Gwylliaid Cochion Mawddwy

All posts tagged Gwylliaid Cochion Mawddwy

Llyfr ffeithiol da tua 8/10 oed +

Published Mawrth 31, 2019 by gwanas

Un Saesneg, sori, ond nefi, mae o’n un da:

91-q+feNiwL

Mi wnes i archebu copi drwy’r llyfrgell yn sgil ei weld ar y silff ‘ffefrynnau’ yn y blogiad dwytha. Synnu dim ei fod wedi ennill ‘Best Book With Facts Blue Peter Book Award 2017.’ Mi ddylai apelio at unrhyw un o unrhyw oed sy’n mwynhau darllen, ond yn sicr y plant hynny sy’n well ganddyn nhw ffeithiau na ffuglen. Ond mae’r straeon go iawn yma’n ddeunydd nofel, bob un! Mae ambell un wedi ei droi’n ffilm eisoes.

Hanesion pobl sydd wedi goroesi rhyw berygl ofnadwy ydyn nhw, o straeon weddol gyfarwydd fel hanes Shackleton yn yr Antartig yn 1914 a’r dringwr dorrodd ei fraich ei hun i ffwrdd efo cyllell boced wedi i graig syrthio arni yng Ngholorado yn 2003 (cefndir y ffilm 127 hours), i ugeiniau o straeon nad oeddwn i erioed wedi eu clywed o’r blaen:

Fel y ferch 17 oed lwyddodd i oroesi am 10 diwrnod mewn jyngl yn Peru – a dianc hefyd – wedi i bawb ond hi gael eu lladd mewn damwain awyren.

20190330_153123

A be am hwn:

20190330_153205

Meddyliwch orfod gwneud llawdriniaeth arnoch chi’ch hun – heb anaesthetig, achos roedd angen bod â meddwl chlir wrth gwrs. Mae ‘na bobl anhygoel yn y byd yma.

Mae lluniau Kerry Hyndman yn hyfryd fel y gwelwch chi, a dawn geiriau David Long yn dod â phob stori’n fyw. Chwip o lyfr.

Ac os ydach chi’n poeni mod i’n dynn yn benthyca o’r llyfrgell yn hytrach na phrynu copi: ylwch, mae fy nhŷ i’n gwegian fel mae hi, ac mae pob awdur yn derbyn 8.52 ceiniog bob tro y bydd un o’u llyfrau yn cael ei fenthyca, ac mae angen cefnogi llyfrgelloedd yn ogystal â siopau llyfrau. Felly Nyyyy.

Dwi newydd gael manylion benthyciadau fy llyfrau i llynedd: diddorol! Pa lyfrau oedd fwya poblogaidd?

51AhUxNtalL._SX330_BO1,204,203,200_

I Botany Bay – wedi ei fenthyca 848 o weithiau eleni (1339 y flwyddyn cynt!), wedyn Cadi Dan y Dŵr – 644; Blodwen Jones a’r Aderyn prin – 603, Coeden Cadi – 481, Gwylliaid – 375.

Ac i bawb sydd wedi mynd drwadd i Gaerdydd efo’r ymgom Bl 7,8,9 (detholiad o Gwylliaid) yn yr Urdd – pob lwc!

51xLV3OPoLL._SX322_BO1,204,203,200_

Advertisements

Deg Chwedl o Gymru

Published Ebrill 13, 2017 by gwanas

chwedlauMeinir Wyn Edwards ydi’r flonden yn y llun efo rhai o’r plant lwcus gafodd fynd efo hi ar daith ar hyd Lein y Cambrian wythnos dwetha.

Yn ogystal â bod yn olygydd i wasg y Lolfa, mae hi hefyd yn awdures:

a dyma’r llyfr diweddaraf:

getimg

– sydd ar restr fer Gwobr Tir na-Nog, fel mae’n digwydd!

Dwi’n meddwl mod i’n iawn yn deud bod y straeon wedi eu cyhoeddi o’r blaen, fel chwedlau unigol, a bod rhai o’r rheiny bellach mewn cyfrol drwchus ( annisgwyl o drwchus a deud y gwir, mae safon y papur yn dda ac mae’n lyfr eitha trwm o ran ei bwysau – swmpus go iawn).  Bargen am £6.99!

Roedd trefnu taith fel hyn yn syniad hyfryd o ran ei farchnata, a go dda Trenau Arriva Cymru am gydweithio efo’r Cyngor Llyfrau mewn ffordd mor greadigol. Mwy, os gwelwch yn dda! A mwy o fusnesau Cymru i gefnogi llyfrau plant.

Dwi’n siwr bod disgyblion Ysgol Tanycastell, Harlech ac Ysgol Bro Hyddgen, Machynlleth wedi cael diwrnod i’w gofio ar y trên ar hyd arfordir Bae Ceredigion, yn dysgu am dreftadaeth lenyddol a diwylliannol Cymru a chael blas ar chwedlau  sy’n perthyn i’w hardaloedd nhw.

Mi gafodd plant Ysgol Tanycastell  deithio o Harlech i Fachynlleth a chlywed am stori Cantre’r Gwaelod gan wneud gweithgareddau ar y trên yn ogystal ag ymweld â MOMA, yr amgueddfa gelfyddyd fodern, yn y Tabernacl ym Machynlleth.

Teithio i’r cyfeiriad arall wnaeth plant Blwyddyn 6 Ysgol Bro Hyddgen, Machynlleth – i fyny i Harlech a chael clywed stori Branwen a Bendigeidfran yn y castell.

Fel y dywedodd Meinir (a fu’n athrawes gynradd am 18 mlynedd): ‘Mae hi’n Flwyddyn y Chwedlau eleni, a pha le gwell i adrodd rhai o’n straeon mwyaf cyfarwydd ni nag yn y llefydd maen nhw wedi eu lleoli.

Roedd y plant yn deud fod y diwrnod wedi bod yn ‘llawn cyffro a hwyl’, a hoff weithgaredd Gwenllian oedd  ‘y mannequin challenge yn y castell!’

A be am y llyfr ei hun? Wel, mae’n swmpus, fel y soniais i eisoes, ac mae lluniau Gini Wade a Morgan Tomos yn gweithio’n dda iawn.

FullSizeRender

FullSizeRender-2

Ac mae’r chwedlau yn ddifyr – do’n i rioed wedi clywed na darllen chwedl ‘Breuddwyd Macsen’ yn iawn, er fy mod i ( fel pawb arall am wn i) yn gyfarwydd iawn â’r cyfeiriad ato yng nghân Dafydd Iwan, ‘Yma o Hyd’. A wnes i rioed ddeall yn iawn pwy oedd Twm Sion Cati – ac mae’n swnio fel hen lolyn bach gwirion i mi!

Chwedl Llyn y Fan Fach ydi un o chwedlau gorau Cymru yn fy marn i a dwi’n falch iawn ei bod wedi ei chynnwys. Ac ydw, wrth gwrs mod i’n falch o weld Gwylliaid Cochion Mawddwy’ yno!

FullSizeRender-1

Ac mi fyddai’n ddifyr i chi ddarllen y chwedl yn llyfr Meinir cyn – neu ar ôl darllen fy nofel i am y Gwylliaid…;)

image1

Mae’r iaith yn y chwedlau yn glir a hawdd ei ddeall ac o’r herwydd yn addas ar gyfer dysgwyr yn ogystal â phlant. A deud y gwir, mae gen i awydd gwneud rhai o’r chwedlau yma yn fy ngwersi oedolion – mi fyddan nhw’n mwynhau, yn bendant.

Yn ôl Tegwen Morris  ar gwales.com:

“Llyfr arbennig yw hwn sy’n eang ei apêl ac yn werth ei ddarllen.”

Llongyfarchiadau Meinir, am lyfr difyr a phwysig, ac i bawb oedd y tu ôl i’r teithio ar y trenau. Chwip o gimic!

Hm. Tybed allwn ni drefnu lansiad o dan y môr i Cadi dan y Dŵr…unrhyw un yn nabod cwmni scuba ym mae Ceredigion? Na? O wel.  Dim ond syniad… gwirion.

Llyfrau Nadolig Hyfryd

Published Rhagfyr 4, 2014 by gwanas

getimg

getimg-1

Dau lyfr gwbl hyfryd gan Wasg Gomer ar gyfer y Nadolig yma – a phob Nadolig am flynyddoedd! Dau glasur, wedi eu darlunio gan ddau o fy hoff arlunwyr, Jac Jones a Brett Breckon.

1. Hosan Nadolig (£12.99): Llyfr clawr caled fydd yn anrheg i’w drysori. Pymtheg stori cwbl wahanol yn ymwneud â’r Nadolig, ddylai danio dychymyg plant a’u diddanu. Detholiad o’r gyfrol a gyhoeddwyd gyntaf ym 1994, gyda lluniau lliw bendigedig gan Brett Breckon. Y straeon wedi eu golygu gan Glenys Howells.

photo1

photo2

Mae yma straeon hyfryd gan awduron o Gymru ac o dros y ffin, rhai’n dal efo ni, a rhai wedi’n gadael. Roedd yr hen Leo Tolstoy yn gallu sgwennu stori dda, a T Llew Jones wrth gwrs. Mae’r rheiny yma, ac un o’r goreuon am sgwennu stori fer (yn fy marn i): Eleri Llewelyn Morris. Mae ei stori hi yn un wahanol iawn, a dwi’m yn siwr os fydd pawb yn hoffi’r diweddglo… Nid plentyn mohona i, ond ro’n i reit ypset ynglyn â be ddigwyddodd i’r anrheg druan!

Mi wnes i fwynhau’r addasiad o stori gan H.E. Todd hefyd, am dylwythen deg oedd yn hoffi mins peis. Da!

Ac roedd hon yn ddigri iawn:

photostori

Monolog gan athrawes yn ystod ymarfer olaf y cyngerdd Nadolig, tebyg iawn i fonolog Joyce Grenfell ers talwm. Bydd raid i chi brynu’r llyfr i weld y llun gwych sy’n mynd efo’r stori honno – a’r gweddill. Doedd pob stori ddim yn taro deuddeg i mi, ond mi fyddwch chi’n siwr o fod â’ch ffefrynnau, ac mi fydd PAWB wedi gwirioni efo’r lluniau.

2. Fersiwn newydd o’r hen ffefryn gan T. Llew Jones: Lleuad yn Olau.

Clawr caled eto a phapur sy’n hyfryd i’w gyffwrdd. Rhip o hen chwedlau traddodiadol o Gymru, ac mae lluniau Jac Jones yr un mor drawiadol, rhyfeddol a hudol ag oedden nhw yn 1989:

photojjphotojphotoj3

Ia, llun o hanes Gwylliaid Cochion Mawddwy ydi’r un uchod, mewn stori gwahanol iawn, iawn i fy fersiwn i yn Gwylliaid!
image

Mae fersiwn T. Llew yn agosach at y straeon glywais i yn blentyn, ond allwn i ddim peidio a meddwl bod ochr arall i’r stori. Dyna fy esgus i, o leia!

Mae’r gyfrol yma yn glasur go iawn, ac yn un drom – drud i’w gyrru drwy’r post dybiwn i. Ac mae fymryn yn ddrytach na’r llall: £14.99 ond yn werth pob ceiniog. Synnwn i daten na fyddai’n gwneud anrheg neis i Mam neu Dad os oedden nhw’n cofio a mwynhau’r llyfr pan roedden nhw’n blant.
Cofiwch chi, mae’r straeon yma’n mynd i godi llawer mwy o ofn arnoch chi na rhai Hosan Nadolig! Felly Hosan Nadolig i blant iau, a Lleuad yn Olau i blant sydd ddim yn poeni am gael eu dychryn. Iawn?

Dwy gyfrol i’w trysori, yn bendant.