ceri Grafu

All posts tagged ceri Grafu

Peidiwch a meddwl bod angen llyfrau am fechgyn i fechgyn!

Published Medi 8, 2018 by gwanas

_97532327_808129dc-e06e-47f8-9033-43260dcaca52

Dyma i chi flog diddorol am agweddau at lyfrau merched/bechgyn.

https://readitdaddy.blogspot.com/2018/09/boys-dont-read-books-featuring-girls.html?utm_source=dlvr.it&utm_medium=twitter&m=1

Mae rhai rhieni yn gyndyn o brynu llyfrau maen nhw’n eu hystyried yn lyfrau ‘merched’ i’w meibion, a vice versa. Dim byd newydd yn hynny, ond dydan ni ddim yn sôn am lyfrau pinc, fflyfflyd fan hyn ond llyfrau normal gyda chlawr a theitl fel hyn:

images

Ond merch ydi’r awdur (Gabrielle Kent) a merch ydi’r prif gymeriad, a dyma rywbeth roddodd hi ar Twitter yn ddiweddar:

“So, I’ve been spending a lot of time in bookshops signing #KnightsAndBikes, and I’ve noticed something that reeeeaaally bothers me. Lots of adults are stopping boys from reading books with female protagonists!”

Mae’r peth yn hurt ond mae o’n digwydd. Dwi’n cofio pan sgwennais i Ceri Grafu

0862436923

(Ia – merch ar y clawr, a merch ydi’r prif gymeriad ond mae hi am bêl-droed a dwi wedi cyfarfod llawer iawn o fechgyn sydd wedi ei mwynhau hi) gofynodd Y Lolfa i mi sgwennu un arall yng nghyfres Pen Dafad ond wedi ei hanelu at fechgyn, a dyna pam sgwennais i Pen Dafad.

0862438063

Ond y chwaer fach ydi fy hoff gymeriad i…

Gofynwyd i mi anelu Llinyn Trôns at fechgyn hefyd, ac mi wnes, gan roi merched cryf ynddo hefyd.

086243520X

Y gred ydi y gwnaiff merched ddarllen unrhyw beth ond bod bechgyn yn mynnu cael llyfrau sydd ddim yn peryglu eu statws fel bechgyn tyff, caled, sy’n gwneud pethau ‘bachgennaidd’.

Dyna pam fod Joanne Rowling wedi cytuno i ddefnyddio’r llythrennau JK Rowling ar ei llyfrau Harry Potter, am fod y cyhoeddwyr yn poeni na fyddai bechgyn yn fodlon darllen llyfr gan ddynes.

images-1

Ond y mwya dwi’n siarad efo bechgyn a mynd i ysgolion, dwi’n gweld nad oes llawer o ots/bwys gan y bechgyn, ac mai’r STORI sy’n bwysig. Ai eu rhieni sy’n bod yn hen ffasiwn? Neu ai rhywbeth newydd ydi hyn? Dwi’n eitha siwr bod bechgyn ers talwm wedi mwynhau darllen am helyntion Madam Wen a Luned Bengoch – achos dydyn nhw byth jest am y ferch yn unig nacdyn? Ac roedd Enid Blyton wastad yn cynnwys merched a bechgyn yn ei llyfrau. Mae bechgyn wrth eu boddau efo Matilda, tydyn?

51GNnCMoMjL._SX336_BO1,204,203,200_

Ac onid yw bechgyn yn mwynhau darllen am Na, Nel?

getimg

Mae’n debyg bod siopwyr weithau’n gofyn ‘Ble mae eich llyfrau ar gyfer bechgyn?’ A’r gwirionedd ydi – maen nhw’n bob man. Dwi rioed wedi gweld unrhyw lyfrgell na siop yn rhannu llyfrau i silffoedd ‘bechgyn’ neu ‘ferched’ – byddai’r peth yn hurt! Ond iawn, gan fod llai o fechgyn yn darllen na merched, mae angen bod yn fwy cyfrwys weithiau i’w perswadio bod darllen yn hwyl.

Mae rhieni weithiau’n gofyn ar wefannau fel Facebook am lyfrau Cymraeg addas i’w meibion 7 oed sydd ddim yn hoffi darllen – iawn, mae modd eu cyfeirio at yr Henri Helynts ayyb (addasiadau…) ond oes raid diystyru llyfrau sydd â merched yn brif gymeriadau?

Dyma rywbeth arall ddywedodd Gabrielle Kent:

“Reading about kick ass girls having awesome adventures, solving mysteries, and saving the world teaches boys to see girls in a different light to the ones they see screaming at rubber spiders in toy adverts. Let boys read the stories they want to read. Books are for everyone!”

Amen. Rhowch y gorau i wneud i’ch meibion feddwl bod rhywbeth o’i le efo darllen am ferched! Mae na lond dosbarthiadau o hogia bach digri, direidus sy’n gwirioni efo llyfrau o bob math, ac o mhrofiad i, y STORI a’r HIWMOR sy’n bwysig yn yr oed yna. Ac yn hŷn hefyd o ran hynny.

Dyna pam dwi’n poeni dim mai merch ydi prif gymeriad llyfrau Cadi, gen i. Bachgen, Tyler o Ysgol Bro Cinmeirch, roddodd y syniad i mi am y nesa yn y gyfres – Cadi a’r Deinosoriaid.

getimg

A dwi’n gwybod y bydd bechgyn a merched wrth eu bodd efo’r ffaith fod deinosoriaid yn cnecu/pwmpian!

20180908_114450

Gan mod i wedi bod yn ddigon ffodus i gael glanio ar ynys llawn o eliffantod môr (elephant seals) elephant-seal-01-1000x480

rai blynyddoedd yn ôl, yr hyn drawodd fi fwya amdanyn nhw (ar wahân i’r ffaith eu bod mor fawr a rhyfedd yr olwg) oedd y ffaith eu bod yn drewi ac yn gollwng gwynt bron yn ddi-baid. A dyma feddwl – mae’n siŵr bod deinosoriaid yr un mor wyntog, doedden!

Hefyd, dwi’n cofio gweld llyfr bach hyfryd yn Norwyeg, (gan blant y boi sy’n gwybod lot am wleidyddiaeth, Richard Wyn Jones,picture-274-1423571860 fel mae’n digwydd) oedd yn gyfieithiad o’r Almaeneg:

51Tci1QAlYL._AC_US218_

am dwrch bychan oedd yn flin am fod rhywun wedi gwneud ei fusnes ar ei ben o ac yn chwilio am yr anifail euog

53b3580b3f578f9bd2c7d05ea76dca49

Ystyr y teitl yn fras ydi – ‘y twrch bach oedd yn gwybod nad oedd o’n ddim o’i fusnes o’ ac mae o’n wirioneddol ddigri – ac addysgiadol! Fel y gwelwch chi, mae ‘na fersiwn saesneg ar gael, ac mi wnes i gynnig ei gyfieithu i’r Gymraeg flynyddoedd yn ôl ond doedd gan neb ddiddordeb. Hmff. Mae’r cynnig yn dal yna. Mae cyfieithu llyfr o iaith heblaw’r Saesneg yn fater gwahanol, tydi?

Ta waeth, mae ‘na bwmps/cnecs a phŵ yn stori Cadi. Ac mae’r braciosawrws yn siarad efo acen y de, ocê? Pam? Am mod i’n trio apelio at blant (o bob rhyw) o bob rhan o Gymru – a dwi wrth fy modd efo’r gair ‘cnecu.’

Advertisements

Straeon am ferched dewr

Published Ionawr 7, 2018 by gwanas

DL3BEV-W0AAhGzZ

Ydw, dwi’n torri fy rheol eto – addasiad ydi hwn, nid llyfr gwreiddiol o Gymru, ond mae’n un diddorol. Mae’r fersiwn gwreiddiol wedi gwerthu fel slecs yn yr Unol Daleithiau ac eto wedyn pan gafodd ei gyhoeddi ym Mhrydain mae’n debyg: ‘The publishing sensation of the year’ yn ôl yr Evening Standard.
Felly mi ddylai’r fersiwn yma, Straeon Nos Da i Bob Rebel o Ferch gan Angharad Elen

Angharad-Elen

werthu’n dda hefyd. Mae’n siŵr bod sawl merch wedi cael copi yn anrheg Nadolig, ac wedi ei fwynhau.

Fy marn i? Mae’n addasiad da, a Margaret Thatcher wedi cael ffling er mwyn gwneud lle i Lowri Morgan, diolch byth. Mae’r syniad yn un da hefyd: tudalen o ysgrif (nid stori yn fy marn i) byr, syml am ferched amrywiol o bedwar ban byd (er bod ‘na ormod o bwyslais ar yr Unol Daleithiau) a llun gwreiddiol, da, lliwgar gan amrywiol artistiaid benwyaidd gyferbyn. Mae’n arddull sy’n siwtio merched ifanc yn ogystal â rhai hŷn. Do’n i ddim wedi clywed am sawl un, felly mae’n addysgiadol, ac mae’n profi y gall merched fod yn unrhywbeth maen nhw’n dymuno bod – ieee! – ond efo cryn dipyn o benderfyniad, ac yn aml iawn, pres hefyd. Mae’n rhoi sylw i ferched dewr sydd wedi cicio yn erbyn y tresi, fel Rosa Parks:

image

Matilde Montoya y meddyg benywaidd cyntaf ym Mecsico:

image

a rhai sy’n arwresau go iawn:

image

image

Ha! Newydd sylwi bod Sali Mali wedi mynnu ffotobomio fanna!

Mae rhai yn fwy diddorol na’i gilydd, wrth reswm, ac er ei bod yn ferch hynod lwyddiannus ym myd pensaerniaeth, ac yn haeddu ei lle, dwi ddim yn siŵr a fyddwn i wedi dewis y stori am Zaha Hadid yn cael stranc ar awyren i roi esiampl dda i ferched ifanc. Pam canmol y ffaith iddi gael stranc oherwydd bod y peilot wedi deud y byddai’n rhaid oedi chydig? Mi fynnodd gael ei ffordd ei hun a gorfodi’r staff i chwilota am ei bagiau yng nghrombil yr awyren a’i symud i awyren arall. Ia, canmol rhywun am beidio ag ildio pan mae’n fater o bwys, iawn, ond fyddwn i yn bersonol ddim wedi dewis y stori yna fel enghraifft o arwres. Dwi’n siŵr bod straeon gwell i’w cael amdani.

Un arall wnaeth i mi grafu mhen oedd hanes Coy Mathis, plentyn gafodd ei eni’n fachgen ond a oedd yn teimlo’n gryf mai merch oedd hi. Iawn, dallt ei bod hi’n stori deg a PC iawn i’w chynnwys, dim byd yn erbyn hynny, ond pam sôn bod Coy yn “dotio at ffrogiau, esgidiau sgleiniog a’r lliw pinc”? Ro’n i’n meddwl mai ymgais i ddileu rhyw hen stereoteipio hurt felna oedd y llyfr? Grrr. Dwi’n siŵr y byddai Angharad yr addasydd wedi hoffi newid hynna, ond yn aml, chewch chi ddim newid cynnwys y llyfr rydach chi’n ei addasu. Bechod.

O, ac oherwydd y lliw/gosod mi ges i drafferth darllen y sgrifen ar y tudalennau o luniau weithiau:

Anodd tydi? Dwi’m yn gwybod os oedd yr un peth wedi digwydd yn y fersiwn Saesneg. Ond efallai mai fi sydd angen cofio gwisgo fy sbectol.

Ond wedi cwyno fel’na, mae’n llyfr hardd, difyr ac mi wnes i ei fwynhau 90% ohono. Ond roedd y marchnata yn glyfar doedd: mae ‘na lyfrau gwell i ysbrydoli merched ar gael yn fy marn i! Ond dim llawer ar gyfer merched iau, mae’n wir.

I ddarllenwyr hŷn, be am hanes merched o Gymru yn Merched Gwyllt o Gymru?

519JeBshvVL

Neu Mamwlad?

9781845275358_1024x1024

neu nofelau gyda merched dewr, cryf yn brif gymeriadau?

image9781847718402


getimg

Allwch chi feddwl am engreifftiau (cyfoes) eraill o ferched cryf/dewr/rebel o ferch mewn nofelau gwreiddiol i blant?

Ion 15 – Diolch Awel Mai Jones am dynnu fy sylw at hwn:
Amelia to Zora – 26 women who changed the World – wedi bod yn ffefryn ei merch, Magi. Swnio’n dda!

51I32mc6CbL

Llyfrau Steddfod yr Urdd

Published Mai 30, 2014 by gwanas

O, ffiw! Wedi llwyddo i gyrraedd y blog yma eto o’r diwedd. Ges i ryw gremlins oedd yn fy rhwystro am ryw reswm. Panicio? Fi?!

Iawn, cymaint i’w ddeud. Yn gynta, cofio clawr Ceri Grafu?
Unknown

Wel, bnawn Llun, mi wnes i gyfarfod y ferch ar y clawr am y tro cynta rioed! Ffion, a dyma hi fel mae hi heddiw:image

Dydi hi’m yn gwisgo fel yna fel arfer, cofiwch. Roedd hi’n un o’r 3 wisgodd fel Gwylliaid ar gyfer ‘seremoni’ anffodus yn y pafiliwn ddydd Llun, pan roedd pawb i fod i weld a chlywed fidio am y llyfr:
image

Ond bu gremlins technegol… Bosib y bydd modd cynnwys y fidio hwnnw ar y blog yma rhyw dro, gawn ni weld – achos dwi’m wedi ei weld o eto!

Ta waeth, dwi wedi arwyddo sawl copi, a dyma’r cwsmer cyntaf, Gweltaz Davalan o Ddinas Mawddwy:
image
Ges i wybod heddiw ei fod o wedi’i orffen o’n barod! A do, mi nath o fwynhau. Dwi’n rhy wylaidd i ddeud mwy… 🙂

Mae’n debyg i seremoni Gwobr Tir na Nog fynd yn llawer gwell na f’un i, a llongyfarchiadau mawr i Haf a Gareth F! Dau enillydd teilwng iawn, iawn, a dyma’r llyfrau enillodd y wobr iddyn nhw:
image
image

Dwi wedi darllen un Haf, a mwynhau’n arw, ond eto i weld un Gareth. Mi wnai, ond dwi’m isio i’r blog yma fynd yn ormod o GarethFest! Welsoch chi be wnes i fanna? Gareth (F)est? Ia, ocê, braidd yn amlwg ma siwr.

Llongyfarchiadau hefyd i Llio Maddocks am ennill y Goron!
image
Edrych ymlaen at ddarllen nofel ganddi o fewn y blynyddoedd nesaf. Mae’r hogan yn gallu sgwennu… Dewi Prysor a fi wedi mwynhau ei gwaith hi’n arw.

A sbiwch hwyl ges i efo rhai eraill o’r criw oedd ar y llwyfan efo fi!
image

Ia, fo ydi o…

Gwefan ar gyfer y genod

Published Ebrill 8, 2014 by gwanas

Dwi newydd ddarganfod hwn – gwefan sy’n rhoi sylw i lyfrau am, ac ar gyfer merched ifanc. Llyfrau am ferched llawn gyts a bywyd.

Image

Dyma’r linc i’r wefan- 

http://www.amightygirl.com/blog?p=5362

Mi fyswn i wedi bod wrth fy modd efo gwybodaeth fel hyn pan ro’n i’n 8-12 oed. Mae angen rhestr debyg o lyfrau Cymraeg am ferched bywiog sydd ddim yn gwichian a chrynu yn y gornel rwan yndoes! Unrhyw un yn gallu cynnig teitlau?

Dwi’n gwybod am un amlwg…Unknown

A hwn, ond dwi’m wedi cael cyfle i’w ddarllen o eto:
image

Ond os ydach chi wedi ei ddarllen o, rhowch wybod!

Pen yr Enfys, Leusa Fflur Llewelyn

Published Rhagfyr 24, 2013 by gwanas

Dwi ddim yn deall pobl sy’n deud nad oes gynnyn nhw amser i ddarllen. Yn y salon trin gwallt ro’n i yn darllen hwn, os sylwch chi ar y ffoils yn fy ngwallt a’r geriach salon o’m cwmpas.Image Mi fydda i’n mynd a llyfr efo fi at y deintydd hefyd, i’r ysbyty, unrhyw le lle dwi’n gwybod y bydd raid i mi eistedd yn aros am sbel. Ia, dwi’n gwybod bod cylchgronau yno gan amla, ond does gen i fawr o ddiddordeb mewn cylchgronau ceir na golff, a dim amynedd o gwbl efo hanesion gwahanol ‘selebs’ mewn copi o Hello 2011. Pam ddim mynd a llyfr bach ysgafn efo chi?

Mae llyfrau Cyfres Pen Dafad yn ddelfrydol ar gyfer adegau fel yna: maen nhw’n eitha byr a hawdd eu darllen, felly nid yn unig allwch chi adael y salon efo gwallt del, ond wedi gorffen llyfr hefyd – wel, ei hanner o leia.

Dwi wedi sgwennu dau lyfr ar gyfer y gyfres fy hun: Ceri GrafuImage a Pen DafadImage felly dwi’n gwybod beth yw gofynion y gyfres. Ond mae Ceri Grafu ar gyfer oedran iau na’r lleill – doedd y ‘brief’ ddim mor glir ar y dechrau! Mae Ceri Grafu‘n iawn ar gyfer Blwyddyn 4, 5 a 6, ond mi fyswn i’n argymell Pen Dafad ar gyfer criw Blwyddyn 6, 7 ac 8. Ac mae Blwyddyn 9 yn ei hoffi hefyd, yn enwedig os ydyn nhw’n fechgyn sydd ddim fel arfer yn hoffi darllen.

Un arall hynod boblogaidd yn y gyfres ydi Sbinia, gan Bedwyr Rees Image ( fo oedd yn cyflwyno cyfres am Arfordir Môn ar S4C yn ddiweddar) ond mae hwnnw, fel Jibar a Ti ‘sho bet, yn  bendant ar gyfer yr ysgol uwchradd!

Dyma i chi flas o arddull Jibar:Image

A thudalen gynta Pen Dafad:Image

Ia, y ddau yn cyfeirio at ‘biso’, sydd ddim wir yn addas ar gyfer ysgolion cynradd o bosib! ‘Pi pi’ mae rhywun nes maen nhw’n 11/12 wrth gwrs…

Mae teitlau eraill yn y gyfres yn fwy aeddfed ( yn ôl rhai!) neu’n llai gwirion, fel Mewn Limbo neu Ca va, Safana, a dyna sy’n braf – maen nhw i gyd mor wahanol.

A dwi’n meddwl mod i’n eitha saff yn deud mai Pen yr Enfys ydi’r un mwya ‘gwahanol’ ohonyn nhw i gyd. A deud y gwir, mae’r stori’n un hollol boncyrs – ac mae hynny’n gompliment, gyda llaw. Dwi’m yn siwr be fyddai ffans Sbinia yn ei feddwl ohoni, gan mai ffantasi llwyr  ydi hi, wedi ei gosod mewn gwlad o’r enw Pen yr Enfys ( “sy’n hofran uwchlaw’r Ddaear ac islaw’r lleuad”), ac mae’n llawn hud a lledrith a dreigiau a chwcws dof a bananas a rhyw bethau felly, na fydd, o bosib, yn apelio at yr ‘hogia caib a rhaw’.

Mi gymrodd sbel i mi fynd mewn iddi, rhaid cyfadde, ond unwaith ro’n i wedi arfer efo’r syniadau a’r arddull, ro’n i wedi fy hudo.

Dyma i chi’r dudalen gyntaf; mae’r frawddeg gynta’n un wych i dynnu sylw pawb o bob gallu, ond wedyn, mae’n newid:Image Bu’n rhaid i mi ei darllen ddwywaith i ddeall fod dau gymeriad gwahanol yma ( fy mai i am ddarllen yn rhy gyflym mae’n siwr) ac efallai y dylid bod wedi gwneud hynny’n fwy clir ar y cychwyn fel hyn, ond wedyn, mae’r stori’n llifo. Ro’n i wrth fy modd efo Siani a Seimon y pysgotwr yn enwedig, a wir isio gwybod eu hanes nhw.

Mae’n stori am genfigen ac anhegwch cymdeithas lle mae rhai’n cael popeth ac eraill yn cael briwsion, felly mae ‘na foeswers yma, a digon i feddwl amdano a’i drafod. Clyfar iawn oedd cynnwys hyn mewn stori sy’n cynnwys cymaint o elfennau gwallgo a gwirion. O, ac mi wnes i chwerthin yn uchel yn y darn lle mae cloc cwcw enfawr yn taro’r amser ac yn gollwng gwcw go iawn o’i grombil, dim ond i foi hurt o’r enw Pob weiddi ‘Pull!’ Annisgwyl – a digri. Digri iawn.

Na, wneith hi ddim apelio at bawb, ond mi fydd unrhyw un sy’n ddarllenwr eitha da ac sy’n hoffi dychymyg gwallgo a dawn dweud bywiog a hynod ‘wahanol’ wrth eu bodd efo hi. Mi ro’n i.