Cwmwl Dros y Cwm

All posts tagged Cwmwl Dros y Cwm

Gareth F Williams (a Phenwythnos Anferthol Caernarfon)

Published Hydref 2, 2016 by gwanas

garethfwilliams

Fel y llun uchod dwi’n cofio Gareth F – y wên a’r llygaid direidus, llawn sglein. Ond mae’r wên a’r sglein wedi’n gadael, gan adael anferth o dwll yn y byd llyfrau Cymraeg ac ym mywydau pawb oedd yn ei nabod.

Roedd o’n gariad o foi ac yn awdur gwych, fel mae’r ffaith ei fod wedi ennill Gwobr Tir na-nOg chwe gwaith yn ei brofi. Roedd ei lyfrau ar gyfer oedolion yn rai arbennig – yn enwedig Awst yn Anogia, y llyfr Cymraeg gorau i mi ei ddarllen erioed.

image

Ond blog am lyfrau plant a phobl ifanc ydi hwn i fod, ac roedd Gareth wrth ei fodd yn sgwennu ar gyfer yr oedran yna – am ei fod o’n dal mor ifanc ei hun yn ei ffordd o feddwl a’i agwedd at fywyd, am wn i.

Mae ‘na nifer ddarllenodd ‘O ddawns i Ddawns’ ac ‘Adref heb Elin’ 220px-o_ddawns_i_ddawns_llyfr

1843236818_2_13  yn ystod eu dyddiau ysgol yn y 1990au yn dal i’w cofio’n glir, flynyddoedd yn ddiweddarach.

Mae ‘Anji’ ( ar gyfer yr arddegau) hefyd yn gampwaith,

41s52hsimil-_ac_us160_   a’r darn am y fam yn poenydio ei merch drwy actio bod yn fochyn ymysg y pethau mwya pwerus i mi eu darllen erioed.

images-1 Roedd ‘Hwdi’ mor frawychus, mi fu’n rhaid i mi ei rhoi i lawr i gael fy ngwynt ataf cyn medru dal ati. Roedd o’n wych am greu tensiwn: Jara, Y dyn gwyrdd, Tacsi i’r tywyllwch, y ddwy nofel am y Ddwy Lisa, Eira Mân, Eira Mawr…

220px-jara_llyfrimages-210378692

Roedden nhw i gyd yn dywyll a chelfydd a hynod, hynod gyffrous.

Roedd y ddwy ddiweddar: Y Gêm a Cwmwl Dros Y Cwm yn gampweithiau oedd yn dod â hanes yn fyw i bobl ifanc – ac oedolion.

 

Roedd ganddo ddychymyg ffantastic, hynod weledol ac roedd Ifor ap Glyn isio gwneud ffilm o Mei ling a Meirion,

images-3  nofel fer ( ar gyfer oedolion) wedi ei gosod yn ardal Porthmadog, oedd mor annwyl iddo fo. Ond roedd y rhan fwya o’i nofelau â photensial ffilm ynddyn nhw.

images-5415uvk7v8l-_ac_us160_

Mi fydda i wastad yn annog bechgyn sydd ddim yn hoffi ffuglen i ddarllen hwn:

images-4

Rhyfedd o Fyd – Llyfr am y creaduriaid (neu’r bwystfilod) rhyfedd mae rhai yn dweud sy’n bod go iawn, fel Bigfoot, anghenfil Loch Ness ac ati. Gwnaeth Gareth gryn dipyn o ymchwil i mewn i’r pwnc ar gyfer hon, ond roedd o’n gwybod gryn dipyn beth bynnag gan fod creaduriaid o’r fath wedi bachu ei ddychymyg ers ei blentyndod.

Os nad ydach chi wedi darllen un o lyfrau Gareth eto, gwnewch. Mae ‘na ddigonedd yn y siopau ( ar wahân i Awst yn Anogia – sydd allan o brint ond falle y caiff ei ailgyhoeddi rwan?) neu ewch i’ch llyfrgell leol. Un ffordd o gadw’r atgof am rywun yn fyw ydi drwy ddarllen eu geiriau nhw.

A thrwy ddathlu eu gwaith a’u bywyd nhw, fel y digwyddodd efo Roald Dahl eleni. Braf fysa cael diwrnod i ddathlu Gareth F ryw dro.

Roedd Penwythnos Anferthol Caernarfon mor llwyddiannus, dwi’n siwr y gwelwn ni rywbeth tebyg eto. Mi ges i’r fraint o roi gweithdy creu cewri yng ngardd gefn siop Palas Print, a dyma rai lluniau i chi dynnwyd gan Iolo Penri. Dwi wedi eu dwyn o dudalen FB Palas Print, ond dwi’n siwr y byddan nhw’n fodlon i mi wneud hynny!

Mi ges i goblyn o hwyl efo’r criw, a gwirioni efo’u doniau a’u syniadau nhw – rhai yn hollol boncyrs! Mi fysa Roald Dahl –  a Gareth F wedi gwirioni hefyd.

2 Lyfr da i blant cynradd

Published Tachwedd 9, 2014 by gwanas

getimg

Mae’n siwr eich bod chi wedi clywed am hwn yn barod gan iddo ennill Gwobr Tir Na Nog 2014 – y 5ed tro i Gareth F! Ond dim ond newydd ei ddarllen ydw i, a dwi’n gweld pam ei fod o wedi ennill. Waw.

Y categori cynradd oedd y wobr, ond os ydach chi dros 11 – dros 50 hyd yn oed, mi wnewch chi fwynhau hon. Mae hi wedi ei hanelu at ddarllenwyr CA2 a gwaelod 3, ond darllenwyr DA yn CA2 ddeudwn i. Mae’r iaith yn goeth, felly fydd hi ddim yn hawdd i bawb – ond mae’n werth yr ymdrech!

Mae’n chwip o stori efo cymeriadau arbennig o ddifyr, fel Now Be Nesa, teulu’r bwlis- y Maldoons a Big Annie (sy’n ANFERTH) a Ceridwen sy’n perthyn i lwyth y Romani. Mae’r darluniau gan Graham Howells yn wirioneddol dda hefyd ac yn ychwanegu at y testun go iawn.

5023.18358.file.eng.Gareth-F-Williams-Elwyn-Jones.300.200

Dyma ddywedodd Gareth ( uchod, ar y chwith) amdani:

“Cefais f’ysbrydoli i ysgrifennu’r nofel hon gan ddigwyddiadau canmlwyddiant trychineb Senghennydd y llynedd. Mae’r hyn a ddigwyddodd yno ar 14 Hydref 1913 – sef cefndir y stori – yn ddychrynllyd wrth feddwl am faint y drychineb. Collodd 440 o ddynion a bechgyn eu bywydau y bore ofnadwy hwnnw. Fy nod gyda Cwmwl dros y Cwm oedd dod â’u straeon yn fyw i genhedlaeth newydd o blant Cymru, sy’n gwybod fawr ddim am yr hanes, ac adrodd y stori honno trwy lygaid bachgen 13 oed fu’n byw drwy’r cyfan.”

A dyma i chi linc i flog Gwasg Carreg Gwalch – ac un da ydi o – mae angen mwy o’r rhain, weisg Cymru!

http://carreggwalch.wordpress.com/2014/09/09/cwmwl-dros-y-cwm-gan-gareth-f-williams-enillydd-gwobr-tir-na-nog-2014/

Mae Cyfres yr Onnen ar gyfer tua’r un oedran (9-12 yn fras) a dyma i chi un newydd i’r gyfres honno:

getimg.php

Sgrech y Môr gan Casia Wiliam. Fel mae’r teitl yn ei awgrymu, stori antur ydi hon, am fachgen Blwyddyn 8 o’r enw Siôn sy’n cael ei anfon i dreulio’i wyliau haf gyda’i Anti Beth yn Rhos y Grug, sydd yn bendant rhywle ym Mhen Ll^yn.

Un o Ben Ll^yn ydi Casia Wiliam yr awdures, Unknown-2

a dyma ei nofel wreiddiol gyntaf, er ei bod wedi cyfieithu un o rai Michael Morpurgo cyn hyn. Dwi’n cofio sylwi bod addewid awdures ynddi flynyddoedd yn ôl, a hithau’n ddisgybl ysgol gynradd, a dwi’n falch o ddeud ei bod hi wedi aeddfedu yn nofelwraig gampus.

Mae cymeriad Siôn yn apelio’n syth, er, ro’n i’n teimlo bod y disgrifiadau cyntaf ohono’n mynd i apelio mwy at fechgyn 9 oed na 12 – ond efallai mai fi ydi honno. Ro’n i’n falch iawn ei fod o’n ddringwr ( mae angen mwy o’r rheiny yn ein llyfrau – a chan^wyr – bob dim awyr agored) ac ro’n i’n cael fy nhynnu i mewn i’w berthynas (anodd) efo’i lys-dad, Seimon, a’r ffordd roedd o’n ymdopi efo marwolaeth ei dad.

Digon o themáu yma felly. A chwip o gymeriad yn Anti Beth, oedd/sydd yn swnio’n anghyfforddus o debyg i mi…! Mae hyd yn oed y t^y yn swnio’r un fath. Bydd raid i fy nith 12 oed ddarllen hwn, i ni gael gweld os ydi hithau’n gweld tebygrwydd rhwng Anti Beth ac Anti Bethan…

Dwi’n hoff iawn o’r map sydd ar y dechrau, ond mae arna i ofn nad ydw i cweit mor siwr o’r clawr. Mae’n lun da, ond dydi o ddim yn cyd-fynd efo’r teitl i mi. A bod yn onest, roedd y teitl wedi gwneud i mi ddisgwyl stori efo mwy o sgrechian ynddi – a does na’m llawer o hynny. Mae’n fwy o stori hamddenol, llawn hiwmor efo ambell ddirgelwch. Mae’n goblyn o deitl da, apelgar, ond nid yn siwtio’r stori benodol hon efallai. Cofiwch chi, efallai mai fi sydd â ryw syniadau od ac wedi disgwyl mwy o fôr ladron ac arswyd. Mae’n Criw Darllen ni am drafod hon cyn bo hir a gawn ni weld be fydd eu barn nhw am addasrwydd y teitl.

Un peth sy’n sicr, mae’r sgrifennu yn hyfryd, ac os ydach chi isio gweld engreifftiau o gymariaethau da, annisgwyl ac unigryw, mae ‘na lond gwlad fan hyn. A hiwmor oedd yn apelio’n arw ata i (a phlant 9-12 oed) fel ‘Pam wyt ti’n edrych mor hapus?…Ti’n edrych fel ‘sat ti newydd daro rhech a chael gwared ar boen bol neu rywbeth.’ Haaa!