Hywel Dafydd

All posts tagged Hywel Dafydd

Cipio’r Llyw, Awen Schiavone

Published Gorffennaf 11, 2017 by gwanas

Do’n i’n gwybod dim am hanes Hywel Dafydd o Aberdaugleddau, ond roedd o’n foi go iawn, yn fôr-leidr yn y 1700au, a’i hanes o sydd yn nofel gyntaf Awen Schiavone: Cipio’r Llyw.

18892898_1505176456209588_4137721935463507189_n

Nofel ar gyfer oedolion ifanc ydi hi, ac mi gyrhaeddodd y bennod gyntaf restr fer cystadleuaeth Gwobr Goffa T. Llew Jones yn 2013. Cofio’r gystadleuaeth honno? Dwi’n siwr ei bod hi’n bryd ei chynnal eto – ond fel mae’n digwydd, fi enillodd yn 2013! Efo Gwylliaid.

Sgwennu nofelau ar gyfer plant 10-12 oed oedd y dasg, ond mae Cipio’r Llyw yn bendant ar gyfer oedran hŷn.

dsc_0853

‘Mae angen mwy o lyfrau Cymraeg i blant a phobl ifainc,’ meddai Awen pan gafodd y nofel ei chyhoeddi, ‘ac mae dirfawr angen cynyddu’r nifer o lyfrau gwreiddiol yn y Gymraeg i’r gynulleidfa honno.’

Amen, medda fi, a diolch iddi am ddeud hynna ac am gynyddu’r nifer o nofelau gwreiddiol sydd ar gael yn Gymraeg i bobl ifanc!

‘Mae’n bwysig hefyd cyhoeddi llyfrau gwreiddiol i blant a phobl ifainc sy’n trin a thrafod hanes Cymru a chymeriadau hanesyddol,’ meddai Awen. ‘Y gwir amdani yw bod ein hanes yn byrlymu ag unigolion, grŵpiau o bobl, a digwyddiadau dirifedi sy’n wirioneddol ddiddorol a chyffrous…Does dim rheswm dros beidio rhoi bywyd newydd i’r hanesion hyn.’

Amen eto! Dyna roedd T Llew isio ei wneud hefyd, ac yn bendant, mae ei ddylanwad o yn amlwg ar y nofel hon – mae hi am fôr ladron yn un peth! – ond dechreuodd Awen ysgrifennu’r gyfrol pan oedd hi’n cwblhau traethawd ymchwil MPhil ar waith T. Llew Jones, felly mae hi’n gwybod ei stwff.

hqdefault

Rydan ni’n cael cliw at bwy mae hi’n anelu’r nofel bron yn syth:  ar yr ail dudalen: ‘Roedd Hywel wedi troi’n bymtheg oed yr wythnos honno…’

A dyma i chi’r dudalen gynta i chi gael blas o’r cynnwys a’r arddull:

IMG_3964

 

A dyma dudalen lle mae pethau’n dechrau poethi:

IMG_3965

Dwi ddim yn mynd i ddifetha’r darllen i chi drwy ddeud be sy’n digwydd, ond ydi, mae hogyn bach diniwed o Gymru yn cael ei ddenu i’r môr i chwilio am antur, ond mae’n cael llawer mwy o anturiaethau na’r disgwyl!

Mae’n dechrau’n dda, ac ro’n i isio gwybod be fyddai’n digwydd i Hywel, ac ro’n i mor siŵr y byddai’r mor leidr brawychus, Capten England yn dod yn ôl i’r stori gan fod pennod yn gorffen efo: ‘Gweddiodd na fyddai’n dod ar draws Capten England fyth eto.’

Ond (sori – sboilar) tydan ni ddim! Ro’n i wedi fy llyncu gymaint gan y stori erbyn y diwedd (mae’r diweddglo yn arbennig) mi fues i’n gŵglo Hywel/Howell Davies a gweld bod nifer fawr o’r hyn ddigwyddodd yn berffaith wir. A dyma be sy’n anodd am sgwennu nofelau hanesyddol – weithiau, byddai’r stori’n well pe tae’r awdur yn newid/ychwanegu ambell i dro neu dwist na ddigwyddodd go iawn. Roedd Capten England yn gymeriad mor dda ro’n i wir, wir isio’i weld o eto! Ond dyna fo, trafodwch – a fyddai hynny’n gelwydd neu yn welliant ar nofel? Do’n i chwaith ddim yn derbyn y busnes efo peidio edrych ar lythyr tan ryw fan penodol – fyddai Capten England ddim callach pryd agorwyd y llythyr na fyddai? Ond bosib ‘mod i wedi colli rhywbeth yn fanna – ac efallai ei fod yn ffaith hanesyddol. Ond roedd o’n fy nharo i’n od.

Mi fydd yn ddifyr gweld be fydd ymateb pobl ifanc i hon. Dwi’n gwybod y bydd nifer yn ysu i gŵglo’r hanes go iawn fel wnes i. Ond dwi ddim yn meddwl y bydd hi’n apelio at fechgyn 15 + sydd ddim yn hoffi darllen/ darllen nofelau rhyw lawer. Ia, wn i, wrth gwrs na fyddai hi! Ond mae modd eu troi nhw weithiau, efo nofel fer, hawdd sydd ddim yn gwastraffu geiriau. Nid nofel felly mo hon. Dwi’n rhyw deimlo ei bod hi’n rhy hir a bod gormod o dindroi ac ailadrodd – ond fi ydi honno, ac mae ’na ormod o’r golygydd sy’n hoffi’r siswrn ynof fi, beryg! Mi fydd eraill yn hoffi’r agweddau hynny mae’n siwr.

Mi ddylai testun am fôr ladron apelio, yn enwedig a hithau wedi ei seilio ar hanes go iawn. Mae’r disgrifiadau o fywyd (a bwyd) ar y môr, yr ymosodiadau ar longau a’r gwahanol wledydd maen nhw’n eu gweld yn ardderchog – ond dydi hynny ddim yn synnu rhywun gan fod Awen wedi teithio gryn dipyn,

p1080606-2

ac mae/roedd ei blog hi am ei theithiau llynedd yn wirioneddol ddifyr! Ac yn dangos bod ganddi wir addewid fel awdur. Dyma fo fan hyn: https://aweawen.wordpress.com/.

Mae Awen yn llwyddo i greu cyffro ac ro’n i’n aml yn gwingo wrth feddwl ‘O na…mae na rywbeth ofnadwy’n mynd i ddigwydd rŵan…’

Ond os ydach chi isio gwybod be ddigwyddodd – prynwch gopi! £6.99 Gwasg y Lolfa.

Mwy o nofelau ar gyfer Oedolion Ifanc rŵan os gweli di’n dda,  Awen. Ond fy ‘nhip’ i  i ti ydi – chwynna fwy tro nesa!

O, ac mae’n gywilydd bod cyn lleied o adolygu nofelau ar gyfer Oedolion Ifanc – dwi’n meddwl mai fi ydi’r cynta, ac mae hi allan ers mis Mai. Braf fyddai cael barn rhywun 15-18 oed ynde? Eu barn nhw sy’n bwysig wedi’r cwbl.