cyfres yr Onnen

All posts tagged cyfres yr Onnen

Trwy’r Darlun

Published Mai 17, 2017 by gwanas

Dw i newydd orffen hon, ac yn methu credu nad o’n i wedi ei darllen cyn hyn, na chwaith bod neb WEDI DEUD WRTHA I Y BYDDWN I’N EI MWYNHAU HI GYMAINT! Felly dw i’n deud wrthach chi, rwan, iawn?

image

Os ydach chi, fel fi, yn hoffi straeon ffantasi am fydoedd eraill od, llawn hud a lledrith a chreaduriaid annisgwyl (fel y Cnorc – caru fo!) sy’n dangos chwip o ddychymyg ar ran yr awdur, mae hon yn WYCH!

image

Nofel gyntaf erioed Manon Steffan Ros oedd hon, nôl yn 2008. Sbiwch ifanc ydi hi yn y llun! Nid ei bod hi’n edrych yn hen rwan, wrth gwrs…

Mae’r nofel wedi ei hanelu at blant 9-13 oed fel rhan o Gyfres yr Onnen. Bachgen ydi’r prif gymeriad – Cledwyn, sydd ar fin mynd i Ysgol Uwchradd Tywyn, ond mae ei chwaer fawr o, Siân yn bwysig iawn i’r stori hefyd. Be wnes i ei fwynhau ydi’r ffaith nad oes yr un o’r ddau gymeriad yn berffaith, ond rydan ni’n dal i’w hoffi nhw – efallai oherwydd hynny. Dan ni’n gallu credu eu bod nhw’n wir, ac o’r herwydd, mae’r byd trwy’r darlun yn teimlo’n wir hefyd.

Mi wnes i hefyd fwynhau’r ffaith ei bod wedi ei gosod yn gadarn yn ardal Tywyn ac Aberdyfi. Mae ‘Clychau Aberdyfi’ yn bwysig ynddi er enghraifft – cân ro’n i wedi credu oedd yn un draddodiadol Gymreig, ond na, mae’n debyg mai ymddangos yn Saesneg wnaeth hi gynta, yn 1785! Hm…be nesa?

Ta waeth, mi wnes i syrthio mewn cariad efo cymeriad Gili Dŵ, sy’n methu deud ‘r’, ac mi wnewch chithau hefyd. Mi fydd y Marach a’r Abarimon yn aros yn y cof hefyd, a’r hen Gnorc bach druan. O, a gesiwch ble mae Gili Dŵ yn byw? Yn ‘Pendramwnwgl’! Sef enw fy hoff gân erioed gan dad Manon, Steve Eaves.

Dyma i chi dudalen yn agos at ddechrau’r stori i roi blas i chi:

image

Ia, eich gadael ar ymyl y dibyn yn fanna – neu ar ‘glo crog’ fel y cafodd ei benderfynu gan Elgan o Ysgol Cerrig-y-drudion ar raglen radio Aled Hughes bore ma – dyna fydd y term swyddogol am ‘cliffhanger’ o hyn ymlaen. Diolch am siarad cystal am lyfrau a dy lyfrgell, Elgan! Hen bryd cael barn plant am lyfrau plant, yn hytrach nac oedolion dragwyddol!

Gyda llaw, dyma ddarn gafodd ei gyhoeddi ar gwales.com pan gafodd Trwy’r Darlun ei gyhoeddi gyntaf:

Cafodd Manon y syniad am y stori ar ôl genedigaeth ei mab, Efan, yn 2005. Teimlodd dristwch na fyddai ei mab byth yn dod i adnabod ei Nain, oherwydd collodd Manon ei mam i gancr yn 2003. Yn hytrach na gweld ei Nain mewn hen luniau’n unig, penderfynodd Manon lunio stori’n cynnwys ei mam fel un o’r prif gymeriadau, gan obeithio y byddai Efan yn adnabod ychydig mwy arni drwy’r stori yn y dyfodol.
Mae sawl elfen arall o fywyd yr awdures ifanc yn cael eu hadlewyrchu yn y nofel. Gwlad hudol Crug yn y stori yw ardal enedigol ei mam ym Mryncrug; mae cymeriad Cledwyn yn y nofel wedi deillio o lun o hen berthynas iddi; ac mae Manon bellach yn byw yn ardal Aberdyfi, lle mae’r prif gymeriadau’n byw.

Meddai Meinir Edwards, Golygydd Y Lolfa, “Dyma nofel ffres, llawn dychymyg. Mae Manon Steffan Ros yn awdures ifanc, newydd, gyffrous. Rwy’n siwr y clywn ni dipyn mwy amdani hi, a’i nofelau, yn y dyfodol.”

Roeddet ti’n iawn, Meinir! Mi enillodd y dilyniant, Trwy’r Tonnau, wobr Tir naN-og a dwi’n ysu i ddarllen honno rwan.

Advertisements

2 Lyfr da i blant cynradd

Published Tachwedd 9, 2014 by gwanas

getimg

Mae’n siwr eich bod chi wedi clywed am hwn yn barod gan iddo ennill Gwobr Tir Na Nog 2014 – y 5ed tro i Gareth F! Ond dim ond newydd ei ddarllen ydw i, a dwi’n gweld pam ei fod o wedi ennill. Waw.

Y categori cynradd oedd y wobr, ond os ydach chi dros 11 – dros 50 hyd yn oed, mi wnewch chi fwynhau hon. Mae hi wedi ei hanelu at ddarllenwyr CA2 a gwaelod 3, ond darllenwyr DA yn CA2 ddeudwn i. Mae’r iaith yn goeth, felly fydd hi ddim yn hawdd i bawb – ond mae’n werth yr ymdrech!

Mae’n chwip o stori efo cymeriadau arbennig o ddifyr, fel Now Be Nesa, teulu’r bwlis- y Maldoons a Big Annie (sy’n ANFERTH) a Ceridwen sy’n perthyn i lwyth y Romani. Mae’r darluniau gan Graham Howells yn wirioneddol dda hefyd ac yn ychwanegu at y testun go iawn.

5023.18358.file.eng.Gareth-F-Williams-Elwyn-Jones.300.200

Dyma ddywedodd Gareth ( uchod, ar y chwith) amdani:

“Cefais f’ysbrydoli i ysgrifennu’r nofel hon gan ddigwyddiadau canmlwyddiant trychineb Senghennydd y llynedd. Mae’r hyn a ddigwyddodd yno ar 14 Hydref 1913 – sef cefndir y stori – yn ddychrynllyd wrth feddwl am faint y drychineb. Collodd 440 o ddynion a bechgyn eu bywydau y bore ofnadwy hwnnw. Fy nod gyda Cwmwl dros y Cwm oedd dod â’u straeon yn fyw i genhedlaeth newydd o blant Cymru, sy’n gwybod fawr ddim am yr hanes, ac adrodd y stori honno trwy lygaid bachgen 13 oed fu’n byw drwy’r cyfan.”

A dyma i chi linc i flog Gwasg Carreg Gwalch – ac un da ydi o – mae angen mwy o’r rhain, weisg Cymru!

http://carreggwalch.wordpress.com/2014/09/09/cwmwl-dros-y-cwm-gan-gareth-f-williams-enillydd-gwobr-tir-na-nog-2014/

Mae Cyfres yr Onnen ar gyfer tua’r un oedran (9-12 yn fras) a dyma i chi un newydd i’r gyfres honno:

getimg.php

Sgrech y Môr gan Casia Wiliam. Fel mae’r teitl yn ei awgrymu, stori antur ydi hon, am fachgen Blwyddyn 8 o’r enw Siôn sy’n cael ei anfon i dreulio’i wyliau haf gyda’i Anti Beth yn Rhos y Grug, sydd yn bendant rhywle ym Mhen Ll^yn.

Un o Ben Ll^yn ydi Casia Wiliam yr awdures, Unknown-2

a dyma ei nofel wreiddiol gyntaf, er ei bod wedi cyfieithu un o rai Michael Morpurgo cyn hyn. Dwi’n cofio sylwi bod addewid awdures ynddi flynyddoedd yn ôl, a hithau’n ddisgybl ysgol gynradd, a dwi’n falch o ddeud ei bod hi wedi aeddfedu yn nofelwraig gampus.

Mae cymeriad Siôn yn apelio’n syth, er, ro’n i’n teimlo bod y disgrifiadau cyntaf ohono’n mynd i apelio mwy at fechgyn 9 oed na 12 – ond efallai mai fi ydi honno. Ro’n i’n falch iawn ei fod o’n ddringwr ( mae angen mwy o’r rheiny yn ein llyfrau – a chan^wyr – bob dim awyr agored) ac ro’n i’n cael fy nhynnu i mewn i’w berthynas (anodd) efo’i lys-dad, Seimon, a’r ffordd roedd o’n ymdopi efo marwolaeth ei dad.

Digon o themáu yma felly. A chwip o gymeriad yn Anti Beth, oedd/sydd yn swnio’n anghyfforddus o debyg i mi…! Mae hyd yn oed y t^y yn swnio’r un fath. Bydd raid i fy nith 12 oed ddarllen hwn, i ni gael gweld os ydi hithau’n gweld tebygrwydd rhwng Anti Beth ac Anti Bethan…

Dwi’n hoff iawn o’r map sydd ar y dechrau, ond mae arna i ofn nad ydw i cweit mor siwr o’r clawr. Mae’n lun da, ond dydi o ddim yn cyd-fynd efo’r teitl i mi. A bod yn onest, roedd y teitl wedi gwneud i mi ddisgwyl stori efo mwy o sgrechian ynddi – a does na’m llawer o hynny. Mae’n fwy o stori hamddenol, llawn hiwmor efo ambell ddirgelwch. Mae’n goblyn o deitl da, apelgar, ond nid yn siwtio’r stori benodol hon efallai. Cofiwch chi, efallai mai fi sydd â ryw syniadau od ac wedi disgwyl mwy o fôr ladron ac arswyd. Mae’n Criw Darllen ni am drafod hon cyn bo hir a gawn ni weld be fydd eu barn nhw am addasrwydd y teitl.

Un peth sy’n sicr, mae’r sgrifennu yn hyfryd, ac os ydach chi isio gweld engreifftiau o gymariaethau da, annisgwyl ac unigryw, mae ‘na lond gwlad fan hyn. A hiwmor oedd yn apelio’n arw ata i (a phlant 9-12 oed) fel ‘Pam wyt ti’n edrych mor hapus?…Ti’n edrych fel ‘sat ti newydd daro rhech a chael gwared ar boen bol neu rywbeth.’ Haaa!

Bwystfilod a Bwganod gan Manon Steffan Ros

Published Ionawr 6, 2014 by gwanas

image

Un o gyfres yr Onnen ar gyfer darllenwyr da 9-13 oed ydi hon, felly mae’r iaith yn fwy coeth, yn fwy cymhleth. Ee: ‘Wyddai o ddim ai cyffro ynteu ofn ydoedd.’ Nefi. Ffurfiol iawn. Dwi ddim yn siwr ai Manon ( yr awdur- fan hyn)image neu’r golygyddion oedd yn gyfrifol am honna, ond mi neidiodd allan i mi. Ond peidiwch a phoeni, dydi gweddill y nofel ddim fel yna.

Mae’r stori’n llifo, efo digon o ddeialog bachog, a dwi wrth fy modd efo’r ffaith ei bod hi wedi ei lleoli yn Nhywyn, Meirionnydd, tref sydd angen sylw yn y byd Cymraeg a Chymreig. Efallai na chafodd Tywyn Eisteddfod yr Urdd, ond mae’n cael sylw mewn nofel! Mae’r awdur wedi cynnwys trefi eraill sydd ddim yn cael llawer o sylw mewn llyfrau ond bydd raid i chi ddarllen y nofel i weld os ydi eich tref chi ynddi!

Y cymeriadu ydi cryfder y nofel i mi; mae’r 3 prif gymeriad ( 3 plentyn ysgol sy’n rhyw fath o Ghostbusters Cymraeg) yn gwbl wahanol i’w gilydd: Tom, sy’n dipyn o iob a phôsar, Hywel, sy’n chydig bach o linyn trôns ym marn ei gyd-ddisgyblion, a Hilda, sydd â thipyn o geg arni. Mi fyddwch chi’n gweld y tri yn datblygu yn ystod y stori, ac yn dod i hoffi’r tri.
Mae yma ddigon o hiwmor, yn enwedig yn y cega rhwng Hilda a Tom; ambell ddarn eitha brawychus hefyd, pan fydd y tri yn mynd ar ôl yr ysbrydion a’r bwystfilod, ond nid stori i’ch dychryn ydi hon. Adloniant ydi hi, ond, fel mewn cymaint o straeon Manon Steffan, mae na elfennau trist hefyd, pethau fydd yn gwneud i chi feddwl.

Mi wnes i ei mwynhau hi, ac mi fydd yn siwr o blesio plant sydd eisoes yn mwynhau darllen nofelau Cymraeg. Dyna fwriad y gyfres wedi’r cwbl.

Ond am mod i wedi mwynhau llyfrau eraill Manon gymaint (‘Blasu’ ar gyfer oedolion ydi un o’r llyfrau Cymraeg gorau i mi eu darllen erioed), ges i fy siomi fymryn bach efo hon yn y diwedd. Peidiwch a nghamddallt i, mae hon yn nofel dda iawn, ond pan gaeais i’r clawr ar ôl ei gorffen, doedd y wefr o ‘www, dwi newydd ddarllen rhywbeth arbennig’ ddim yma tro ‘ma. Mi wnes i ei deimlo fo efo Baba Hyll, ond nid efo hon. Y diweddglo oedd ar fai dwi’n meddwl, a’r teimlad ges i nad oedd stori’r criw sy’n ceisio rhwystro’r tri rhag gwneud eu gwaith wedi taro deuddeg ar y diwedd. Nid i mi o leia. Ond os ydach chi’n anghytuno, cofiwch roi gwybod! Mae’n gas gen i fod yn negyddol, a do’n i wir ddim isio gweld bai o unrhyw fath, ond mae’n rhaid i mi fod yn onest mewn blog fel hyn yndoes?

Dwy nofel arall gan Manon (eto yng nghyfres yr Onnen) enillodd Wobr Tir na Nog iddi, a dwi’m wedi darllen rheiny eto ond mae pawb yn eu canmol, ‘Prism’ yn enwedig. Felly dwi am roi cynnig ar honno yn fuan.image