Gwylliaid Cochion Mawddwy

All posts tagged Gwylliaid Cochion Mawddwy

Deg Chwedl o Gymru

Published Ebrill 13, 2017 by gwanas

chwedlauMeinir Wyn Edwards ydi’r flonden yn y llun efo rhai o’r plant lwcus gafodd fynd efo hi ar daith ar hyd Lein y Cambrian wythnos dwetha.

Yn ogystal â bod yn olygydd i wasg y Lolfa, mae hi hefyd yn awdures:

a dyma’r llyfr diweddaraf:

getimg

– sydd ar restr fer Gwobr Tir na-Nog, fel mae’n digwydd!

Dwi’n meddwl mod i’n iawn yn deud bod y straeon wedi eu cyhoeddi o’r blaen, fel chwedlau unigol, a bod rhai o’r rheiny bellach mewn cyfrol drwchus ( annisgwyl o drwchus a deud y gwir, mae safon y papur yn dda ac mae’n lyfr eitha trwm o ran ei bwysau – swmpus go iawn).  Bargen am £6.99!

Roedd trefnu taith fel hyn yn syniad hyfryd o ran ei farchnata, a go dda Trenau Arriva Cymru am gydweithio efo’r Cyngor Llyfrau mewn ffordd mor greadigol. Mwy, os gwelwch yn dda! A mwy o fusnesau Cymru i gefnogi llyfrau plant.

Dwi’n siwr bod disgyblion Ysgol Tanycastell, Harlech ac Ysgol Bro Hyddgen, Machynlleth wedi cael diwrnod i’w gofio ar y trên ar hyd arfordir Bae Ceredigion, yn dysgu am dreftadaeth lenyddol a diwylliannol Cymru a chael blas ar chwedlau  sy’n perthyn i’w hardaloedd nhw.

Mi gafodd plant Ysgol Tanycastell  deithio o Harlech i Fachynlleth a chlywed am stori Cantre’r Gwaelod gan wneud gweithgareddau ar y trên yn ogystal ag ymweld â MOMA, yr amgueddfa gelfyddyd fodern, yn y Tabernacl ym Machynlleth.

Teithio i’r cyfeiriad arall wnaeth plant Blwyddyn 6 Ysgol Bro Hyddgen, Machynlleth – i fyny i Harlech a chael clywed stori Branwen a Bendigeidfran yn y castell.

Fel y dywedodd Meinir (a fu’n athrawes gynradd am 18 mlynedd): ‘Mae hi’n Flwyddyn y Chwedlau eleni, a pha le gwell i adrodd rhai o’n straeon mwyaf cyfarwydd ni nag yn y llefydd maen nhw wedi eu lleoli.

Roedd y plant yn deud fod y diwrnod wedi bod yn ‘llawn cyffro a hwyl’, a hoff weithgaredd Gwenllian oedd  ‘y mannequin challenge yn y castell!’

A be am y llyfr ei hun? Wel, mae’n swmpus, fel y soniais i eisoes, ac mae lluniau Gini Wade a Morgan Tomos yn gweithio’n dda iawn.

FullSizeRender

FullSizeRender-2

Ac mae’r chwedlau yn ddifyr – do’n i rioed wedi clywed na darllen chwedl ‘Breuddwyd Macsen’ yn iawn, er fy mod i ( fel pawb arall am wn i) yn gyfarwydd iawn â’r cyfeiriad ato yng nghân Dafydd Iwan, ‘Yma o Hyd’. A wnes i rioed ddeall yn iawn pwy oedd Twm Sion Cati – ac mae’n swnio fel hen lolyn bach gwirion i mi!

Chwedl Llyn y Fan Fach ydi un o chwedlau gorau Cymru yn fy marn i a dwi’n falch iawn ei bod wedi ei chynnwys. Ac ydw, wrth gwrs mod i’n falch o weld Gwylliaid Cochion Mawddwy’ yno!

FullSizeRender-1

Ac mi fyddai’n ddifyr i chi ddarllen y chwedl yn llyfr Meinir cyn – neu ar ôl darllen fy nofel i am y Gwylliaid…;)

image1

Mae’r iaith yn y chwedlau yn glir a hawdd ei ddeall ac o’r herwydd yn addas ar gyfer dysgwyr yn ogystal â phlant. A deud y gwir, mae gen i awydd gwneud rhai o’r chwedlau yma yn fy ngwersi oedolion – mi fyddan nhw’n mwynhau, yn bendant.

Yn ôl Tegwen Morris  ar gwales.com:

“Llyfr arbennig yw hwn sy’n eang ei apêl ac yn werth ei ddarllen.”

Llongyfarchiadau Meinir, am lyfr difyr a phwysig, ac i bawb oedd y tu ôl i’r teithio ar y trenau. Chwip o gimic!

Hm. Tybed allwn ni drefnu lansiad o dan y môr i Cadi dan y Dŵr…unrhyw un yn nabod cwmni scuba ym mae Ceredigion? Na? O wel.  Dim ond syniad… gwirion.

Llyfrau Nadolig Hyfryd

Published Rhagfyr 4, 2014 by gwanas

getimg

getimg-1

Dau lyfr gwbl hyfryd gan Wasg Gomer ar gyfer y Nadolig yma – a phob Nadolig am flynyddoedd! Dau glasur, wedi eu darlunio gan ddau o fy hoff arlunwyr, Jac Jones a Brett Breckon.

1. Hosan Nadolig (£12.99): Llyfr clawr caled fydd yn anrheg i’w drysori. Pymtheg stori cwbl wahanol yn ymwneud â’r Nadolig, ddylai danio dychymyg plant a’u diddanu. Detholiad o’r gyfrol a gyhoeddwyd gyntaf ym 1994, gyda lluniau lliw bendigedig gan Brett Breckon. Y straeon wedi eu golygu gan Glenys Howells.

photo1

photo2

Mae yma straeon hyfryd gan awduron o Gymru ac o dros y ffin, rhai’n dal efo ni, a rhai wedi’n gadael. Roedd yr hen Leo Tolstoy yn gallu sgwennu stori dda, a T Llew Jones wrth gwrs. Mae’r rheiny yma, ac un o’r goreuon am sgwennu stori fer (yn fy marn i): Eleri Llewelyn Morris. Mae ei stori hi yn un wahanol iawn, a dwi’m yn siwr os fydd pawb yn hoffi’r diweddglo… Nid plentyn mohona i, ond ro’n i reit ypset ynglyn â be ddigwyddodd i’r anrheg druan!

Mi wnes i fwynhau’r addasiad o stori gan H.E. Todd hefyd, am dylwythen deg oedd yn hoffi mins peis. Da!

Ac roedd hon yn ddigri iawn:

photostori

Monolog gan athrawes yn ystod ymarfer olaf y cyngerdd Nadolig, tebyg iawn i fonolog Joyce Grenfell ers talwm. Bydd raid i chi brynu’r llyfr i weld y llun gwych sy’n mynd efo’r stori honno – a’r gweddill. Doedd pob stori ddim yn taro deuddeg i mi, ond mi fyddwch chi’n siwr o fod â’ch ffefrynnau, ac mi fydd PAWB wedi gwirioni efo’r lluniau.

2. Fersiwn newydd o’r hen ffefryn gan T. Llew Jones: Lleuad yn Olau.

Clawr caled eto a phapur sy’n hyfryd i’w gyffwrdd. Rhip o hen chwedlau traddodiadol o Gymru, ac mae lluniau Jac Jones yr un mor drawiadol, rhyfeddol a hudol ag oedden nhw yn 1989:

photojjphotojphotoj3

Ia, llun o hanes Gwylliaid Cochion Mawddwy ydi’r un uchod, mewn stori gwahanol iawn, iawn i fy fersiwn i yn Gwylliaid!
image

Mae fersiwn T. Llew yn agosach at y straeon glywais i yn blentyn, ond allwn i ddim peidio a meddwl bod ochr arall i’r stori. Dyna fy esgus i, o leia!

Mae’r gyfrol yma yn glasur go iawn, ac yn un drom – drud i’w gyrru drwy’r post dybiwn i. Ac mae fymryn yn ddrytach na’r llall: £14.99 ond yn werth pob ceiniog. Synnwn i daten na fyddai’n gwneud anrheg neis i Mam neu Dad os oedden nhw’n cofio a mwynhau’r llyfr pan roedden nhw’n blant.
Cofiwch chi, mae’r straeon yma’n mynd i godi llawer mwy o ofn arnoch chi na rhai Hosan Nadolig! Felly Hosan Nadolig i blant iau, a Lleuad yn Olau i blant sydd ddim yn poeni am gael eu dychryn. Iawn?

Dwy gyfrol i’w trysori, yn bendant.