Gwynn ap Gwilym

All posts tagged Gwynn ap Gwilym

Nofel wych arall

Published Chwefror 3, 2019 by gwanas

20190131_175530

Ia, llyfr Saesneg y tro yma, ond ar wahân i’r ffaith ei fod yn chwip o lyfr, mae ‘na gysylltiad Cymraeg cryf iawn.

catj

Mae’r awdur, Catherine Johnson, yn hanner Cymraes. Erinwen Johnson o Abergele (Gwytherin yn wreiddiol) ydi ei mam hi, ac mae hi’n gyfnither i’r diweddar Gwynn ap Gwilym! Fo ydi awdur Sgythia – nofel wych arall. Rhywbeth yn y gwaed, yn amlwg.

Ar ochr ei thad, mae hi o dras Jamaican a dyna lun priodas ei rhieni:

_62018081_vlcsnap-2012-08-03-14h45m01s29

Er iddyn nhw briodi yng Ngwytherin (ar ôl cyfarfod mewn clwb comiwnyddol Pwyleg (!)), byw yn ochrau Llundain wnaethon nhw, ond byddai Catherine yn dod i Ogledd Cymru am wyliau, ac mae hi’n falch iawn o’i gwreiddiau Cymraeg.
Dwi’n ei nabod hi ers blynyddoedd – ers pan oedd hi’n dechrau cyhoeddi llyfrau i blant a phobl ifanc, tua 20 mlynedd yn ôl os cofia i’n iawn, a dwi wedi cyfarfod Erinwen fwy nag unwaith hefyd – dynes hyfryd! Byddai hanes bywyd Erinwen ei hun yn gwneud chwip o lyfr hefyd.

Dwi’m wedi darllen ‘The Last Welsh Summer’ (Pont Books), un o’i llyfrau cyntaf, sydd bellach allan o brint, ond dwi’n siŵr bod ‘na lawer iawn o brofiadau Catherine ynddo. Hanes merch o Lundain (sydd ddim yn groenwyn) sy’n mynd i aros at ei Nain yng Ngogledd Cymru. Dwi’n mynd i archebu copi i’r llyfrgell RWAN! *Newydd wneud – mae hi mor hawdd archebu llyfrau llyfrgell ar lein bellach. Eiliadau mae’n ei gymryd!

Ta waeth, dwi wedi darllen nifer o lyfrau eraill Catherine ac wedi mwynhau bob un:

images-221x300bigger-c-195x300download-1

Mi wnes i wirioni efo Sawbones – a The Curious Tale of The Lady Caraboo a Blade and Bone. Nid fi oedd yr unig un – mae hi’n cael ei henwebu ar gyfer y Fedal Carnegie yn gyson. Ond dwi wedi gwirioni hyd yn oed yn fwy efo Race to the Frozen North – am ei bod hi’n stori wir, am wn i. Er, roedd ‘na lawer o bethau hanesyddol gywir yn y lleill hefyd.
Cofiwch chi, mae’n bosib hefyd bod gen i ddiddordeb am fod hon am y ras i Begwn y Gogledd – a dwi wedi bod yna!

20190203_132537
(Efo cyfres Ar y Lein ar gyfer S4C a llun o’r llyfr Ar y Lein Eto ydi hwnna)

Ond yn ôl at Catherine Johnson: mae ei llyfrau i gyd wedi eu hymchwilio’n dda a’r plotiau’n ddifyr, ac yn llawn antur a hiwmor a thristwch – ac anhegwch. Mae ei chymeriadau yn cydio ynof fi bob tro, pobl groenddu sydd yn aml wedi cael eu hanwybyddu gan y llyfrau hanes. Catherine ydi’r un sy’n rhoi bywyd newydd iddyn nhw, ac yn gwneud yn siwr bod pobl ifanc (a hen fel fi) yn dysgu amdanyn nhw, a hynny mewn ffordd wirioneddol ddarllenadwy.

Mae na fwy am Catherine a’i llyfrau ar ei gwefan fan hyn:

https://catherinejohnson.co.uk/biog/

A dyma flas i chi o Race to The Frozen North. y broliant i gychwyn:
20190131_181707

Dwi’n amenio ‘super readable’!

A dyma flas o’r cynnwys:
20190131_181605

A thudalen o’r canol. Tydi’r lluniau ar waelod pob tudalen yn hyfryd hefyd?

20190131_181650

A dyma lun i chi o Mathew Henson:

08_matthew_henson.ngsversion.1470670202913.adapt.1900.1

Arwr o ddyn, ac mae’n gywilydd na chafodd o’r clod roedd o’n ei haeddu ar y pryd. Roedd fy ngwaed i’n berwi wrth ddarllen am y ffordd gafodd o’i drin.

Diolch Catherine, am sgwennu perl o lyfr amdano.

Addas ar gyfer pawb, ond plant sy’n cael trafferthion darllen hefyd. Oed: 8+ £6.99.
Mae llyfrau eraill Catherine yn amrywio o ran pa oedran fyddai’n eu mwynhau fwya. Ond 10+ a 12+ ydi’r rhan fwya, a tua 13+ i The Curious Tale of The Lady Caraboo.

Advertisements

Nofelau am golli/galaru a Gwobr Tir na n-Og 2018

Published Mehefin 28, 2018 by gwanas

20180609_125510

Dyma’r llyfr enillodd wobr Saesneg Tir na-nOg eleni: The Nearest Faraway Place gan Hayley Long.

Hayley-Long-web

A nefi, roedd o’n haeddu cael ei wobrwyo. Hanes 2 frawd, Griff a Dylan yn gorfod ymdopi efo trasiedi deuluol. Mae hanner y nofel yn digwydd yn yr Unol Daleithiau a’r hanner arall yn Aberystwyth ( lle bu’r awdur yn fyfyrwraig). Mae’n drist, ydi, a do, mi wnes i grio, ond mae’n ddigri a llawn gobaith hefyd. Mae’n delio gyda galar, teuluoedd, cyfeillgarwch a chariad a chydymdeimlad, a hynny mewn ffordd wahanol, eitha ‘quirky.’ Wel, mae rhai o’r cymeriadau reit wahanol a ‘quirky’, ond mi wnewch chi gymryd atyn nhw i gyd. O, ac mi fyddwch chi eisiau clywed y gerddoriaeth sy’n ran pwysig o’r stori.

Mi fedra i argymell hwn ar gyfer pobl ifanc (a hŷn) o tua 12/13 oed i fyny. Ardderchog.
(This book is wonderful, for YA, and deals with grief, loss, love, sympathy, hope etc in a compelling, multi-layered, heart-wrenching way. Excellent.)

Fel mae’n digwydd, dwi newydd ddarllen nofel arall sy’n delio efo galar: The List of Real Things gan Sarah Moore Fitzgerald o Iwerddon:

9781444014815

Mae’n hyfryd, ac yn addas ar gyfer plant (aeddfed) tua 11 oed +, ond bydd y criw ‘oedolion Ifanc’ yn ei mwynhau hefyd. Mae Gracie yn 14 oed (ac mi fyddwch chi isio ei blingo hi weithiau!) a’i chwaer fach ryfeddol yn 6 oed, ond yn gwybod a gweld cymaint mwy na’i chwaer fawr. Nofel am bwysigrwydd y dychymyg, am alar, gobaith a chyfeillgarwch. Gwych.
(A magical novel for children around 11+ and adults like me. About the imagination, grief, loss, hope and friendship. I loved it.)

Ar yr ochr Gymraeg, Mererid Hopwood ddaeth yn fuddugol yn y categori Cynradd gyda stori ‘Dosbarth Miss Prydderch a’r Carped Hud’ gan Wasg Gomer.

7231.21477.file.cym.Carped-Hud.150.230

“Mentrwch gyda Miss Prydderch a’i disgyblion o Ysgol y Garn ar y carped hud i Goedwig y Tylluanod lle cewch weld rhyfeddodau, ond peidiwch, da chi, ag edrych i fyw llygaid Dr Wg ab Lin! Dyma’r teitl cyntaf mewn cyfres o lyfrau am yr athrawes anghyffredin a’i hanturiaethau.” Ac mi fedra i ddeud bod y gyfres yn siŵr o brofi’n boblogaidd efo plant tua 7-9+ oed. Mae’r plot syml, hawdd ei ddeall yn ei wneud yn addas iawn i ddarllenwyr ifanc sy’n magu hyder wrth ddarllen yn annibynnol. Mae ‘na nodiadau i egluro geiriau ac idiomau anghyfarwydd ar ochr y dudalen, wedi eu hesbonio mewn ffordd fodern, hwyliog. Mi fydd y lluniau gwreiddiol, cartwnaidd o help hefyd. Y darn gorau i mi oedd yr ‘iaith’ newydd – ond bydd raid i chi ddarllen y llyfr drosoch chi’ch hun i weld be dwi’n ei feddwl!

_101821771_49e7fc69-4fa9-4e21-acb4-dc887f0f6387

Ac aeth y wobr yn y categori Uwchradd i Myrddin ap Dafydd am ‘Mae’r Lleuad yn Goch’, gan Wasg Carreg Gwalch.

7229.21475.file.cym.Lleuad-yn-Goch.150.213

“Nofel sy’n clymu’r Tân yn Llŷn yn 1936 a’r ymosodiad ar Guernica yng Ngwlad y Basg yn 1937. Mae tân yn y cartref henoed yn gorfodi Megan, sydd bellach yn nain, i ddewis un peth o’i llofft wrth i’r adeilad gael ei wagio gan y timau diogelwch. Pam mae hi wedi dewis hen faner denau goch, gwyrdd a gwyn?”

Ia, nofel hanesyddol ydi hon, un swmpus i blant a phobl ifanc – ac oedolion o ran hynny. Mae’n rhoi i ni hanes llosgi’r Ysgol Fomio ym Mhen Llyn, ond mae hefyd yn dod â hanes erchyll trychineb Guernica yn fyw, ac yn rhoi darlun arbennig o bobl ryfeddol Gwlad y Basg i ni – rhywbeth sydd wedi bod yn llawer rhy brin mewn llyfrau Cymraeg – tan rwan.

Dyma lun enwog Picasso o’r hyn ddigwyddodd yno:

350px-PicassoGuernica

Allwch chi ddim peidio â gweld tebygrwydd rhwng hanes plant y Basgiaid a ffoaduriaid heddiw, felly mae’n rhoi digon i ni bendroni drosto – a dysgu ohono, gobeithio.

Ro’n i’n teimlo bod trydydd rhan y nofel yn llifo’n well na’r dechrau, a hanes y Basgiaid gydiodd yn fy niddordeb go iawn. Felly os fydd ambell blentyn yn nogio ar y dechrau – daliwch ati – mi fydd o werth o!

Ar ddiwedd y llyfr mae ‘na nodiadau difyr a dadlennol iawn hefyd.

Llongyfarchiadau Myrddin a Mererid!

A dyma un i’ch rhieni: dwi wedi bod yn yr ysbyty eto yn diweddar (clun newydd – yr ochr arall tro ma) ac mi ges fodd i fyw yn darllen Sgythia gan y diweddar Gwynn Ap Gwilym:

IMG-20180610-WA0000

Epig o nofel hanesyddol yn dilyn stori John Dafis, a fu’n rheithor ym Mallwyd, ger Dinas Mawddwy o 1604 hyd ddiwedd ei oes. Hynod ddifyr a darllenadwy – campwaith yn bendant.

Ac i’r plant iau – sbiwch be sydd ar y ffordd yn fuan!

cadi page35

Cadi a’r Deinosoriaid. Dwi wedi gwirioni efo lluniau a lliwiau Janet Samuel eto fyth. Dwi’m wedi cael y proflenni eto a dim dyddiad cyhoeddi ond dwi bron yn siŵr y bydd yn barod erbyn y Steddfod. Wwww-y! Fi sy’n teimlo fel’na – yn cynhyrfu efo pob llyfr newydd…