#Helynt – nofel ar gyfer yr arddegau

Published Rhagfyr 16, 2020 by gwanas

Dwi wrth fy modd bod cymaint o nofelau da allan ar gyfer pobl ifainc rŵan. A dyma i chi un sy’n agos iawn at fy nghalon i: ‘#Helynt’, gan Rebecca Roberts o Brestatyn. Dwi’n gwybod am hon ers tro oherwydd mi ges i’r cyfle i helpu Rebecca i’w datblygu hi, diolch i wobr Ysgoloriaeth Emyr Feddyg drwy’r Steddfod. Diolch yn fawr i Dyfed Edwards am ddyfarnu’r wobr honno iddi, a diolch i Rebecca am weithio mor galed arni. Doedd hi ddim angen llawer o help mewn gwirionedd, roedd yr arddull, y stori a’r cymeriadau yn cydio o’r cychwyn. Mae’r nofel yn chwa o awyr iach oedd gwir ei angen ar y byd llyfrau, am ferch sy’n wahanol iawn i’r criw dosbarth canol arferol sydd mewn llyfrau Cymraeg. Goth o’r Rhyl!

Bu Rebecca a minnau’n cyfarfod mewn caffi yn Frongoch ger y Bala (bron hanner ffordd rhwng Rhydymain a Phrestatyn) yn rheolaidd i weithio ar y nofel (a sgwrsio a bwyta) ac roedd hi’n bleser gweld y gwaith yn datblygu. Mi wnaeth hi fy helpu i gymaint ag o’n i’n ei helpu hi, achos ro’n i wedi bod ar faglau am chwe mis ar ôl anaf i’r nerfau yn fy nghoes, ac mae gan Rebecca hogan fach sydd â dwy goes brosthetig… dyna sut i roi pethau mewn perspectif. Ro’n i wedi defnyddio fy rhwystredigaeth i sgwennu am gymeriad yn colli ei goes yn nhrioleg y Melanai, ac roedd hanes hogan fach Rebecca wedi fy ysbrydoli i wneud hynny. Dwi’n meddwl mai dyna roddodd yr hyder i Rebecca wneud Rachel, y prif gymeriad, yn amputee. A dwi mor falch.

Felly roedd pori drwy’r llyfr wedi iddo gael ei gyhoeddi yn brofiad arbennig o ddifyr i mi. Mae o fymryn yn fyrrach (syniad da bob amser) ac mae’r iaith weithiau’n teimlo’n ‘gywir’ iawn i mi, ond dwi’n cofio trafod hyn efo Rebecca. Dyna sut mae hi’n siarad Cymraeg. Pan dach chi ‘n dod o deulu di-Gymraeg a’r iaith yn un ysgol, fwy na heb, dach chi YN defnyddio geirfa gywirach na rhywun o Blaenau neu Gaernarfon, yn deud ‘creision’ yn lle ‘crips’. Mae hynny ynddo’i hun yn chwa o awyr iach. A dwi wrth fy modd efo’r ffordd mae Rachel yn gwirioni efo ambell air Cymraeg:

Jolihoitan – am air ffantastig. Mewn ‘ymgais i ehangu ein geirfa’, mae ein hathrawes Gymraeg yn rhoi gair newydd uwchben y bwrdd gwyn bob wythnos. Rwyt ti’n cael pwynt llys am ddefnyddio Gair yr Wythnos mewn darn o waith dosbarth neu waith cartref. Jolihoitan oedd gair yr wythnos ddiwethaf, ond roedd o’n eitha anodd ei ddefnyddio mewn traethawd am Hedd Wyn.

Oherwydd hynny, dylai pobl ifainc a hŷn sydd wedi, neu yn dysgu Cymraeg fwynhau hon yn arw. Ond oherwydd y stori a’r cymeriadau, mae Cymry Cymraeg o bob oed wedi ei mwynhau hi hefyd, ac wrth gwrs, pobl sy’n nabod y Rhyl yn fwy na neb! Bron nad ydi’r dref yn gymeriad arall ynddi, a dwi isio mynd yn ôl yno rŵan, i weld y llefydd a’r bobl sydd yn y nofel. Arwydd o lyfr sydd wedi cydio, ynde?

Bydd cymeriad y fam a Jason, y tad, yn gwneud i chi feddwl, a dwi’n rhagweld trafodaethau difyr yn y dosbarth amdanyn nhw os gaiff hon ei darllen mewn ysgolion – ac mi ddylai! Mae ‘na hen ddigon i’w drafod am y cymeriadau i gyd, deud gwir. A dwi’n caru Rachel. Mae hi’n andros o gymeriad er mod i isio ei hysgwyd hi weithiau, ond roedd gwir angen fy ysgwyd innau pan ro’n i ei hoed hi.

Mae Llyfrgelloedd Cymru wedi creu taflen adnabod awdur am Rebecca:

A dyma linc i’r wefan:https://llyfrgelloedd.cymru/aotm/rebecca-roberts/

Dyma i chi dudalen gynta #Helynt i chi gael blas:

A dyma syniad i chi o sut gymeriad ydi Rachel, a’i chwaer fach, Sara:

A dwi isio dangos y ddwy dudalen hon i chi am weithdy drama, sy’n ffraeth a llawn hiwmor ( a’r hen ast, Eira) ond hefyd yn rhoi syniad i chi o agweddau dwys y nofel:

Na, dydi fy lluniau i ddim yn glir iawn – bydd raid i chi brynu eich copi eich hun yn bydd? £8.50, Gwasg Carreg Gwalch. Mae hi’n nofel onest, gyfoes a phwerus. Ond mae ‘na ddarnau fydd yn gneud i chi wenu hefyd.

Ac mae’r clawr yn berffaith.

A dyma wybodaeth yng ngeiriau Rebecca ei hun:

Beth ydych chi’n gobeithio y bydd darllenwyr yn ei gael o’r stori hon?

Er bod y stori yn delio â themâu difrifol fel camdriniaeth ddomestig, bwlio, anabledd ac iselder, rydw i’n gobeithio bydd pobl yn teimlo fod y stori yn un gadarnhaol sydd â neges am hunanhyder, hunan-barch a charu pwy wyt ti.

Pa wybodaeth arbenigol neu ymchwil oedd ei hangen i ysgrifennu’r llyfr hwn?

Rydw i’n fam i blentyn sydd ag anabledd corfforol, felly doedd dim angen i mi wneud gwaith ymchwil gan fod gen i eisoes ddealltwriaeth eithaf unigryw o’r heriau ymarferol, yr apwyntiadau meddygol, ynghyd â’r cryfder a’r agwedd gadarnhaol sydd ei hangen i fyw bywyd llawn fel mae Rachel yn llwyddo i wneud.

Hefyd, roedd angen i mi ddeall sut brofiad oedd mynd i’r carchar. Yn ffodus, mae fy mam yn ynad yr heddwch felly roedd hi’n medru rhoi disgrifiad manwl o sut brofiad ydi ymweld â charchar, canllawiau dedfrydu ac ati.

Felly os dach chi’n chwilio am anrheg i rywun yn eu harddegau, prynwch hon. Neu os ydi pethau’n fain arnoch chi, benthycwch hi o’r llyfrgell. Mi gaiff Rebecca ryw 8.5c am bob benthyciad – os ydi hi wedi cofio cofrestru efo PLR (Public Lending Rights) – tip i bob awdur yn fan’na!

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s

<span>%d</span> bloggers like this: