Radio Cymru

All posts tagged Radio Cymru

Sylw i lyfrau plant ar Radio Cymru!

Published Rhagfyr 6, 2018 by gwanas

Haleliwia! Mae’r Silff Lyfrau yn ôl ar Radio Cymru, sef cyfres sy’n adolygu a rhoi sylw i lyfrau newydd. A dyma lun o Catrin Beard y cyflwynydd, rhywun sy’n gwybod ei stwff – mae hi’n bwyta llyfrau:

1417769759

Ac am y tro cyntaf, maen nhw’n rhoi sylw i lyfrau plant a phobl ifanc hefyd! Weihei! Hen bryd, a diolch yn fawr i’r cynhyrchwyr/ymchwilwyr am sylweddoli bod angen sylw i lyfrau plant ar y radio.

Llyfrau ar gyfer plant bach oedd dan sylw heddiw a dyma linc i’r raglen:

https://www.bbc.co.uk/programmes/m0001fm6#play

Ac ydw, dwi’n hapus iawn am fod Cadi a’r Deinosoriaid wedi cael sylwadau clen iawn gan y 3 adolygydd. Ffiw…

9781784616403

A dyma’r ddau lyfr arall gafodd sylw – a dwi’n cytuno bod angen enw Anni Llyn ar glawr llyfr Cyw! Mae’n hen bryd i Rhiannon a Dewi Pws sgwennu llyfr gwreiddiol eto hefyd… dwi’n gwybod y gallen nhw sgwennu straeon gwell eu hunain!

straeon-pum-munud-2175-p
9781784616618_300x400

Dychryn plant

Published Mawrth 13, 2018 by gwanas

Mi fydda i’n trafod llyfrau brawychus, arswydus i blant efo Al Hughes, Radio Cymru fore Iau yma, Mawrth y 15fed. Ddylen ni osgoi dychryn plant efo’n llyfrau? Neu ydi o’n gwneud lles iddyn nhw?

kids--how-to-help-your-scared-child-1

Doedd awduron a storiwyr y gorffennol yn poeni dim am y peth nag oedden?

Oes ‘na stori fwy brawychus na Hansel a Gretel? Rhieni sy’n trio cael gwared o’u plant? Gwrach sy’n bwyta plant – ac yn rhoi Hansel mewn caets i drio ei besgi?

A hon gododd ofn arna i:

dancing_red_shoes__1466790191_112.196.175.14

Ia, The Red shoes gan Hans Christian Andersen. Mae manylion y stori yn erchyll.

A dyna i chi Hugan Fach Goch sy’n achosi i’w nain gael ei bwyta gan flaidd.

Y fersiwn Ladybird oedd gen i ers talwm. Ond sbiwch sut mae’r stori wedi ei gwneud gymaint yn llai brawychus heddiw:

Fairy-Tales-Little-Red-Riding-Hood-13439-3-456x516

Ydan ni’n poeni gormod am ddychryn ein plant dwch? Dwi’n cofio gweld sioe bypedau wirioneddol wych i blant flwyddyn neu ddwy yn ôl – pawb wrth eu boddau, heblaw am un hogan fach griodd drwyddo fo. Roedd y fam yn gandryll, yn mynnu nad oedd honna’n sioe i blant. Ond a ddylai plant eraill gael eu hamddifadu o’r hwyl – a’r addysg – o gael eu dychryn oherwydd bod rhai yn fwy sensitif? Neu ddim wedi arfer efo cael eu dychryn?

Gwrandewch ar y drafodaeth fore Iau.

O, ac yn sicr, mae ‘na brinder llyfrau gwreiddiol Cymraeg i godi ofn ar blant. Digon o addasiadau, wrth gwrs…

Oes ‘na rywun yn mynd i fedru llenwi sgidiau Gareth F Williams, oedd yn wych am sgwennu llyfrau sy’n codi gwallt eich pen?

51j5AQmatqL._SX324_BO1,204,203,200_

Cyfaill darllen a Nadolig Gwyntog Rwdolff

Published Rhagfyr 19, 2017 by gwanas

Mi fues i ar fy ymweliad un-bob-tymor i Ysgol Bro Cinmeirch bore ma. Dwi’n ‘Gyfaill Darllen’ iddyn nhw ers blynyddoedd rŵan, ers i gynllun ‘Patron of Reading’ ddechrau. Hynny yw, dwi’n mynd yno i ddarllen ac i drafod llyfrau yn rheolaidd, a dwi wrth fy modd efo’r ffaith fy mod i’n nabod y plant a’r plant yn fy nabod i. Iawn, dwi’m yn cofio enwau pawb – dwi’m yn eu gweld nhw mor aml â hynna! Ond dwi’n cofio be maen nhw’n hoffi ei ddarllen…
Dyma ni bore ma, efo’r rhai oedd wedi cael sticeri Sêr Darllen a Darllenwyr Da yn Blwyddyn 5 a 6:

image

Roedd yr athrawon yn enwebu darllenwyr o bob blwyddyn; maen nhw’n gneud hynny bob tymor, a dwi’n siŵr bod hynny yn eu hannog i ddal ati i ddarllen ac i drio cael eu henwebu y tro nesa. Ond hyd y gwn i, fi ydi’r unig awdur sydd wedi ei mabwysiadu fel cyfaill darllen Cymraeg. Mae na gannoedd o rai Saesneg yn Lloegr a’r Alban! Dowch ysgolion Cymraeg, y cwbl sydd ei angen ydi dewis awdur, a thalu am eu hamser am fore neu bnawn. Gwell dewis un gweddol leol i osgoi costau teithio mawr. Rhowch gynnig arni yn 2018. Rhowch ‘Patron of reading’ yn Google am fwy o wybodaeth.

Dwi’m yn gwybod os ydi hyrwyddo darllen wedi cyfrannu at lwyddiant sgwennu creadigol y criw ond daeth 2 o blant Ysgol Cinmeirch i’r brig yn Nghystadleuaeth Straeon Nadolig Aled Huws. Un yn agos iawn iawn, sef Alex a dyma hi – efo fi yn darllen ei stori hyfryd o flaen gweddill yr ysgol:

image

A dyma’r bachgen gafodd ei ddewis fel un o’r 5 awdur gorau yn darllen ei stori yntau:

image

Gewch chi wybod ei enw o bore fory, ar Radio Cymru, achos ei stori o fydd yn cael ei darlledu y tro yma! Sgwn i os fydd yr actor go iawn yn ei darllen cystal ag y gwnaeth yr awdur bore ma…

Un stori wnes i ei darllen i’r criw iau oedd hwn:

image

Nadolig Gwyntog Rwdolff. Ia, addasiad, a dwi’n trio osgoi rhoi sylw i addasiadau ar draul llyfrau gwreiddiol Cymraeg, ond mae hwn yn addasiad mor dda, alla i ddim peidio.

image

Dewi Pws a’i wraig hyfryd, Rhiannon sydd wedi ei addasu, a gan fod y stori ar ffurf mydr ac odl, doedd hynny ddim yn hawdd.

image

Ond maen nhw wedi llwyddo’n wych efo’r stori hon am Rwdolff druan yn pwmpian/cnecu dragwyddol oherwydd ei fod wedi bwyta gormod o sbrowts!

imageimage

Gwych. Da iawn Dewi a Rhiannon. Roedd y plant yn eu dyblau! Yn bendant, does na ddim digon o lyfrau Cymraeg yn sôn am bwmpian a chnecu ac ati. Felly dwi’n gobeithio llenwi’r bwlch fymryn efo antur nesa Cadi…

Straeon Nadolig Rhaglen Aled Hughes 2017

Published Rhagfyr 14, 2017 by gwanas

p02md0mv

Os wnaethoch chi golli rhaglen Aled Hughes bore ’ma, roedd Casia Wiliam (Bardd Plant Cymru)
Bardd_Plant_ir_Wefan

a fi yn cyhoeddi 5 enillydd cystadleuaeth Straeon Nadolig 2017. Roedd ’na gannoedd wedi gyrru eu straeon i mewn, a iechyd, roedd ’na rai da yno, o hanes coeden Nadolig unig yn ysu am gael ei hanrheg Nadolig ei hun, i Donald Trump yn cael swydd Sion Corn, i dad yn dod adre o’r rhyfel, i raglen deledu ‘realaeth’ yn dewis Sion Corn newydd, i fachgen yn helpu Sion Corn allan o’r simdde efo cymorth JCB digar bach 8018

67

ac yn cael Massey Ferguson 135 a digar mawr Dossan 340 yn anrheg! Ia, dwi’n meddwl mai plentyn ffarm/contractor oedd hwnna…

Roedd Casia a finna yn rhyfeddol o gytun, diolch byth. Dim cega na ffraeo y tro yma, ond roedden ni isio canmol pawb a rhoi sylw arbennig i’r rhain: ‘Y Bocs Esgidiau’ gan Lemonêd o Ysgol Bro Cinmeirch – ddest ti’n agos iawn Lemonêd! Hanes bocs sgidiau oedd hwn, o safbwynt plentyn sy’n ei lenwi, y ddoli glwt sy’n cael ei rhoi ynddo fo a’r plentyn sy’n derbyn y bocs. Hyfryd.

A stori ‘Y Sion Corn Newydd’, sef Donald Trump o bawb gan y Corach Drwg – sgwennu a hiwmor arbennig!
IKD9VWjDuhj49cdhvDShwvP2ptIEDcAEIMQYnlkIB9vJ_c2rToXmyatlWeRVdnR3RYm0aA=s128

Y Welsh Whisperer sydd â chwpwrdd sy’n mynd a’r awdur i wlad y Nadolig. Sgwennu disgrifiadol hyfryd.

Ro’n i hefyd yn hoff iawn o ‘Y Mwclis Hud’ gan Enfys a ‘Nadolig am Byth’ gan Bob Sgwîc, ‘Y Robin Goch tew’ gan Casi Wasi, ‘Lili yn dysgu gwers’ gan Rwdolff, ‘Sat Nav’ gan Rhys Webb, ‘Yr addurniadau amryliw’ gan ‘Y Diwedd’ – doedd na ddim ffug enw, felly mae’n rhaid mai ‘Y Diwedd’ oedd o?!
A ‘Y corach bach direidus’ gan Martha Plu Chwithig. Ac roedd Casia’n canmol rhain i’r cymylau hefyd (a finna o ran hynny!): ‘Y Nadolig’ gan Twmi Twrci,
‘Llond Bol!’ gan Jeff, a ‘Nadolig o Chwith’ – Erin Thomas.

Ond dyma’r pump a ddaeth i’r brig, ac mi gewch chi glywed enwau go iawn yr awduron a chlywed actorion yn darllen y straeon wythnos nesa ar Radio Cymru. Bydd Aled yn cael sgwrs efo enillydd gwhanol bob dydd am tua 8.50, ac wedyn bydd y stori yn cael ei darlledu am 9.30am. A dwi’n meddwl mai yn y drefn yma y bydd hynny’n digwydd.

Tanta-ra-ra:

‘Sebona ni!’ gan Jac Junior
Sgwennwr hyderus, cry sy’n defnyddio cymariaethau gwych fel “yn crynu fel peiriant golchi ar sbin clou.” Ac mae’n gallu gneud acenion y de a’r gogledd, neu o leia ‘gog’ Yws Gwynedd, sydd, fel mae’r teitl yn awgrymu, â rhan go fawr yn y stori! Mae geiriau ei ganeuon o yn y ddeialog, yn cynnwys y ‘sebon’. Syniad gwreiddiol, gwahanol, wedi ei ddeud yn arbennig o glyfar a gwreiddiol ac mi fydd Yws Gwynedd wrth ei fodd. A ffans Yws Gwynedd.
Yws-Gwynedd-WP

‘Bicini mamgu’ gan Carol.
Hanes digri dyn eira aniolchgar wedi laru gwisgo hen gôt a het ddu ddiflas. Mae o isio bod yn yr haul a chael het wellt a hufen iâ ayyb. Mae’r plant yn y stori yn gall a chlyfar iawn – fel yr awdur – ac mae’r diweddglo yn hyfryd. Ysgrifennu bywiog, byrlymus, gwych.
109328

‘Santa Bond – Opereshyn Nadolig’ gan Gareth Bale.
james-bond-santa1

Y syniad mwya gwreiddiol o’r cwbl? Mae pob gwlad yn y byd, heblaw Cymru wrth gwrs, yn ceisio dal ‘dybl jingl 7’ sef Santa Bond, wrth iddo fo drio rhannu anrhegion i blant y byd, ac mae’n mynd o wlad i wlad yn defnyddio ei chwistrell anweladwy a’i sgiliau karate i ddianc rhag crafangau’r bobl ddrwg ’ma, a llwyddo i rannu anrhegion er gwaetha bob dim. Mae’r deud yn wych, yr hiwmor yn arbennig a’r diweddglo yn glincar.

‘Diwrnod i’r defaid’ gan Myfanwwwwwa.
Mae Sian Corn wedi rhoi sgewyll yn frecwast i’r ceirw. O na! Mae’r disgrifiad o’r canlyniad yn hynod ddigri. Ac ‘erchyllolrwydd y sefyllfa’ ! Waw! Defaid Wiliam Morgan sydd yn achub y dydd. Ysgrifennu cryf, naturiol fel ‘trafod a stachu a llwytho’ – blas y pridd ar hwn. Ardderchog.

CW_Ea3tWwAAHt1T

‘Mabon’ gan Wil Cwac Cwac.
unknown-6

Mae hon yn wahanol iawn i’r lleill. Stori deimladwy, hyfryd sy’n teimlo mor wir. Ymson chwaer neu frawd plentyn o’r enw Mabon ydi hi, a wna i ddim difetha’r stori drwy ddeud be’n union sy’n digwydd ynddi, ond mae hi wedi ei sgwennu mor dda, mor gynnil, yn datgelu be sy wedi digwydd yn raddol, ac efo ‘pluen’ o hiwmor. Ardderchog. Deunydd nofelydd fan hyn yn bendant.

Llongyfarchiadau i bawb, a sori sori sori i’r gweddill – roeddech chi i gyd yn dda iawn. Edrych mlaen yn arw i glywed y straeon rŵan – a chlywed pwy yw’r awduron!

Sgwennu – Blwyddyn 5 a 6

Published Hydref 18, 2017 by gwanas

Unwaith eto eleni, mae rhaglen Aled Hughes ar BBC Radio Cymru yn cyflwyno cystadleuaeth i ddisgyblion blynyddoedd 5 a 6 ysgolion cynradd Cymru.

Mae “Stori Fer Aled Hughes” yn galw ar ddisgyblion i ysgrifennu stori fer o ddim mwy na 500 gair ar thema “Y Nadolig”.

Bydd y bump stori fuddugol yn cael eu perfformio gan un o enwogion Cymru a’u darlledu ar BBC Radio Cymru rhwng y 18fed a’r 22ain o Ragfyr (gyda chaniatâd y disgybl, rhieni/gwarchodwyr a’r ysgol).

Bydd dau o awduron plant Cymru – sef Casia Wiliam ( Bardd Plant Cymru) a fi:

 

( sori am y llun gwrach- ond mae hi bron yn Galan Gaeaf)

– yn pori drwy’r straeon ac yn dewis y pump stori orau. Cofiwch – gall fod ar unrhyw bwnc o fewn thema “Y Nadolig” ond mae’n rhaid i’r stori fod yn ffuglen ac mae pump elfen sy’n holl bwysig i’r straeon:

• Gwreiddioldeb
• Plot
• Cymeriadu
• Iaith
• Mwynhad

Os am gystadlu, rhaid i’r ysgol anfon eu straeon byrion (ynghyd â ffurflen gais) i Radio Cymru erbyn y dyddiad cau, Tachwedd y 24ain 2017. Felly brysiwch!

Y cyfeiriad yw:

Stori Fer Aled Hughes
BBC Radio Cymru
Bryn Meirion
Bangor
LL57 2BY

Rhaid nodi’n glir ffugenw’r disgybl a’r ysgol ar ben pob stori os gwelwch yn dda.

Bydd angen i’r ysgol gadw rhestr o’r enwau sy’n cyd-fynd a’r ffugenwau.

Am ragor o wybodaeth cysylltwch â rhaglen Aled Hughes ar aled@bbc.co.uk

Iawn? Dwi’n gwybod bod enillwyr y gorffennol ( a’u hathrawon – a’u hysgolion – a’u teuluoedd – a’u ffrindiau) i gyd yn hapus iawn eu bod wedi mynd i’r drafferth i sgwennu – ac mi gafodd rhai eu cyhoeddi mewn llyfr hyd yn oed!

9781845275013_1024x1024

POB LWC!

Llyfrgell mewn blwch ffôn – a Roald Dahl

Published Medi 13, 2016 by gwanas

431428_509338602424905_1887898818_n.jpg

 

Syniad hollol wych ar Facebook ydi hwn: pan dach chi’n cymryd llyfr, rydach chi’n rhoi un arall yn ei le. Ffordd hyfryd o roi bywyd newydd i’n hen flychau coch, a’n llyfrau yr un pryd. Mi fydda i’n pasio un bron bob bore ar fy meic ( ar y ffordd gefn i Lanfachreth o Rydymain) a dwi eisoes wedi hel chydig o lyfrau i’w rhoi yno bore fory. Does ‘na’m silffoedd del fel rhain yno ond mae ‘na saer coed yn byw rownd y gornel i’r ciosg…a boi wedi ymddeol sy’n chwip  foi efo morthwl yn byw i lawr y rhiw ( dyna be dan ni’n ddeud am ‘allt’ yn y parthau hyn…).

Mi wnai adael i chi wybod sut eith hi! Dwi am roi llyfrau plant yno hefyd.

Sôn am rheiny, dwi ar ganol un gwych yn Saesneg rwan: Time Travelling with a Hamster gan Ross Welford.

51ced8ru8nl-_sx324_bo1204203200_

Dwi’n cael trafferth ei roi i lawr! A dwi’n gwybod y bydda i’n crio cyn y diwedd. Dwi wedi chwerthin gryn dipyn hyd yma ond mae gen i deimlad ym mêr fy esgyrn… gawn ni weld. Mae’n sicr yn o’r llyfrau prin ‘na sy’n gweithio ar gyfer plant ac oedolion.

Ie, llyfr Saesneg, ond ro’n i jest isio rhoi sylw i awdur plant ar wahân i Roald Dahl heddiw…

14359229_10154534714034777_1822123112638276331_n

Ydi, mae ei lyfrau o’n arbennig o dda – ond nid yn plesio pawb – mae hynny’n amhosib – mae pawb yn hoffi pethau gwahanol tydyn? Ac ydi, mae o’n haeddu sylw, ond dydi o rioed wedi stopio cael sylw nacdi?

Dyna pam wnes i ddweud y pethau wnes i eu dweud ar Radio Cymru neithiwr ar Dan yr Wyneb http://www.bbc.co.uk/programmes/b07v811y

a bore ‘ma ar Taro’r Post: http://www.bbc.co.uk/programmes/b07tllwh

Ond i ateb y cwestiwn: be ydi dy hoff lyfr Dahl? Charlie and the Chocolate Factory, yn bendant.images

Y clawr ar y chwith oedd gynnon ni.

A dwi ddim yn erbyn Dahl o bell ffordd! Newydd neud gweithdy sgwennu yn y Llyfrgell Genedlaethol yn defnyddio’r BFG fel ysbrydoliaeth, a dyma lun neu ddau:

image-7

image-2

Do, gawson ni goblyn o hwyl, felly diolch Roald Dahl – a’r Roald Dahl Foundation sy’n ariannu llawer iawn o’r gweithgareddau dathlu ‘ma.

Mae ‘na fwy o lyfrau gwreiddiol i blant bach gan Y Lolfa erbyn hyn gyda llaw:

Dau lyfr newydd sbon yng nghyfres boblogaidd Cyfres am Dro, sy’n rhan o gynllun darllen Darllen mewn Dim ar gyfer plant y Cyfnod Sylfaen:

sitemgr_photo_19014

9781784612795_large

 Llyfrau ffeithiol  am fyd natur ydyn nhw, gan Angharad Tomos. Hi sydd wedi gwneud y lluniau o gymeriadau Gwlad y Rwla hefyd. Yn Ar y Traeth mae modd dysgu am y llanw a thrai, am y creaduriaid, yr anifeiliaid mawr a bach, a’r planhigion sy’n byw ar lan y môr. Yn Dydd a Nos mae Rwdlan a’r Dewin Dwl yn mynd ar daith drwy’r dydd a’r nos gan ddysgu am ddiwrnodau, yr haul a’r lleuad, y sêr a’r planedau.

Hyfryd.

 

Llyfr am bêl-droed i blant bach dan 7

Published Mai 14, 2016 by gwanas

Unknown

Dyma’r adeg perffaith i gyhoeddi’r 24ain llyfr yng nghyfres Alun yr Arth. Bydd Cymru gyfan ( wel, y rhan fwya) unai yn gwylio bob cic gan dîm pêl-droed Cymru yn yr Ewros ar y teledu, neu wedi teithio i Ffrainc i fod yno yn y cnawd.

Dwi ddim yn siwr faint o blant dan 7 o Gymru fydd wedi mynd i Ffrainc – dwi’n cymryd y bydd Mam/Nain/Modryb wedi gorfod aros adre i warchod… ond os oes gynnoch chi blentyn sydd wedi gwirioni efo Gareth Bale a’r criw, bydd rhoi’r llyfr hwn yn anrheg iddyn nhw yn syniad da.

Dyma’r dudalen gynta:

 

photo 1

Alun druan… mae’r ‘ond…’ yn ‘ond’ mawr!

photo 2

Nacydi, dydi o ddim yn debyg i Gareth Bale o bell ffordd, bechod. Mae’n debyg bod yr awdur, Morgan Tomos yr un peth: “Fedra i ddim cicio pêl i achub fy mywyd!” meddai Morgan.

Ond mae Alun yn dod o hyd i ffordd i fod yn ran o’r chwarae wedi’r cwbl. Sut? Bydd raid i chi ddarllen y llyfr! Ond mae’n stori hyfryd, ddigri, sy’n siwr o blesio plant Cymru. Mae’n debyg mai dyma un o’r cyfresi mwya poblogaidd erioed i blant dan 7 oed – mae dros 50,000 o lyfrau Alun yr Arth wedi eu gwerthu erbyn hyn – waw! Dwi ddim yn gwybod faint o gefnogwyr Cymru fydd yn Bordeaux ar gyfer gêm gyntaf Cymru ar y 11eg o Fehefin, ond synnwn i daten na fydd 50,000 yn bell ohoni!

 

Unknown-1

A dim ond £2.99 ydi copi o’r llyfr, tipyn rhatach na thocyn i’r gêm…

Dwi newydd gael parsel drwy’r post gan rai o blant Cymru – o Ysgol Carreg Emlyn, ysgol Gymraeg wledig i blant ardal Cyffylliog, Bontuchel, Clocaenog, Clawddnewydd a Derwen, sydd yn ymyl Rhuthun.

Mi fues i yno’n ddiweddar yn darllen rhai o fy straeon i, yn cynnwys un sgwennais i ar gyfer Straeon Tic Toc Radio CymruUnknown

A wyddoch chi be? Mae Gwasg Gomer newydd gyhoeddi casgliad o rai o’r straeon gafodd eu darlledu:

Unknown-2

Straeon Tic Toc, ‘casgliad lliwgar o straeon pum munud i’w darllen gyda’r plant lleiaf’ – sef plant dan 7 oed eto. Bargen am £8.99.

Ac mae’r stori roedd plant Carreg Emlyn wedi ei mwynhau ynddi – Stori’r Botel Sôs Coch.

Sbiwch be fuon nhw’n ei wneud wedyn!

photo 4

photo 3

Gwych! Diolch yn fawr i blant hyfryd Ysgol Carreg Emlyn. Rydan ni awduron wrth ein bodd yn cael ymateb fel hyn – a dwi’n siwr y byddai Morgan Tomos wrth ei fodd yn derbyn eich lluniau chi o Alun yr Arth.

A phob lwc Tîm Cymru!

Unknown