Jacques Lamontagne

All posts tagged Jacques Lamontagne

Hoff Lyfrau Meilyr Siôn – a Cwm y Wrach

Published Rhagfyr 27, 2020 by gwanas

Un o’r llyfrau newydd ar gyfer plant jest cyn y Nadolig oedd ‘Cwm y Wrach’ gan Meilyr Siôn.

Mae o wedi cyhoeddi o’r blaen, cyfres Parc Deri yn ogystal â nofelau unigol:

Ac mi wnes i adolygiad o ‘Hufen Afiach’ sbel yn ôl (rhowch y teitl yn y bocs chwilio er mwyn dod o hyd iddo).

Stori iasol ydi Cwm y Wrach, fel mae’r clawr yn ei awgrymu: lliwiau tywyll, a hen wraig fechan mewn afal – ac mae’r afal yn bwysig! Merch Blwyddyn 6 o’r enw Daisy yw’r prif gymeriad; mae hi a’i rhieni a Daniel ei brawd wedi symud i’r de o’r gogledd i redeg canolfan arddio, ond mae ‘na wrthdaro’n codi rhyngddyn nhw a chwmni sy’n gobeithio ffracio yn yr ardal. Yn ogystal â hyn, mae Daisy’n cyfarfod Mari, hen wraig fach od sy’n byw efo gwenci a neidr mewn bwthyn yng Nghwm y Wrach – ond dyw’r bwthyn ddim wastad yno… be ar y ddaear sy’n mynd ymlaen yma?

Mae Meilyr yn gallu creu tensiwn yn dda, felly mi wnes i fwynhau’r stori a’r digwyddiadau rhyfedd – a’r darluniau gan Philip Huckin. Maen nhw’n sicr yn ychwanegiad difyr at y stori. A deud y gwir, dwi’n meddwl bod angen mwy o luniau mewn nofelau – i bob oed. Nid pawb sy’n cytuno wrth gwrs, ond mae lluniau’n aros yn y cof yn hirach, rhywsut. Neu ai dim ond fi sy’n teimlo felly?

Dyma flas o’r arddull i chi ar y dechrau un:

Fel y gwelwch chi o’r ‘maeddu’ (curo) a’r ‘roedd e’n…’, deheuol yw’r rhan fwya o’r stori (un o Aberaeron yn wreiddiol ydi Meilyr yr awdur – brawd Eleri Siôn) ond mae teulu Daisy’n siarad yn hynod ogleddol: ‘clywad’, ‘malwodan’ ac ati, felly fe ddylai apelio at chydig o bawb yn ddaearyddol. Ond ‘malwen’ fyddwn i’n ei ddeud… dim clem lle maen nhw’n deud ‘malwodan’ – Ynys Môn o bosib?

Mi faswn i wedi trio cael gwared ag un neu ddau o’r ansoddeiriau neu adferfau di-angen, a dwi’m yn siŵr os oedd gwneud hwyl am ben y dysgwr o dad am siarad ‘Cymlish’ yn deg. Soniodd gwefan sonamlyfra am hyn hefyd, felly dyna ddau ohonon ni wedi gwingo yn yr un lle. Hmm…

Ond ar wahân i hynny, dyma nofel sy’n codi pob math o gwestiynau difyr, o ffracio i fwlio, o atal deud i fadfallod prin.

ac mae ‘na wrach ynddi – sydd wastad yn fy mhlesio i. Ro’n i’n hoff iawn o’r cymeriadau hefyd: Daniel ydi’r brawd mawr ro’n i wastad yn dyheu amdano. Ac mae’r efeilliaid yn ‘baddies’ gwych/afiach – dibynnu sut dach chi’n edrych ar y peth!

Llyfr addas i blant 8/9 oed + ddeudwn i, ac un da i’w ddarllen yn uchel ar gyfer unrhyw athro neu riant sy’n mwynhau gwneud plant yn nerfus. Peidiwch â phoeni, dydi hi ddim yn mynd i’ch dychryn yn rhacs, ond mi fedra i weld ambell blentyn 7-8 oed â llygaid fel soseri bob hyn a hyn.

Dylai plant sy’n hoffi byd natur a’r amgylchedd ei hoffi hi, yn ogystal â plant sy’n hoffi stori efo tipyn o arswyd a hud a lledrith ynddi. (Atebol £6.99) O, ac mae’n un o gyfres: Chwedlau’r Ddraig, cyfres cwbl newydd, felly dyna i ni newyddion da – mwy o lyfrau gwreiddiol Cymraeg ar gyfer cyfnod allweddol 2 – ieee!

Mi wnes i ofyn i Meilyr ateb fy nghwestiynau am ei hoff lyfrau, felly dyma’r atebion i chi, yn ogystal â chydig mwy o wybodaeth am Cwm y Wrach:

Pa lyfrau oeddet ti’n eu hoffi yn blentyn?
Cynradd – Asterix, Famous Five a chomics DC yn Saesneg.

Ro’n i’n dwli ar Sali Mali a’r Pry Bach Tew yn y Gymraeg.


Uwchradd – Y Llewod a Twm Sion Cati gan T. Llew Jones. Lord of the Rings gan Tolkien.

Wyt ti’n dal i ddarllen llyfrau plant? 
Ydw. Yn ddiweddar mi wnes i ddechrau Yr Horwth. Dwi hefyd wedi mwynhau cyfres Alex Rider gan Anthony Horowitz a Gone gan Michael Grant yn Saesneg.

Pwy ydi dy hoff ddarlunydd/arlunydd llyfrau? Pam?
Dwi’n dwli ar waith arlunio Jacques Lamontagne o gyfres llyfrau llun ‘Y Derwyddon’. Mae ei waith e’n graffig iawn sy’n creu naws yn arbennig o dda. Dwi’n dwli ar ei fanylder. 

Beth wnaeth i ti ddechrau sgwennu?
Nes i ddechrau sgwennu’n hwyr iawn. Ro’n i yn fy 30au cynnar. Diffyg hyder oedd yn gyfrifol am hynny. Tra ro’n i’n gweithio mewn meithrinfa yng Nghaerdydd ges i’r syniad am gyfres Parc Deri wrth fynd a’r plant am dro o gwmpas Parc Thompson gerllaw’r adeilad. Dyna oedd dechrau’r daith sgwennu i mi.

Beth wyt ti’n ei fwynhau am sgwennu?
Dwi’n hoffi’r broses o feddwl am syniad. Yr holl bosibiliadau. Yna dwi’n dwli creu byd a chymeriadau newydd sbon, sy’n lot o hwyl.

Dwed ychydig am dy nofel ddiweddaraf i blant.
Enw’r llyfr yw Cwm Y Wrach. Mae wedi ei leoli yng ngorllewin Cymru. Ges i’n ysbrydoli gan chwedl werin Mari Perllan Pityr, Pennant. Mae Daisy a’i theulu’n symud o’r gogledd i redeg busnes garddio. Ond mae Daisy’n cael ei herlid gan frawd a chwaer yn ei hysgol newydd. Yn ogystal, mae busnes y teulu o dan fygythiad oherwydd mae gan gwmni B.Tec ddiddordeb mewn ffracio’r cwm gerllaw er mwyn creu nwy. Yn ystod y cythrwfwl mae Daisy’n dod yn gyfeillgar gyda gwraig hynod o’r enw Mari ond mae’n amlwg fod  rhywbeth rhyfedd yn perthyn i’r hen ddynes. Mae’r ddwy yn dod yn ffrindiau ac yn cynorthwyo’i gilydd yn erbyn y peryglon sydd yn cau o’u cwmpas. 

Pa lyfr plant sydd a’r y ffordd nesa gen ti?
Dwi wrthi’n gweithio ar Hufen Afiach Dai ar hyn o bryd sy’n ddilyniant o’r llyfr ‘Hufen Afiach’ gaeth ei chyhoeddi llynedd. Mae ‘na grwp o blant ‘gwahanol’ mewn lleoliad ‘ofnadwy’ fydd yn cael eu herlid gan gawr newydd a’i wraig ‘hynod’.

Edrych ymlaen yn arw – diolch am yr atebion, Meilyr, a gobeithio bod gweld be mae o wedi/yn hoffi eu darllen (a sgwennu) wedi rhoi syniadau i chi am lyfrau i’w prynu efo’r pres/tocynnau llyfr gawsoch chi’n anrhegion Nadolig. Do’n i ddim wedi gweld llyfrau Y Derwyddon o’r blaen ac maen nhw’n edrych yn wych, felly dwi’n bendant yn mynd i chwilio amdanyn nhw yn y llyfrgell rŵan!