddgelert a Betws y Coed, ac ym Mhenfro a’r Bannau hefyd, siwr gen i.