Maestro

All posts tagged Maestro

Straeon am ferched dewr

Published Ionawr 7, 2018 by gwanas

DL3BEV-W0AAhGzZ

Ydw, dwi’n torri fy rheol eto – addasiad ydi hwn, nid llyfr gwreiddiol o Gymru, ond mae’n un diddorol. Mae’r fersiwn gwreiddiol wedi gwerthu fel slecs yn yr Unol Daleithiau ac eto wedyn pan gafodd ei gyhoeddi ym Mhrydain mae’n debyg: ‘The publishing sensation of the year’ yn ôl yr Evening Standard.
Felly mi ddylai’r fersiwn yma, Straeon Nos Da i Bob Rebel o Ferch gan Angharad Elen

Angharad-Elen

werthu’n dda hefyd. Mae’n siŵr bod sawl merch wedi cael copi yn anrheg Nadolig, ac wedi ei fwynhau.

Fy marn i? Mae’n addasiad da, a Margaret Thatcher wedi cael ffling er mwyn gwneud lle i Lowri Morgan, diolch byth. Mae’r syniad yn un da hefyd: tudalen o ysgrif (nid stori yn fy marn i) byr, syml am ferched amrywiol o bedwar ban byd (er bod ‘na ormod o bwyslais ar yr Unol Daleithiau) a llun gwreiddiol, da, lliwgar gan amrywiol artistiaid benwyaidd gyferbyn. Mae’n arddull sy’n siwtio merched ifanc yn ogystal â rhai hŷn. Do’n i ddim wedi clywed am sawl un, felly mae’n addysgiadol, ac mae’n profi y gall merched fod yn unrhywbeth maen nhw’n dymuno bod – ieee! – ond efo cryn dipyn o benderfyniad, ac yn aml iawn, pres hefyd. Mae’n rhoi sylw i ferched dewr sydd wedi cicio yn erbyn y tresi, fel Rosa Parks:

image

Matilde Montoya y meddyg benywaidd cyntaf ym Mecsico:

image

a rhai sy’n arwresau go iawn:

image

image

Ha! Newydd sylwi bod Sali Mali wedi mynnu ffotobomio fanna!

Mae rhai yn fwy diddorol na’i gilydd, wrth reswm, ac er ei bod yn ferch hynod lwyddiannus ym myd pensaerniaeth, ac yn haeddu ei lle, dwi ddim yn siŵr a fyddwn i wedi dewis y stori am Zaha Hadid yn cael stranc ar awyren i roi esiampl dda i ferched ifanc. Pam canmol y ffaith iddi gael stranc oherwydd bod y peilot wedi deud y byddai’n rhaid oedi chydig? Mi fynnodd gael ei ffordd ei hun a gorfodi’r staff i chwilota am ei bagiau yng nghrombil yr awyren a’i symud i awyren arall. Ia, canmol rhywun am beidio ag ildio pan mae’n fater o bwys, iawn, ond fyddwn i yn bersonol ddim wedi dewis y stori yna fel enghraifft o arwres. Dwi’n siŵr bod straeon gwell i’w cael amdani.

Un arall wnaeth i mi grafu mhen oedd hanes Coy Mathis, plentyn gafodd ei eni’n fachgen ond a oedd yn teimlo’n gryf mai merch oedd hi. Iawn, dallt ei bod hi’n stori deg a PC iawn i’w chynnwys, dim byd yn erbyn hynny, ond pam sôn bod Coy yn “dotio at ffrogiau, esgidiau sgleiniog a’r lliw pinc”? Ro’n i’n meddwl mai ymgais i ddileu rhyw hen stereoteipio hurt felna oedd y llyfr? Grrr. Dwi’n siŵr y byddai Angharad yr addasydd wedi hoffi newid hynna, ond yn aml, chewch chi ddim newid cynnwys y llyfr rydach chi’n ei addasu. Bechod.

O, ac oherwydd y lliw/gosod mi ges i drafferth darllen y sgrifen ar y tudalennau o luniau weithiau:

Anodd tydi? Dwi’m yn gwybod os oedd yr un peth wedi digwydd yn y fersiwn Saesneg. Ond efallai mai fi sydd angen cofio gwisgo fy sbectol.

Ond wedi cwyno fel’na, mae’n llyfr hardd, difyr ac mi wnes i ei fwynhau 90% ohono. Ond roedd y marchnata yn glyfar doedd: mae ‘na lyfrau gwell i ysbrydoli merched ar gael yn fy marn i! Ond dim llawer ar gyfer merched iau, mae’n wir.

I ddarllenwyr hŷn, be am hanes merched o Gymru yn Merched Gwyllt o Gymru?

519JeBshvVL

Neu Mamwlad?

9781845275358_1024x1024

neu nofelau gyda merched dewr, cryf yn brif gymeriadau?

image9781847718402


getimg

Allwch chi feddwl am engreifftiau (cyfoes) eraill o ferched cryf/dewr/rebel o ferch mewn nofelau gwreiddiol i blant?

Ion 15 – Diolch Awel Mai Jones am dynnu fy sylw at hwn:
Amelia to Zora – 26 women who changed the World – wedi bod yn ffefryn ei merch, Magi. Swnio’n dda!

51I32mc6CbL

Hoff Lyfrau Sian Northey

Published Tachwedd 15, 2016 by gwanas

Mi ges i ymateb da iawn i hoff lyfrau Manon Steffan, felly dyma i chi wledd arall, gan awdures arall, Sian Northey.

Mae hi’n sgwennu a barddoni ar gyfer oedolion a phlant – yn llwyddiannus iawn, a dyma rai o’i llyfrau ei hun ar gyfer plant:

images-2chwaer_fawr_blodeuwedd_llyfr

A dyma rai o’i hoff lyfrau gan awduron eraill:

1. Pa lyfrau oeddet ti’n eu hoffi yn blentyn?
a) Ysgol Gynradd  – Cymraeg a Saesneg

Mi oeddwn I wrth fy modd efo comic yr Hebog (roedd Gerallt Lloyd Owen yn athro arna i)

_89798757_hebog_collage

ac mae gen i hefyd atgofion da o athro arall, Goronwy Williams, yn darllen straeon i ni ddiwedd y pnawn a hynny pan oeddan ni y dosbarth uchaf ond un, felly tua 10 oed, a hen ddigon hen i ddarllen ar ein pen ein hunain. Dw i’n ei gofio’n darllen Y March Coch a Bandit yr Andes.

Yn Saesneg mi oeddwn I’n darllen llyfrau am ferlod – Jill and the Perfect Pony, Jill’s Gymkhana a phethau felly,

wp6c73663e_05_06

a’u darllen sawl gwaith. Yr unig un dw i wedi’i gadw ydi Ponies Plot gan C. Northcote Parkinson.

md20201643571Roedd o chydig yn wahanol – yn cael ei adrodd o safbwynt y merlod ac yn ddoniol. Llyfr arall dw i wedi’i gadw am fy mod yn hoff ohono ydi The Day the Guinea Pig Talked gan Paul Gallico.

guineapigtalked_us

b) Ysgol Uwchradd – Cymraeg a Saesneg

Mi ges i a fy ffrindiau gyfnod hir o ddarllen nofelau Agatha Christie a’u ffeirio ymysg ein gilydd. Ac mi oeddwn i, efallai am bod fy nhad yn dod a thunelli ohonynt o’r llyfrgell, yn darllen llawer iawn o sci-fi, gan gynnwys y clasur Y Dydd Olaf.

owain-owain-y-dydd-olaf

Awdur arall mae gen i atofion braf o ddarllen ei gwaith yn fy arddegau hŷn yw Oriana Fallacci – dw i’n credu mod i’n meddwl mod i’n soffistigedig yn darllen llyfrau am wleidyddiaeth a rhyfel a hawliau merched a ballu a rheini wedi eu cyfieithu o’r Eidaleg!

51ccj48zywl-_sx372_bo1204203200_

2. Wyt ti’n dal i ddarllen llyfrau plant? Pa rai wyt ti wedi eu hoffi’n ddiweddar?

Yndw siŵr! Dw i wedi bod yn darllen nofelau mewn cerddi fatha One gan Sarah Crossan gan fy mod i’n trio gwneud rhywbeth tebyg;

ac mi wnes i fwynhau Gwalia gan Llyr Titus yn arw.

getimg

Y llyfr plant diweddaraf i mi ei brynu oedd Mog y Gath Anghofus gan Judith Kerr (awdur Y Teigr a ddaeth i De). Mi oeddwn i a Cira, fy wyres 5 oed, wedi mynd i Gaerdydd ar y trên ac wedi anghofio rhoi llyfr stori yn y bag! Felly roedd rhaid prynu rhywbeth, ac mi wnaethon ni ei fwynhau’n arw.

3. Pwy ydi dy hoff ddylunydd/arlunydd llyfrau? Pam?

Shirley Hughes (llyfrau Alfie a llyfrau eraill)

91blt7IRZkL.jpgac Angharad Tomos – y ddwy ohonynt yn sgwennwyr sy’n creu lluniau, neu’n artistiaid sy’n sgwennu eu straeon eu hunain.

0862430658

Efallai mai cenfigenus ydw i! Ac mi ydw i’n hoff o lyfrau fel pethau ac yn credu bod pob rhan o’r dylunio yn bwysig – dewis ffont, pwysau papur, siap a maint y llyfr, popeth…

4. Be nath i ti ddechrau sgwennu?

Dw i ddim yn cofio dechrau, mae o mhell bell yn ôl erbyn hyn. Mi wnes i beidio sgwennu am gyfnod hir iawn, tua 15 mlynedd, a dw i ddim hyd yn oed yn cofio pam nes i ailddechrau. Ond fuoedd yna ddim cyfnod pan nad oeddwn i’n darllen.

5. Be wyt ti’n ei fwynhau fwya am sgwennu?

Dau beth – ar y pryd, y diflannu i mewn i stori. Mae o fatha darllen ond yn well. Ac wedyn, os ydi rhywbeth yn cael ei gyhoeddi, dw i’n mwynhau ymateb pobl, yn enwedig rhywun na fyswn i wedi’i ddisgwyl iddyn nhw ddarllen un o fy llyfrau i.

6. Dwed chydig am dy nofel ddiweddara i blant.

y_gwaith_powdr_mawr

Y Gwaith Powdr. Hen ffatri ffrwydron sydd bellach yn warchodfa natur ydi’r gwaith powdr. Mae o wrth ymyl fy nhŷ a phan wnes i symyd i Benrhyndeudraeth a mynd a’r ci am dro yna mi oeddwn i’n gwbod yn syth mod i isio sgwennu amdano. Ac mi oedd fy nhad yn wael yn yr ysbyty pan oeddwn I’n ysgrifennu’r llyfr felly efallai mai dyna pam fod yna hen ddyn, taid y prif gymeriad, yn wael yn y llyfr. Gyda llaw, Cira ydi enw’r prif gymeriad, fel fy wyres. Felly fe ddylwn greu cymeriadau o’r enw Jac a Cerys a Joey a Casi hefyd – dyna enwau fy wyrion eraill.

7. Pa lyfr(au) plant sydd ar y ffordd nesa gen ti?

Dw i wedi cael cais i sgwennu stori fer i blant ac mae gen i syniad da. Mi fydd hi wedi’i gosod yn y dyfodol ac yn sôn am symud o un wlad i’r llall ac am groesi ffiniau. Ond dw i’n amau mai pennod gyntaf nofel fydd hi go iawn. Ac mae hynna wedi fy atgoffa am lyfr gwych arall nes i ei ddarllen pan yn blentyn – I am David gan Anne Holm. A rŵan dw i isio darllen hwnnw eto!

515gdiohsvl

Diolch Sian!

Llyfrau am geffylau

Published Ionawr 29, 2014 by gwanas

Ro’n i wrth fy modd efo llyfrau am geffylau ers talwm, llyfrau gan awdures o’r enw Marguerite Henry yn bennaf. Hanes merlod gwyllt ‘Chincoteague’ ar ynys rhywle yn America oedd rhain, a dyma i chi rai o’r cloriau:6565987-M17509781416927877

Erbyn deall, roedd yna ‘Misty’ go iawn, ac mae ‘na ferlod gwyllt yn byw ar ynys Assateague yn ochrau Virginia/Maryland! A finna wedi meddwl mai dychymyg pur oedd y cwbl. Dwi wedi deall hefyd bod yr awdures wedi cael plentyndod trist iawn: mi gafodd salwch o’r enw ‘rheumatic fever’ yn 6 oed, sy’n bosib ei reoli erbyn heddiw, ond bryd hynny, yn 1908, roedd yn golygu cael ei chadw yn ei gwely am 6 mlynedd – nes roedd hi’n 12. Meddyliwch! A doedd hi ddim yn cael mynd i’r ysgol a chymysgu efo plant eraill rhag ofn iddyn nhw ddal y salwch oddi arni.
Ond mae wastad haul ar fryn, a dyna sut syrthiodd hi mewn cariad efo llyfrau.
Mi sgwennodd hi 59 cyn iddi farw yn 1997.

Rwan ta, yn yr Ysgol Gynradd ro’n i’n darllen rhain, ro’n i tua 9-10 oed os cofia i’n iawn, ond roedd gen i Saesneg eitha da, mae’n rhaid, achos dyma i chi enghraifft o’r arddull:image
Dydi o ddim yn hawdd nacdi? Ddim yn ofnadwy o anodd chwaith – digon o frawddegau byrion, ond mae’r eirfa yn ddigon aeddfed. Dyna pam ro’n i’n dal i ddarllen am Misty a’i theulu yn 11 a 12 oed, a bron nad oes gen i awydd dechrau eto! Ro’n i wir wedi gwirioni efo’r rhain.
Roedd gen i gyfres o lyfrau am ryw Palomino Pony hefyd, ond dwi methu dod o hyd i’r union lyfrau hynny ar y we a dwi wedi hen golli’r copiau oedd gen i ers talwm. Ac nid y fi taflodd nhw…

FAMAU! PEIDIWCH A THAFLU LLYFRAU EICH PLANT HEB OFYN IDDYN NHW YN GYNTA!Unknown-2

Doedd ‘na ddim nofelau Cymraeg am geffylau pan ro’n i’n ifanc, ond mae ‘na bellach, diolch byth.

Y rhai mwya amlwg a llwyddiannus dybiwn i ydi’r rhain:getimggetimg-2getimg-3

Mae ‘na hyd yn oed CD ar gael!
getimg-4

Mae’r rhain yn hawdd eu darllen, yn iawn ar gyfer gogs er mai hwntw ydi’r awdures, Anwen Francis, ac yn addas ar gyfer unrhyw un rhwng tua 8-11 sy’n hoffi ceffylau. Mi wnes i hoffi’r prif gymeriad, Beca, yn fawr, a theimlo’r cynnwrf wrth iddi fynd i brynu merlen newydd sbon ar ei phen-blwydd yn 9 oed – ac allwch chi ddim peidio a dotio at Siani, y ferlen fach ddrygionus ond dewr!
Mae’r lluniau o’r ceffylau yn hyfryd hefyd, ond y bobl ddim cweit cystal efallai – ydach chi’n cytuno?

Mi roddodd fy nith gynnig ar un o’r llyfrau hyn, ond doedd hi ddim wedi gwirioni – ond dydi hi ddim wedi gwirioni efo ceffylau!
Ond mae ‘na gannoedd o blant yn caru ceffylau a dwi ddim yn synnu bod rhain wedi bod mor boblogaidd.

A weihei! Mae na blant wedi rhoi eu barn ar wefan gwales.com, fel hon:

Rhoddodd Niamh A Nerys o Castell Newydd Emlyn i’r teitl yma ac ysgrifennodd:
“Roedd y llyfr Nadolig Llawen Siani yn dda iawn. Roedd y stori’n hapus ond hefyd yn drist ar adegau. Roedd Rhys wedi torri ei goes. Roeddwn i’n hoffi sioe Nadolig y clwb ponis hefyd. “

Da iawn Niamh! Be am i chi wneud yr un fath?

Dyma nofel arall am geffylau gan Eurgain Haf:
getimg.php

A dyma dudalen ohoni:image

Dim barn plant ar gwales.com yn anffodus. Ond dyma fy marn i: nofel ar gyfer plant 9-11 ddywedwn i, a nofel llawn digwyddiadau mewn canolfan ferlota. Digon difyr, ond ro’n i’n teimlo bod gormod o gymeriadau a gormod o ddigwyddiadau! Doeddwn i ddim yn cael cyfle i ddod i nabod neb yn iawn.
Ac yn anffodus, mae ‘na chydig o gamgymeriadau teipio yn y llyfr. Wps.
Ac unwaith eto, mae’r lluniau o geffylau yn hyfryd, ond nid y plant a’r bobl – yn fy marn i, ynde!

Nofel gwbl wahanol ydi hon, gan Sian Northey:getimg-1

Un stori sydd yma, nid cyfres o ddigwyddiadau, a stori antur ydi hi, gyda lladron a herwgipio, yn hytrach na gymkhanas. Ond mae’r cariad at geffylau yn amlwg. Dyma i chi flas o’r arddull, a’r lluniau:
image
Edrych yn hawdd? Wel, mae’n mynd yn fwy cymhleth wedyn:
image
Felly llyfr ar gyfer plant 8-11 oed ydi o yn fy marn i ( plant 8 oed sy’n darllen yn arbennig o dda wrth gwrs).
Dydi pawb ddim yn meddwl bod y lluniau’n addas i’r oed yna. Be ‘dach chi’n ei feddwl? Pa mor bwysig ydi lluniau i chi mewn nofelau?

Os gwyddoch chi am lyfrau Cymraeg eraill fyddai’n apelio at bobl sy’n caru ceffylau, rhowch wybod.
Ac…o diar… mae’n ddrwg gen i ddweud hyn, ond does yr un o’r rhain wedi cydio ynof fi fel y gwnaeth llyfrau Marguerite Henry… ond bosib mai siarad fel oedolyn yn cofio ei phlentyndod fel ryw oes aur ydw i. Ond eto, sbiwch ar glawr y llyfr yma:images
Mae hwnna’n gwneud i mi fod isio darllen y stori o ddifri. Does dim angen i lyfrau ceffylau fod am genod bach y Pony Club bob amser nagoes? Ac mae bechgyn yn gallu hoffi ceffylau gymaint â merched tydyn? Gwybod am rywun allai sgwennu stori Gymraeg am ferlod gwyllt y Carneddau, neu’r rheiny sydd ar ochr y ffordd yn ochrau Hirwaun, neu efallai ar Ynys Enlli neu rywbeth fel’na? Mi fyswn i wrth gwrs, ond dwi’m yn gwybod digon am geffylau…