Gareth F Williams

All posts tagged Gareth F Williams

Llyfrau am yr amgylchedd/llygredd

Published Rhagfyr 8, 2017 by gwanas

Gan fod yr amgylchedd a’r llygredd ofnadwy sydd yn ein moroedd gymaint yn y newyddion y dyddiau yma,

dyma chydig o lyfrau Cymraeg i blant sy’n delio gyda’r pwnc:

220px-Curig_a'r_Morlo_(llyfr)image.png

Stori ar ffurf cerdd i blant 7-9 mlwydd oed gan y diweddar Gareth F Williams. Mae Curig yn cael syndod mawr wrth glywed morlo yn dweud y drefn wrtho am gicio tun i’r môr. Ond mae gwaeth i ddod wrth i’r morlo fynd ag o ar daith anhygoel i weld y llanast ofnadwy y mae llygru diofal pobl yn gallu ei wneud i fyd natur. Stori llawn antur, am gyfrifoldeb pob un ohonon ni i warchod ein byd.

A fy ail lyfr i am helyntion Cadi – Cadi dan y Dŵr, lle mae Cadi yn cael gweld y drwg sy’n cael ei wneud i’r creaduriaid sy’n byw yn y môr. Addas i blant 4-8 oed.

Layout 1cadi danydwr p12

Dyna hi’n cael ei dal yn taflu potel blastig i’r môr…

Ydach chi’n gwybod am fwy o lyfrau gwreiddiol yn y Gymraeg am y pwnc tybed? Rhowch wybod. Yn y cyfamser (er i mi ddeud mai dim ond rhoi sylw i llyfrau gwreiddiol ydi bwriad y blog hwn!) dyma addasiadau o’r Saesneg sydd ar gael:

Bywyd Gwyllt mewn Perygl: Mae cyfres y Green Gate yn edrych ar faterion amgylcheddol fel egni, gwastraff, llygredd a newid hinsawdd. Mae’n cynnig atebion a dulliau ymarferol i gadw’r Ddaear yn wyrdd ac yn le braf i fyw ynddo. Addas ar gyfer plant rhwng 10 a 14 oed.

panda
getimg-3getimg-1

Sglod ar y môr: Stori ddifyr a lliwgar am Sglod y ci doniol yn mynd i forio ar gwch Capten Caradog gan achub dolffin bychan rhag cael ei ddal mewn bag plastig a dysgu gwers bwysig am beryglon llygredd; i blant 5-7 oed.

Y Tŵr at yr Haul: Addasiad Cymraeg o The Tower to the Sun, stori dyner a thrist am ymdrech un hen ŵr a’i ŵyr i oresgyn effeithiau llygredd yn yr amgylchedd trwy adeiladu tŵr uchel drwy’r cymylau tywyll sy’n gorchuddio’r ddaear er mwyn gweld yr haul unwaith eto, i ddarllenwyr 7-11 oed.

A dyma un o’r nifer sydd ar gael yn Saesneg:
9781457530555

A oes angen mwy o rai gwreiddiol yn Gymraeg? Yn fy marn i, oes, yn bendant!

Advertisements

Holi Mair Wynn Hughes

Published Gorffennaf 25, 2017 by gwanas

Mair_Wynn_Hughes

Edrych mlaen at y Steddfod? A fi – ac un o’r pethau cynta fydda i’n eu gwneud ( ar ôl gosod fy stondin efo’r campafan – os gai help rhywun i godi’r adlen hurt sy gen i) fydd holi’r awdures Mair Wynn Hughes. Mi fydd hynny’n digwydd  am 5.00 ar y pnawn Sul cynta, Awst 6ed yn y Llannerch ( llwyfan bach cysurus a chlên rhywle’n agos at y babell Lên meddan nhw) a chyn hynny, am 4.00 yn y Babell Lên, mi fydd hyn yn digwydd:

‘Hwyl Sgrifennu gyda Mair Wynn Hughes’ – Mwyniant o dros hanner can mlynedd o sgrifennu ar gyfer plant a’r arddegau, gyda darlleniad byr.

Dros hanner can mlynedd?! Ia, mae hi wedi cyhoeddi rhyw 103 o lyfrau dros y blynyddoedd. Dyma rai ohonyn nhw:

A dyma chydig mwy:

Sori, does gen i ddim lle i 103 clawr llyfr.

A dyma i chi un o’r rhai sgwennodd hi ar gyfer plant hŷn:

51FU3PZIOIL._UY250_

A dyma daflen Adnabod Awdur amdani wnaethpwyd sbel yn ôl:

Mair w hughes

Ia, landrofyr, felly mae’n amlwg ei bod hi’n byw ar ffarm tydi? Neu jest yn hoff o landrofyrs? Na, roedd hi’n wraig ffarm ac athrawes yn ogystal â bod yn awdures – dynes brysur – a hynod ddawnus.

Mi enillodd Wobr Tir na-Nog 4 gwaith, a dyma adolygiad o un ohonyn nhw – ‘Ein Rhyfel Ni’:

51ShU07gpdL._SY344_BO1,204,203,200_

Hanes ifaciwîs o Lerpwl sy’n dod i ardal wledig ar Ynys Môn a geir yma. Brawd a chwaer yw canolbwynt y nofel, Norman a Milly; y mae eu tad yn filwr a’u mam yn gweithio mewn ffatri arfau. Dônt i aros ar fferm Tomos, ac wedi cyfnod o ansicrwydd ar ôl cyrraedd, o ran yr ifaciwîs a’r teulu o Gymru sy’n eu lletya, cawn hanes y ddau o Lerpwl yn ymgartrefu ac yn magu hyder ar y fferm ac yn yr ysgol.

Mae’r stori’n datblygu’n ddiddorol gyda nifer o hanesion dwys a digrif ar hyd y daith, megis awyrennau’n ymladd, gwisgo masgiau nwy, a’r Hôm Giard. Wrth i’r plant o Lerpwl ymgartrefu yng Nghymru, mae eu Saesneg hefyd yn graddol droi’n Gymraeg hyfryd, a’u defnydd o’r iaith weithiau’n codi gwên. Er bod yma hanesion doniol, mae’r awdur hefyd yn crybwyll sawl digwyddiad sy’n tanlinellu pa mor erchyll yw rhyfel, yn arbennig tua diwedd y stori.

Ceir yma felly ddarlun dilys a chredadwy o fywyd Cymru yn ystod yr Ail Ryfel Byd, a nofel gwerth ei darllen yn sicr, gyda lluniau cynnil Jac Jones yn rhoi cipolwg ar y cyfnod ac yn dod â’r cymeriadau’n fyw.

Elin Meek

Mae ‘na linc fan hyn i chi gael gwybod bron bob dim am Mair:

AA-MairWH

Ond, er mwyn i chi ddysgu chydig mwy na hynna amdani cyn y Steddfod, dwi wedi bod yn ei holi am ei hoff lyfrau yn blentyn, a dyma’r atebion:

 

  1. Llyfrau Ysgol Gynradd

Anodd cofio erbyn hyn, mae o mor bell yn ôl! Cymraeg – Llyfr Mawr y Plant, wrth gwrs!

c0bba1591a9a2f87b152e391cfe57294bed19fd1

A Dail Difyr, os ydw i’n cofio’r teitl yn iawn. ( ydach – Bethan)

s-l225

Nansi’r Dditectif.

md20882494773

Helynt Coed y Gell

41jK+mip+OL._SX331_BO1,204,203,200_

 

Saesneg – Sunny Stories

52221

The Railway Children

railway_children

The Children of the New Forest.

1553

2) Uwchradd.

Cymraeg –Nofelau Daniel Owen

51t9nWSSsiL._AC_UL320_SR220,320_

Saesneg – Jane Austen, Trollope,- rhywbeth fedrwn i gael gafael arno.

Jane Austen 620

 

 

2) Fyddwch chi’n dal i ddarllen llyfrau plant?

Pori’n ysbeidiol yn myd llyfrau plant o dro i dro.

Cymraeg – rhai i’r arddegau gan amlaf, fy hoff awdur: Gareth F Williams.

Saesneg – Gangsta Granny a.y.b gan David Walliams

 

(sori – methu peidio â gweld tebygrwydd rhwng Mair a’r nain…Bethan)

The Chronicles of Ancient Darkness  gan Michelle Paver – mwynhau rhain yn arw.

a05c24c91d1cd9ef62bb4de36e6cf628

 

3) Hoff arlunydd?

Jac Jones. Y fantais wrth weithio efo Jac oedd ein bod yn medru ymgynghori wyneb yn wyneb.

_59676302_jacjones9781907424014-uk

Elwyn Ioan wedi dylunio llyfrau Wali Wmff a Morus Mihangel. Rwy’n gwerthfawrogi gwaith y ddau.

(Elwyn yn ddiweddar a sbel yn ôl, wastad efo barf)

Wali_Wmff_ar_Lan_y_Môr_(llyfr)

Ioan, Elwyn, b.1947; Tristwch yn Erwau Gleision

4) Be wnaeth i chi ddechrau sgwennu?

Angen storïau Cymraeg i blant fy nosbarth yn y chwedegau cynnar.

5) Be dach chi’n ei fwynhau fwya am sgwennu?

Anodd dweud. Mae cymaint o bleser i’w gael wrth ddatblygu syniad yn thema, creu cymeriadau, a gadael iddyn nhw wau y stori wedyn.

6) Dwedwch chydig am eich nofel ddiweddara i blant.

I’r arddegau oedd fy nofel ddiweddaraf, a hynny ers peth amser bellach.‘I Feysydd Pell’ dilyniant i ‘F’annwyl Leusa.’

9781904845515220px-I_Feysydd_Pell_(llyfr)

Y ddwy nofel wedi’u lleoli yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Sut mae Leusa’n ymdopi wedi colli William, mor anodd wynebu’r siarad a phwyntio bys wedi i William gael ei ddyfarnu’n llwfr yng ngwyneb y gelyn, a’i saethu ar doriad gwawr. Yn ‘I Feysydd Pell,’ mae Leusa’n gadael cartref i nyrsio yn Ysbyty Eryri yng Nghaernarfon. Yna cawn ei phrofiadau wrth ofalu am y milwyr tu ôl i’r llinell flaen yn Ffrainc, cyn iddi hithau golli ei bywyd yno. Dwy nofel i danlinellu erchylldra rhyfel, a’r effaith ar deulu a chydnabod.

(Adolygiad o F’Annwyl Leusa fan hyn:

http://www.gwales.com/bibliographic/?isbn=9781904845515&tsid=5#top

Ond oes dim sôn am I Feysydd Pell ar gwales.com!)

7) Pa lyfr(au) plant sydd ar y ffordd nesa?

Dim un! Wedi rhoi y ffidil yn y to!

O, naaa! Dowch i wrando arni yn y Steddfod ar y 6ed – i weld os allwn ni ei pherswadio i newid ei meddwl…

Myrddin ap Dafydd

Published Mehefin 19, 2017 by gwanas

Myrddin ap Dafydd yw perchennog Gwasg Carreg Gwalch, cwmni sy’n cyhoeddi rhyw 50 o lyfrau y flwyddyn.

myrddin01p

Ond mae o hefyd yn fardd – yn brifardd hyd yn oed: fo enillodd y Gadair yn Eisteddfodau Cenedlaethol Cwm Rhymni 1990, a Thyddewi 2002.

_40810355_myrddin203

9781845273798_1024x1024

getimg-4

Ac os dach chi isio dysgu cynganeddu:

514G4iXPHmL._UY250_

Ac mae o wedi cyhoeddi llwythi o lyfrau o gerddi i blant, nifer ohonyn nhw yn ddarnau gosod mewn steddfodau:

51bnsKxMggL._SX371_BO1,204,203,200_

getimg-5.jpg

getimg-1getimg-10getimg-9.jpg51YKbro8iYL._SX324_BO1,204,203,200_ copy

Ond mae o hefyd yn awdur rhyddiaith. Mae o wedi sgwennu nifer o ddramâu, cyfres o lyfrau ar lên gwerin, a ffuglen i blant yn Gymraeg a Saesneg.

getimg-6.jpggetimg-7.jpggetimg-8.jpggetimg-3

51FE39Oc7KL._SX258_BO1,204,203,200_9781845275785.jpg

9781845276232_1024x1024

Mae o’n mynd o amgylch ysgolion yn gyson i siarad am ei gerddi a’i lyfrau.

C_8zqbuVYAAkM9T

A does dim syndod ei fod yn hoff iawn o lyfrau gan iddo gael ei fagu mewn siop lyfrau yn Llanrwst, a’i dad oedd yr awdur Dafydd Parri. Fo sgwennodd y gyfres hynod lwyddiannus am Y Llewod.

Felly Myrddin ydi’r nesa i ateb fy nghwestiynau am ei hoff lyfrau pan oedd o’n blentyn:

  1. Pa lyfrau oeddet ti’n eu hoffi yn blentyn?
  2. a) Ysgol Gynradd  – Cymraeg a Saesneg

Nofelau T Llew Jones a Thwm Siôn Cati yn arbennig, Ein Hen Hen Hanes, Jac Jamaica a nofelau Famous Five, Enid Blyton

51VKT1HC6CL._SX345_BO1,204,203,200_s-l225

9780863817779fgtdr

  1. b) Ysgol Uwchradd – Cymraeg a Saesneg

Islwyn Ffowc Elis, cyfres yr ‘Hardy Boys’ a chyfres Pocomonto – nofelau am ddau dditecif ifanc a chowboi ifanc oedd y rheiny

POCA01hb011c

 

  1. Wyt ti’n dal i ddarllen llyfrau plant? Pa rai wyt ti wedi eu hoffi’n ddiweddar?

Dwi’n hoff iawn o nofelau Michael Morpurgo – ac rydan ni wedi cyhoeddi fersiynau Cymraeg o nifer ohonyn nhw fel Ceffyl Rhyfel, Gwrando ar y Lloer a Llygaid Mistar Neb.

Dwi’n hoff o feirdd plant fel Charles Causley, Michael Rosen a Benjamin Zephaniah.

cover

Gan fy mod i’n gweithio yn y maes, mi fydda i’n darllen llawer o lyfrau plant Cymraeg hefyd – mae Gareth F. Williams ac Angharad Tomos yn ffefrynnau, Manon Steffan Ros a Caryl Lewis hefyd.

image9

angharadtomos3540-16182-file-eng-manon-steffan-ros-281-400_90579567_llyfr_y_flwyddyn_hir_res-6_28461454775_o

 

  1. Pwy ydi dy hoff ddylunydd/arlunydd llyfrau? Pam?

Dorry Spikes – dwi wedi cael pleser mawr o gydweithio efo hi ar sawl cyfrol. Mae’n wych mewn lliw ac mewn du a gwyn, yn gweld onglau a gorwelion gwahanol, ac mae ei phobol hi’n bobol ddiddorol iawn.

b222643b641ce0ff598a35548b0564e7large_Amelias_magazine_TWWDNU_Dorry_Spikes_press_weba529bc532f5924ee0ec4e5d278d2c1dd

 

  1. Be nath i ti ddechrau sgwennu?

Cael gwahoddiad i fynd i siarad mewn ysgol wnes i, ar ôl ennill cadair genedlaethol am gerdd oedd yn sôn am enedigaeth plentyn. Mi sylweddolais nad oedd gen i ddim i’w rannu efo nhw a dyma drio sgwennu am brofiadau roeddwn i wedi’u cael pan oeddwn i eu hoed nhw.Myrddin_ap_Dafydd

 

  1. Be wyt ti’n ei fwynhau fwya am sgwennu?

Mewn rhyw ffordd, dwi’n cael ail-fyw fy mhlentyndod wrth sgwennu i blant – ac mae’n syndod be sy’n dod yn ôl i’r cof! Rhannu ydi sgwennu, ac felly mae cael ymateb yr un sy’n derbyn yn bwysig iawn. Mae’n braf iawn dal i fynd o gwmpas ysgolion a chael clywed barn y plant.

11118376933_56a2a4fe33

 

  1. Dwed chydig am dy nofel ddiweddara i blant.

Mae’r Lleuad yn Goch sydd newydd ei chyhoeddi. Mae hon yn rhan o gyfres sydd ganddon ni i bobol ifanc yn creu straeon gyda chefndir darnau o hanes y ganrif ddiwethaf iddyn nhw. Yn y cefndir mae hanes y Tân yn Llŷn a thref Gernika yng Ngwlad y Basg yn llosgi ar ôl cael ei bomio gan y Ffasgwyr yn 1937. Ond stori am deulu o Lŷn ydi hi – mi gawsant eu troi allan o’u fferm i wneud lle i’r Ysgol Fomio, mae’r ferch yn dod yn agos at y rhai a losgodd yr Ysgol Fomio ac mae’r mab yn llongwr ac yn cael ei hun yng nghanol peryglon helpu ffoaduriaid o Wlad y Basg.

9781845276232_1024x1024

 

  1. Pa lyfr(au) plant sydd ar y ffordd nesa gen ti?

Mae gen i focs ar lawr y swyddfa sgwennu. Dwi wrthi’n hel pytiau am hanes y Welsh Not ar hyn o bryd a dyna fydd cefndir y nesaf.

(does a wnelo’r llun isod dim byd â’r ateb roddodd Myrddin, ond dwi’n licio’r llun – Geraint Lovgreen ydi hwnna wrth ei ochr o)

p02lbm97

Diolch, Myrddin!

 

Pigion o newyddion da a Sgragan

Published Rhagfyr 19, 2016 by gwanas

Newyddion da o lawenydd mawr!

Mae Awst yn Anogia gan y diweddar Gareth F Williams – bellach yn ôl mewn print ac ar gael ar-lein neu yn eich siop lyfrau! (link: http://bit.ly/2hixgzP) bit.ly/2hixgzP

Chwip o bresant Dolig i unrhyw un fethodd gael copi cyn i’r nofel wych hon fynd allan o brint wedi iddi ennill Llyfr y Flwyddyn. A dwi’n meddwl bod rhestr y cymeriadau yn y fersiwn yma – ond dwi’m yn siwr. Prynwch gopi i gael gweld!

A dyma dudalen allan o gylchgrawn Golwg yr wythnos yma am Carys Lake:

15578868_1353471191342383_6232809926641853236_n

Dynes hynod ddawnus sydd wedi dysgu Cymraeg i gantamil o blant sy’n symud mewn i Wynedd heb air o’r iaith, ac yn gadael y Ganolfan Iaith ym Mhorthmadog 8 wythnos yn ddiweddarach yn barod i ymdopi mewn ysgol uwchradd drwy gyfrwng y Gymraeg.

A rwan mae hi wedi cyhoeddi cyfres o lyfrau am Sgragan sy’n addas ar gyfer unrhyw un sydd am ddysgu’r iaith a dysgu mwy am ein hanes  a gwahanol rannau difyr o Gymru. Ond mae’n deud eu bod nhw’n addas ar gyfer Cymry iaith gyntaf hefyd! Dwi’m wedi gweld unrhyw gopi eto, ond os ydi Carys yn deud, wel dyna fo.

 

Unrhyw lyfrau Cymraeg eraill y dylwn i roi sylw iddyn nhw cyn y Nadolig? A na, dydi addasiadau o lyfrau David Walliams ddim angen mwy o sylw!

Llyfrau Plant Gwobr Costa

Published Tachwedd 23, 2016 by gwanas

Mae’r fersiwn Prydeinig o Wobr Tir naN’og, y Gwobrau Costa, newydd gyhoeddi eu rhestr fer o lyfrau gorau ar gyfer plant, ac mae’n edrych yn ddifyr iawn:

Mae Francesca Simon ( awdures llyfrau Horrid Henry) wedi cyhoeddi ei nofel gyntaf ar gyfer plant h^yn: The Monstrous Child sy’n gomedi du efo cyffyrddiad o chwedlau Nordig mae’n debyg. “It’s a fizzing, gory read” yn ôl The Guardian.

317600043

Mae Orangeboy gan Patrice Lawrence yn nofel ar gyfer YA ( oedolion ifanc) sy’n dilyn brwydr hogyn 16 oed efo ffawd. Hefyd yn cael ei ganmol i’r cymylau. Reit – sylw bocs sebon: Mae’r sylw mae’r llyfrau hyn yn eu cael cyn cyrraedd rhestr fer Costa yn tanlinellu cyn lleied o sylw mae llyfrau plant Cymraeg yn ei gael. Doedd neb wedi adolygu Pluen gan Manon Steffan Ros nes i mi neud ar y blog yma. Grrrr…

1365979737

Yr unig un ar y rhestr dwi eisoes wedi’i ddarllen  ydi Time Travelling with a Hamster gan Ross Welford ( fawr ddim am yr hamster, mwy am y bachgen sy’n trio achub bywyd ei dad drwy deithio mewn amser) ac mae’n wirioneddol hyfryd. Dyma be ddeudes i amdano ar y blog ‘ma pan ro’n i ar ganol ei ddarllen:

Dwi’n cael trafferth ei roi i lawr! A dwi’n gwybod y bydda i’n crio cyn y diwedd.

2102636912

Nofel efo arwr 14 oed ydi The Bombs That Brought Us Together gan Brian Conaghan, stori am gyfeillgarwch a rhyddid mewn byd o ryfela.

215184208

Rhestr dda. Dwi isio’u darllen i gyd rwan.

Mae ‘na gategoriau eraill yn y gystadleuaeth, ac yn yr un am nofel gyntaf ( ar gyfer oedolion) mae Mae name Is Leon gan Kit de Waal, un arall dwi eisoes wedi ei ddarllen.

9780241207086

Chwip o stori, arhosodd efo fi am hir. Ac un delfrydol ar gyfer yr arddegau hefyd, ddeudwn i.

Maen nhw’n lwcus bod cymaint o ddewis ar gael yn Saesneg tydyn? Mae’r llyfrau Cymraeg ar gyfer yr arddegau eleni yn gywilyddus o brin, ond efallai bod â wnelo marwolaeth Gareth F Williams rhywbeth â hynny. Roedd gynno fo sawl un ar y gweill.

Maen nhw’n deud bod mwy tipyn mwy o nofelau plant Cymraeg, gwreiddiol ar y gweill ar gyfer 2017. Ieeee!

Hoff lyfrau Manon Steffan Ros

Published Tachwedd 9, 2016 by gwanas

Ar ddiwrnod fydd yn llawn newyddion brawychus o’r Unol Daleithiau, dyma ddechrau syniad newydd ar gyfer y blog llyfrau plant yma: holi gwahanol awduron am y llyfrau roedden nhw’n eu hoffi’n blant, be maen nhw’n ei ddarllen (a’i sgwennu) rwan ac ati.

A dyma ddechrau efo Manon Steffan Ros.

a1pmnnmlml-_ux250_

1. Pa lyfrau oeddet ti’n eu hoffi yn blentyn?
a) ysgol gynradd  – Cymraeg a Saesneg

Ro’n i wrth fy modd efo Cyfres Corryn, yn enwedig un llyfr arbennig a hyfryd o’r enw Cyfrinach Betsan Morgan gan Gwenno Hywyn.

220px-cyfres_corryn_cyfrinach_betsan_morgan_llyfr

Dwi wedi casglu’r rhan fwyaf o’r gyfres eto fel oedolyn drwy dyrchu mewn sels cist car a siopau elusen.

Yn Saesneg, dwi’n meddwl mai Boy gan Roald Dahl ydi fy hoff lyfr hyd heddiw.

boyroalddahl

Mae o’n gyfuniad perffaith o ddireidi a gwiriondeb a thorcalon. Dwi’n darllen Boy o leia’ unwaith y flwyddyn ers bron i chwarter canrif!

b) ysgol uwchradd – Cymraeg a Saesneg
Ro’n i wrth fy modd efo llyfrau gan awduron fel Judy Blume a Paula Danziger- llyfrau oedd yn son yn ddiflewyn ar dafod am fywyd go iawn pobol ifanc.
Mi wnaeth O Ddawns i Ddawns gan Gareth F. Williams newydd fy mherthynas i efo llenyddiaeth Gymraeg.

220px-o_ddawns_i_ddawns_llyfr

Ro’n i wedi teimlo cyn hynny fod rhyw bellter rhyngof fi a’r cymeriadau, ond roedd y bobol yn O Ddawns i Ddawns yn gig a gwaed, yn amherffaith ac felly’n hawlio sylw a chydymdeimlad. Dwi’n darllen O Ddawns i Ddawns o leia’ unwaith y flwyddyn ers bron i ugain mlynedd!
Roedd Mochyn Gwydr gan Irma Chilton hefyd yn ffefryn mawr. Mae’n fy synnu i’n fawr nad ydi’r nofel yma’n cael mwy o sylw, achos mae’n glasur, yn fy nhyb i.

51kg27fkw8l

2. Wyt ti’n dal i ddarllen llyfrau plant? Pa rai wyt ti wedi eu hoffi’n ddiweddar?
Dwi’n tueddu darllen llyfrau YA (Young Adult) yn fwy na llyfrau i oedolion. Ac mae gen i ddau o feibion, felly dwi’n darllen efo nhw. Mae Half-Brother gan Kenneth Oppel yn wirioneddol wych- hanes teulu sy’n mabwysiadu chimpanzee!  Dwi wrth fy modd efo Cyfres Clec, ac mae ‘na gyfrol o farddoniaeth dwi’n troi ‘nol ati dro ar ôl tro- Cerddi’r Cof, a olygwyd gan Mererid Hopwood.

220px-cerddir_cof_%c2%96_goreuon_barddoniaeth_i_blant_llyfr

3. Pwy ydi dy hoff ddylunydd/arlunydd llyfrau? Pam?
Ychydig flynyddoedd yn ôl, ges i’r cyfle i weithio efo Jac Jones. Roedd o’n gymaint o fraint! Ro’n i’n eitha’ star-struck o gwrdd a fo. Dwi’n meddwl  ei fod o’n portreadu emosiwn yn glir iawn yn ei gymeriadau- ‘da chi’n teimlo be’ maen nhw’n teimlo. Mi fedra i grwydro orielau celf mawr pwysig heb deimlo’r empathi mae gwaith Jac yn ei greu.

51s9ivf-ppl-_ux160_

4. Be nath i ti ddechrau sgwennu?
Ro’n i ‘di bod yn gweithio fel actores, ac wedi rhoi’r gorau iddi pan ges i blant. Ro’n i wedi colli Mam pan roedd hi’n ifanc, ac roedd hi’n loes calon gen i feddwl na fyddai ‘mhlant i yn ei ‘nabod hi, felly mi ‘sgwennais i Trwy’r Darlun a Trwy’r Tonnau efo Mam yn brif gymeriad yn y nofelau. Ro’n i’n meddwl y byddai hynny’n ffordd dda o gyflwyno ei hiwmor a’i hanwyldeb i ‘mhlant. Mae fy mab hynaf yn darllen Trwy’r Darlun efo’i ddosbarth Cymraeg yn yr ysgol rŵan, sy’n deimlad rhyfedd a hyfryd iawn.

51fud-0vs4l-_uy250_

5. Be wyt ti’n ei fwynhau fwya am sgwennu?
Dwi’n meddwl mai dyma’r joban ora’ yn y byd! Dwi’n gallu ymgolli yn llwyr mewn bydoedd a phobol hollol newydd, yn gallu eistedd yn fy nghadair esmwyth yn y ty a mynd i bedwar ban byd heb symud cam. Mae’n fraint anhygoel pan fo rhywun yn codi un o fy llyfrau ac yn dechrau darllen, yn rhoi ei amser a’i meddwl i rywbeth dwi wedi ei greu.

6. Dwed chydig am Pluen, dy nofel ddiweddara i blant.

getimg
Mae Pluen yn nofel sy’n ymdrin a’r rhyfeloedd byd, ond o safbwynt modern a real iawn. Mae Huw, bachgen o Langefni, yn trio chwilio am hanes ei hen ewythr ar ôl yr ail ryfel byd. Ond mae’r nofel hefyd yn ymdrin a dementia. Mae hon yn nofel bersonol iawn i mi, ac ro’n i’n ei chael hi’n eitha’ anodd i’w ‘sgwennu ar brydiau. Ond yn y bon, dirgelwch hen ffasiwn sydd yn y stori, efo ‘chydig o dro yn y cynffon hefyd!

7. Pa lyfr(au) plant sydd ar y ffordd nesa gen ti?
Dwi wrthi’n sgwennu cyfres o lyfrau i blant bach, ac mae gen i nofel ar y gweill hefyd. Sgwennu i blant ydi ‘nghariad cynta’, heb os nag oni bai.

Diolch, Manon!

Gareth F Williams (a Phenwythnos Anferthol Caernarfon)

Published Hydref 2, 2016 by gwanas

garethfwilliams

Fel y llun uchod dwi’n cofio Gareth F – y wên a’r llygaid direidus, llawn sglein. Ond mae’r wên a’r sglein wedi’n gadael, gan adael anferth o dwll yn y byd llyfrau Cymraeg ac ym mywydau pawb oedd yn ei nabod.

Roedd o’n gariad o foi ac yn awdur gwych, fel mae’r ffaith ei fod wedi ennill Gwobr Tir na-nOg chwe gwaith yn ei brofi. Roedd ei lyfrau ar gyfer oedolion yn rai arbennig – yn enwedig Awst yn Anogia, y llyfr Cymraeg gorau i mi ei ddarllen erioed.

image

Ond blog am lyfrau plant a phobl ifanc ydi hwn i fod, ac roedd Gareth wrth ei fodd yn sgwennu ar gyfer yr oedran yna – am ei fod o’n dal mor ifanc ei hun yn ei ffordd o feddwl a’i agwedd at fywyd, am wn i.

Mae ‘na nifer ddarllenodd ‘O ddawns i Ddawns’ ac ‘Adref heb Elin’ 220px-o_ddawns_i_ddawns_llyfr

1843236818_2_13  yn ystod eu dyddiau ysgol yn y 1990au yn dal i’w cofio’n glir, flynyddoedd yn ddiweddarach.

Mae ‘Anji’ ( ar gyfer yr arddegau) hefyd yn gampwaith,

41s52hsimil-_ac_us160_   a’r darn am y fam yn poenydio ei merch drwy actio bod yn fochyn ymysg y pethau mwya pwerus i mi eu darllen erioed.

images-1 Roedd ‘Hwdi’ mor frawychus, mi fu’n rhaid i mi ei rhoi i lawr i gael fy ngwynt ataf cyn medru dal ati. Roedd o’n wych am greu tensiwn: Jara, Y dyn gwyrdd, Tacsi i’r tywyllwch, y ddwy nofel am y Ddwy Lisa, Eira Mân, Eira Mawr…

220px-jara_llyfrimages-210378692

Roedden nhw i gyd yn dywyll a chelfydd a hynod, hynod gyffrous.

Roedd y ddwy ddiweddar: Y Gêm a Cwmwl Dros Y Cwm yn gampweithiau oedd yn dod â hanes yn fyw i bobl ifanc – ac oedolion.

 

Roedd ganddo ddychymyg ffantastic, hynod weledol ac roedd Ifor ap Glyn isio gwneud ffilm o Mei ling a Meirion,

images-3  nofel fer ( ar gyfer oedolion) wedi ei gosod yn ardal Porthmadog, oedd mor annwyl iddo fo. Ond roedd y rhan fwya o’i nofelau â photensial ffilm ynddyn nhw.

images-5415uvk7v8l-_ac_us160_

Mi fydda i wastad yn annog bechgyn sydd ddim yn hoffi ffuglen i ddarllen hwn:

images-4

Rhyfedd o Fyd – Llyfr am y creaduriaid (neu’r bwystfilod) rhyfedd mae rhai yn dweud sy’n bod go iawn, fel Bigfoot, anghenfil Loch Ness ac ati. Gwnaeth Gareth gryn dipyn o ymchwil i mewn i’r pwnc ar gyfer hon, ond roedd o’n gwybod gryn dipyn beth bynnag gan fod creaduriaid o’r fath wedi bachu ei ddychymyg ers ei blentyndod.

Os nad ydach chi wedi darllen un o lyfrau Gareth eto, gwnewch. Mae ‘na ddigonedd yn y siopau ( ar wahân i Awst yn Anogia – sydd allan o brint ond falle y caiff ei ailgyhoeddi rwan?) neu ewch i’ch llyfrgell leol. Un ffordd o gadw’r atgof am rywun yn fyw ydi drwy ddarllen eu geiriau nhw.

A thrwy ddathlu eu gwaith a’u bywyd nhw, fel y digwyddodd efo Roald Dahl eleni. Braf fysa cael diwrnod i ddathlu Gareth F ryw dro.

Roedd Penwythnos Anferthol Caernarfon mor llwyddiannus, dwi’n siwr y gwelwn ni rywbeth tebyg eto. Mi ges i’r fraint o roi gweithdy creu cewri yng ngardd gefn siop Palas Print, a dyma rai lluniau i chi dynnwyd gan Iolo Penri. Dwi wedi eu dwyn o dudalen FB Palas Print, ond dwi’n siwr y byddan nhw’n fodlon i mi wneud hynny!

Mi ges i goblyn o hwyl efo’r criw, a gwirioni efo’u doniau a’u syniadau nhw – rhai yn hollol boncyrs! Mi fysa Roald Dahl –  a Gareth F wedi gwirioni hefyd.