books about Welsh legends

All posts tagged books about Welsh legends

Ble Mae Boc? Huw Aaron

Published Rhagfyr 2, 2020 by gwanas

Maen nhw wedi bod yn brysur iawn yng nhartref yr Aaroniaid yn ddiweddar; mae Huw, hefyd, wedi bod yn chwysu dros luniau lu, ac mae’r canlyniad yn werth ei weld! Dwi’n meddwl bod yr ail lyfr, sef ‘Ble mae Boc? Ar Goll yn y Chwedlau’ hyd yn oed yn well na’r cyntaf!

Roedd y llyfr cyntaf yn HYNOD boblogaidd, efo oedolion yn ogystal â’r plant, ac roedd plant ein teulu ni wrth eu boddau’n chwilio am Boc y ddraig fach goch ynghanol y lluniau prysur, boncyrs. Mi fues innau wrthi am oriau hefyd, ac roedd y plant yn llawer gwell na fi am ddod o hyd i Boc. Dwi wedi cael sbectol ers hynny, felly: GAME ON!

Pam fod hwn hyd yn oed yn well? Wel, mae o am chwedlau, a dwi wrth fy modd efo chwedlau a straeon llawn hud a lledrith a chymeriadau a digwyddiadau rhyfedd. A dach chi’n gwybod be ddwedodd Einstein, un o’r bobl mwya clyfar welodd y byd erioed?

If you want your children to be intelligent, read them fairy tales. If you want them to be very intelligent, read them more fairy tales.

Amen, Einstein.

Mae Boc yn ein harwain i lefydd gwych a rhyfeddol, fel i fyd y Cewri, i Gantre’r Gwaelod, ac i fyd y Mabinogi:

Chwip o lun ynde? Welwch chi Bendigeidfran? A’i chwaer o, Branwen yn gollwng drudwy i fynd â neges ato fo? A be am y boi druan sy’n cael ei daro gan wawyffon sydd wedi ei thaflu drwy dwll mewn carreg? A pam yr holl foch? Mi wnes i ddod o hyd i Boc yn eitha sydyn yn y llun yma, ond hwn ydy’r darlun cyntaf yn y llyfr, felly mae Huw yn glyfar (fel Einstein) yn gwneud i ni deimlo’n glyfar ar y dechrau. Ac yn gwneud i ni dynnu gwallt ein pen yn nes ymlaen!

Ond be sy’n hyfryd am y llyfr hwn ydi ei fod yn gallu cyflwyno plant (a’u rhieni?) i straeon y Mabinogi, neu atgyfnerthu’r hyn maen nhw’n ei wybod yn barod – a’i neud yn hwyl! Mae’r un peth yn wir am yr hen Hwiangerddi Cymraeg. Dyma i chi ddarn sy’n dangos y Tŷ Bach Twt:

Dach chi’n ei chofio hi? “Mae gen i dipyn o dŷ bach twt, o dŷ bach twt, o dŷ bach twt. Mae gen i dipyn o dŷ bach twt, a’r gwynt i’r drws bob bore. Hei di ho’ – ac ati. Wedyn tybed pa hwiangerdd sydd â dynes yn dringo dros gamfa a mochyn yn eistedd ar ben stol? Hm… Dwi’n cymryd bod yr hen hwiangerddi yma’n cael eu dysgu yn y feithrinfa, neu ar ddechrau’r ysgol gynradd, os nad oes ‘na daid neu nain o gwmpas? Mae gen i go mai fy nain oedd yn dysgu’r rhan fwya i ni, achos doedd Mam erioed yn un am ganu ryw lawer. Diolch, Nain!

Felly mae’r llyfr yn fwy na dim ond llyfr chwilio (sy’n wych ar gyfer hyfforddi’r meddwl i ganolbwyntio), mae o’n gyfle gwych i ddysgu/trafod ein diwylliant, ein hanes, bob dim.

Fy hoff ddarn i ydy hwn:

Teyrnas y Tylwyth Teg! Mae’r lliwiau’n wych, mae’r ffordd mae o wedi gallu cyfleu golau yn hyfryd, ac mi allwch chi nabod adar a blodau, aeron ac ati yn ogystal â sylwi ar y manylion bychain cywrain dros y lle i gyd. A do, pan ddois i o hyd i Boc, roedd o* mor blwmin amlwg WEDYN yn doedd?!

*Neu hi – y ddraig hon ynde? Dyna pam mae Huw’n ei galw hi’n ddraig fach, nid bach. Ddwedes i ei fod o’n glyfar yndo?

Ond dwi’n hoff iawn o’r tudalennau yma hefyd:

Parti Llyfrau Plant, yn llawn o gymeriadau o bob math o lyfrau Cymraeg (gwreiddiol!) hen a newydd. Mae Sali Mali reit amlwg, ond dach chi’n gallu nabod cymeriadau eraill? Dwi ddim wedi cynnwys y cyfan, ond os brynwch chi’r llyfr (bargen am £4.99) mi welwch chi Tomos Caradog a Superted a dwi’n siŵr mai Nel allan o ‘Na! Nel!’ ydy honna. Mi gaiff plant sy’n caru llyfrau fodd i fyw yn nabod y gwahanol gymeriadau a chofio be ydy enw cath Gwlad y Rwla (mae hi ar y bwrdd). Bydd awduron llyfrau plant hefyd yn craffu i weld os yw eu cymeriadau nhw yna… Caryl Lewis – mae ‘na ferch yn cadw gwenyn yna! Ac er y gallai’r dylwythen deg ‘na fod yn unrhyw dylwythen deg, dwi’n licio meddwl mai Brenhines y tylwyth teg allan o Coeden Cadi ydi hi! Dwi’n eitha siŵr mod i’n nabod y Bwbach ‘na hefyd, a’r môr-leidr ‘na…

Chwip o lyfr wnaiff anrheg Nadolig gwych. Rieni, os fyddwch chi isio chydig o lonydd dros y Dolig, mi fydd hwn yn eu cadw’n hapus am hiiir. Nid dim ond chwilio am ddraig ydi’r gêm – mae ‘na lawer iawn mwy o bosau!

Rhowch wybod os fydd o’n plesio, a pha ddarnau oedd eich ffefrynnau. Bet y bydd sawl un yn mynd am yr Angenfilod… ond y tylwyth teg i mi, bob tro.

Tybed ble fydd Boc 3 yn mynd?