Inc

All posts tagged Inc

Llyfrau i godi’r galon

Published Awst 22, 2018 by gwanas

Dkul90iXgAEQeS3-1

Syniad gwych arall gan The Reading Agency (diolch am ei drydar, Bethan Hughes). Gawn ni rywbeth tebyg yn Gymraeg os gwelwch yn dda? Mwy o wybodaeth ar y linc isod:

https://reading-well.org.uk/books/mood-boosting-books

Be am roi cychwyn arni fan hyn? Pa lyfrau Cymraeg sydd wedi rhoi gŵen ar eich wyneb chi a/neu godi’r cymylau?

top-10-books-2017

Mi wnai roi cyfle i chi bendroni…

O ran y teitl, mae’n siwr y gellid bathu rhyw derm efo ‘llyfrau’ a ‘llawen’ ond nid mater o fod yn llawen ydi o naci? Ac mae na rywbeth twee iawn am y gair ‘llawen’ yn fy marn i. A pham fod raid cyflythrennu dragwyddol? Weithiau mae’n well ei gadw’n syml.

Nofel sy’n dy godi.
Llyfrau i godi’r galon.
Llyfrau i godi’r ysbryd. (Mae’n debyg bod Bethan Mair wedi trafod yr union bwnc dan y pennawd yma ar raglen Shan Cothi yn weddol ddiweddar ond chlywes i mohoni)
Nofel i godi hwyliau.
Cyfrolau sy’n codi hwyliau.
??
Dwi’n siŵr y gallai ryw gynganeddwr roi enw call i’r fath lyfrau.

Wel? Dach chi wedi gallu meddwl am lyfrau Cymraeg sy’n codi gwên? Dwi’n siŵr bod y rhan fwya o’n llyfrau plant ni’n codi gwên ond dwi’n cael trafferth meddwl am rai sy’n codi’r hwyliau go iawn.
Mi wnaeth Merch y Mêl gan Caryl Lewis roi ryw deimlad cynnes, bodlon i mi, ond dwi ddim yn siŵr os ydi hi’n codi’r hwyliau chwaith.

image

Ddim fel ‘Wonder’ gan RJ Palacio

81TdKijWwWL

Maen nhw’n brin ar gyfer oedolion tydyn? Mae Omlet gan Nia Medi yn dod i’r cof yn syth o’m rhan i.

41UG2GiZijL._SX336_BO1,204,203,200_

Roedd – ac mae – honna’n ddigri iawn, iawn, ac yn gorffen yn gadarnhaol.

Llyfrau Sioned Wiliam – yn enwedig y cyntaf?

images

Mae Inc, Manon Steffan Ros yn sicr yn ffitio.

9781847716330_300x400

Dwi’m yn siwr am Blasu. Oedd y darnau trist yn aros yn y cof ormod i orffen y llyfr gyda gwên? Dwedwch chi.

9781847713827_300x400

A tra dwi’n sôn am Manon, mae Llyfr Glas Nebo yn ffenomenon yn barod!

getimg

Oes angen bathu gair newydd: ‘Ffenomanon’? Llongyfarchiadau mawr iddi – nofel sgwennwyd ar gyfer pobl ifanc ydi hi gyda llaw – un wych, a dwi’n siwr y bydd hi ar y cwricwlwm TGAU o fewn dim. Byddai hynny’n beth da o ran rhoi nofel wirioneddol ysgytwol i’n bobl ifanc ei hastudio, ond ar y llaw arall, mae astudio nofel yn aml yn lladd y pleser o ddarllen. Hm. Dw’n i ddim.

Ond at bwnc y blog penodol hwn, er fod na obaith ar ddiwedd y nofel, efallai bod sefyllfa’r cymeriadau tan hynny wedi bod yn rhy frawychus i’w ddisgrifio fel llyfr sy’n codi’r galon? Mae’r malwod a’r sgwarnog wedi aros yn fy meddwl i o leia!

Be am ‘Cyfres Dymuniadau Da: I Godi’r Galon’ – cerddi ac ati wedi eu golygu gan Tegwyn Jones (allan o stoc ar hyn o bryd yn ôl gwefan Gwales.com)

getimg

Mae hyn wedi gwneud i mi sylweddoli mai chydig iawn o lyfrau Cymraeg sy’n codi hwyliau. Tueddu i fynd am y tywyllwch mae’n hawduron ni ynde? Neu ydw i’n anghywir?

Dyma i chi nofel Saesneg y gwnes i wirioni efo hi pan ro’n i’n ifanc: Dandelion Wine gan Ray Bradbury. Dwi’m wedi ei darllen ers blynyddoedd ond dwi’n dal i gofio’r wên roddodd hi ar fy wyneb.

51dfAXNdszL

O, a dwi newydd gofio – llyfr wirioneddol dda gan Tudur Owen: Y Sŵ.

41YkBvtl7fL._SX314_BO1,204,203,200_

Cafodd hon ei henwi ar Twitter fel llyfr i godi’r galon – a diolch am f’atgoffa.

Ydi hyn wedi eich hatgoffa chi o lyfrau (gwreiddiol) gododd eich calon ryw dro? Rhowch wybod!

Fi a Joe Allen

Published Mai 19, 2018 by gwanas

20180519_151555_resized

Mae Manon Steffan Ros wedi ei gwneud hi eto! Dyma i chi nofel ar gyfer darllenwyr 11-14 oed (yn ôl y cyhoeddwyr) (10-94 oed yn fy marn i) ddylai fod yn hynod o boblogaidd, yn bendant gyda phlant a phobl sy’n hoffi pêl-droed, ond hefyd gydag unrhyw un sy’n hoffi stori dda wedi ei dweud yn grefftus.

Os oeddech chi wedi cael eich swyno gan berfformiadau tîm Cymru yn yr Ewros 2016,

JS79290843

mi gewch eich swyno gan hon. Os ydach chi’n addoli Joe Allen,

joe-allen-wale

mi fyddwch chi wedi gwirioni. A hyd yn oed os fyddai’n well gynnoch chi fwyta malwen na gwylio pêl-droed, mi fyddwch chi’n mwynhau hon. Ydi, mae hi am bêl-droed, ond mae hi hefyd am berthynas bachgen a’i fam, bachgen a’i dad, bachgen a’i waith cartref, am siarad Ffrangeg (ieee!), am deithio, am fod yn ran o lwyth neu ‘tribe’ a llawer iawn mwy.

Mae gwir angen nofel wreiddiol fel hon ar y byd llyfrau, ac os oes gynnoch chi blentyn sy’n gwrthod neu’n casau darllen oherwydd fod yn well ganddo/ganddi chwarae neu wylio pêl-droed, dwi wir yn meddwl y gallai hon wneud gwahaniaeth.

Marc Huws ydi enw’r bachgen yn y stori (oedd, roedd ei dad yn ffan mawr o Mark Hughes):

pa-photos_t_premier-league-managers-young-gallery-pies-1412m-758x506

ac er fod y tad hwnnw yn absennol y rhan fwya o’r amser, mae’n cynnig mynd â Marc i weld Cymru’n chwarae yn Ffrainc. Mae’n gyfle iddyn nhw ddod i nabod ei gilydd yn well, a chan fod tad Marc yr un ffunud â Joe Allen, maen nhw’n cael llawer o hwyl. Ond fel y byddech chi’n disgwyl o unrhyw stori dda, dydi pethau ddim yn fêl i gyd…

Mae Manon yn cyfadde nad oedd ganddi lawer o ddiddordeb mewn pêl-droed tan yr Ewros, ond ers hynny, mae hi wedi mopio ei phen efo’r gêm – a thîm Lerpwl! A Mo Salah…

Mo-Salah-692519

Dwi’n meddwl bod y ffaith bod o leia un o’i meibion wedi gwirioni efo pêl-droed yn rhannol gyfrifol am y droedigaeth i fyd y bêl gron!

Mae’n amlwg ei bod wedi mwynhau sgwennu’r nofel yn arw, a chwarae teg, mi wnaeth hi drydar y canlynol:

“Dwi byth yn deud digon am rôl golygydd yn y broses o greu’r llyfrau dwi’n sgwennu. Y gwir ydi, dwi’n lwcus iawn iawn iawn i gael gweithio efo pobl brwd a thalentog ‘sgin y gallu i awgrymu newidiadau heb frifo ego delicet awdur.”

Dwi’n eitha siŵr mai cyfeirio at Meinir Wyn Edwards mae hi yn fanna

dd1304traintour1

– a dwi’n amenio. Hi sy’n golygu fy llyfrau plant i hefyd,

Layout 1EFA6

a dyma i chi un o luniau (heb ei liwio eto) o’r nesaf yng nghyfres Cadi:

cadi dino p24

Na, does ‘na’m digon o bêl-droed mewn llyfrau Cymraeg i’r arddegau a does ‘na’m digon o ddeinosoriaid a chnecu/pwmpian i blant iau!

Gyda llaw, dwi newydd dreulio wythnos hyfryd, ysbrydoledig (a blinedig!) yn Nant Gwrtheyrn yn rhoi blas o wahanol lyfrau i griw gwych o ddysgwyr. Mi fuon nhw a chriw mawr o bobl leol yn trafod un arall o lyfrau Manon, Inc:

9781847716330_300x400

(llyfr oedolion a pherffaith ar gyfer yr arddegau hŷn hefyd). 28 mewn un grŵp darllen!

20180516_151543_resized

Gawson ni bnawn hyfryd – a phawb yn canmol y nofel (a’r cwrs…), o, a sgwrs Ifor ap Glyn y noson flaenorol. Roedd o’n wych, ac mi werthodd lwyth o’i lyfrau iddyn nhw. Mi fu siop lyfrau’r Nant yn hynod brysur hefyd, yn gwerthu llyfrau Rhys Iorwerth, Sonia Edwards, Mihangel Morgan, Lleucu Roberts a Gareth Evans yn ogystal â rhai Ifor – o, a fi, wrth gwrs! O na fyddai Cymry iaith gyntaf mor barod i brynu a darllen llyfrau Cymraeg… diolch o galon i chi ddysgwyr hael, clen, darllengar!

Clwb Darllen Tudur Owen

Published Ebrill 5, 2014 by gwanas

Wel dyna ni, cafwyd y sgwrs gynta am lyfrau ar rhaglen radio Tudur.
Dyma’r linc: http://www.bbc.co.uk/programmes/b03zj8n2
Roedden ni mlaen toc ar ôl 4.00 er mwyn i chi gael symud y cursor yn ei flaen at fanno.

Inc oedd dan sylw:
photo inc

Ond y fath siom! Doedd Manon ddim yno – ar ei gwyliau myn coblyn! A neb yn siwr os ydi hi wedi ei ddarllen o chwaith. A doedd Dyl Mei ddim wedi ei ddarllen o, y crinc bach – ac yntau wedi cael mis i wneud hynny, a dim ond llyfr bach tenau ydi o! O’n, ro’n i’n teimlo fel athrawes oedd wedi disgwyl gwaith gwych gan ei disgyblion, dim ond i ddeall nad oedd y diawlied wedi gneud y gwaith cartre roedd hi wir wedi meddwl fydden nhw’n ei fwynhau.
image

Dwi’n sylweddoli rwan bod na dalcen caled fan hyn. Wel, yn Manon a Dyl Mei. Roedd Tudur a Gareth wedi bod yn gydwybodol tu hwnt ac yn siarad yn wych a gonest am nofel Manon Steffan. Y ddau wedi mwynhau (sgôr o 8/10 gan y ddau), ond yn gweld gwendidau. Un oedd yr arddull eitha ffurfiol, safonol, o ddefnyddio pethau fel ‘beth’ yn lle ‘be’ a ‘dweud’ yn lle ‘deud’, ‘eisiau’ nid ‘isio’, sef y ffordd y byddai pobol go iawn o ardal Bethesda yn siarad.

Ond dwi’n digwydd gwybod mai dyna’r polisi efo cyfres Stori Sydyn, sef i osgoi tafodiaith fel bod pawb dros Gymru gyfan yn deall. Ydi hyn yn gweithio? Neu ydach chi’n colli gormod o’r naturioldeb drwy lynu at y “rheolau”? Trafodwch…

Gobeithio i bawb fwynhau’r sgwrsio beth bynnag. Ymhen y mis, mi fyddwn ni’n trafod hwn:
image

Craciau. Wedi ei leoli yn Sir Fôn, a dyna un rheswm dros ei ddewis, i drio bachu diddordeb Manon Rogers! Fymryn bach hirach na Inc, plot cry, a tase fo’n ffilm, mi fyddai’n rhaid gwario ffortiwn ar special effects… Fydd Manon yn ei fwynhau o? Fydd Dyl Mei yn fy siomi eto? Er, roedd yr awdures ei hun ar fai am ddeud wrtho i beidio a thrafferthu darllen Inc a dal ati i lysho… Mae isio gras!
image

Ond dwi hefyd wedi dewis un ar gyfer y mis wedyn, ac am ei fod o’n lyfr go dew, mi ddylai 2 fis o rybudd fod yn ddigon, siawns.
image

Nid i’r gwan-galon na phobl sydd isio llyfr bach neis neis…

Be dach chi’n ei feddwl o fy newis i? Ydw i’n disgwyl gormod o bobol sydd ddim yn darllen llawer o lyfrau Cymraeg fel arfer? Dwi’n eitha siwr be fydd ymateb Tudur a Gareth, ond am y ddau arall… Pwy a wyr?

Clwb Darllen rhaglen Radio Cymru Tudur Owen

Published Mawrth 7, 2014 by gwanas

Dyma lle ro’n i amser cinio: photo inc
Traeth Bermo, efo Del, ac un o nofelau Manon Steffan Ros.
Dwi wedi ei ddarllen o o’r blaen, a phan ofynnodd Gareth Iwan, images-3 cynhyrchydd rhaglen radio Tudur Owen Unknown-7 i mi ddechrau Clwb Darllen ar y rhaglen, y llyfr yma neidiodd i’r meddwl yn syth.

Do’n i ddim isio dychryn pobl efo nofel fawr dew, ac un o gyfres Stori Sydyn ydi hon, Unknown-8 cyfres o nofelau byrion sydd wedi eu hanelu at bobl sydd ddim wedi darllen llyfr Cymraeg ers blynyddoedd am ba bynnag reswm. images-1

images-2

Doedd Manon Rogers Unknown-5 ddim wedi darllen nofel Gymraeg ers ei dyddiau ysgol – ro’n i’n gwybod hynny yr eiliad ddeudodd hi ‘Tydi Bywyd yn Boen.’

Ond mae ‘na filoedd yr un fath â hi yndoes? Heb sbio ar lyfr Cymraeg ers eu lefel O/A?TGAU/be bynnag. Gormod o orfod sgwennu traethodau am lyfrau ydi hynna am wn i.
A dydi pawb ddim yn gwirioni run fath wrth gwrs. Nid pawb sy’n gwirioni efo darllen a dyna fo.

Ond nid casau darllen mae llawer o’r bobol yma; maen nhw’n darllen rhai Saesneg. Dydyn nhw jest ddim isio sbio ar un Cymraeg byth eto. Ac mae hynna’n fy ypsetio i!
images-5

Mi allai Clwb Darllen Tudur newid hyn. O ddifri rwan, dwi’m yn meddwl mod i’n gor-ddeud. Os allwn ni ei wneud o’n hwyl ac yn ddifyr ( ac mi rydan ni wedi addo bod yn onest – heb fod yn gas, gobeithio!), dwi wir yn meddwl y gallen ni ddenu ambell un ( mi fysa miloedd yn neis, ond dwi’n trio bod yn realistig) i brynu neu fenthyg llyfr Cymraeg, ac yna eu mwynhau a deud wrth eu mêts, sy’n deud wrth eu mêts hwythau ac ati ac ati. Wel? Wyddoch chi byth!

Mae Inc yn berffaith oherwydd ei fod o’n fyr, yn rhad (£1.99) ac yn stori dda wedi ei deud yn wirioneddol dda. Wel, yn fy marn i, ond gawn ni weld be fydd barn Tudur a’r criw… Dwi wedi rhoi caniatad (swnio fel rêl prifathrawes tydw?) i Dyl Mei roi’r gorau i’w ddarllen os ydi o’n cael llond bol. images-4
– yn y gobaith na wnaiff o ffasiwn beth!

Maen nhw ( a’r gwrandawyr) yn cael mis i ddarllen y llyfr, wedyn mi fyddwn ni’n ei drafod ar y rhaglen ar bnawn Gwener. Ar ôl 3.30 os fydd gen i wersi Cymraeg i’w rhoi yn Nyffryn Ardudwy ( wedi rhoi fyny ar Bermo) yn gynta, ond mae’n amser da beth bynnag gan y bydd llwyth o blant a rhieni yn eu ceir ar y ffordd adre o’r ysgol – ac yn gwrando ar Radio Cymru, gobeithio!

Ydw, dwi’n nerfus, ond ddim mor nerfus â Manon Steffan Ros…image

Os oes gynnoch chi syniadau pa lyfrau eraill allwn i eu cynnig i’r Clwb, rhowch wybod. Ond cofiwch nad ydw i isio eu dychryn na’u diflasu. Ara bach a bob yn dipyn mae gwneud hyn…