Y Pibgorn Hud – nofel 11+

Published Hydref 2, 2020 by gwanas

NOFEL ANTUR WEDI EI GOSOD MEWN CYFNOD O’N HANES NA WYDDWN I FAWR DDIM AMDANO.

Rydan ni’n gwybod cryn dipyn am gyfnod y Rhufeiniaid yng Nghymru, a rhywfaint am yr Oesoedd Canol cynnar o tua adeg Clawdd Offa, Rhodri Mawr a Hywel Dda ac ati. Ond mae’r cyfnod yn y canol yn ddiarth iawn – tan rŵan!

Mae’r awdur Gareth Evans wedi bod yn hynod ddewr yn dewis gosod nofel ar gyfer pobl ifanc yn y flwyddyn 552. ‘Mission Impossible’ o ran ymchwil. Ond efallai mai clyfar oedd o – achos pwy sydd i ddeud ei fod o’n anghywir?! Ac ro’n i wedi gwirioni efo’r ffaith bod ein hynafiaid wedi sefydlu gwladfa yng ngogledd Sbaen: Brythonia! Wir yr – ymhell bell, cyn bodolaeth Patagonia. A Haleliwia! – mae yma fapiau – dwi wrth fy modd efo mapiau mewn nofelau fel hyn.

Mae o wedi taro deuddeg o ran yr ochr ddychmygol hefyd, gan fod y cymeriadau i gyd yn dal yn fyw yn fy meddwl ddyddiau ar ôl gorffen ‘Y Pibgorn Hud.’ Mae Ina, ein harwres ddeuddeg oed yn apelio o’r cychwyn cyntaf: mae hi’n wahanol (a dydi hi ddim yn berffaith: roedd ’na adegau pan ro’n i isio’i hysgwyd hi!). Hi ydi’r unig un o’i theulu i fyw drwy’r pla. Mae’n ddewr a chlyfar, yn medru hela a thrin pastwn yn dda, yn medru darllen ac ysgrifennu – yn Lladin. Ond doedd bod yn wahanol bryd hynny ddim yn hawdd.

Mae pobl yn meddwl bod Ina’n rhyfedd. Ci mawr sy’n hanner blaidd yw ei hunig ffrind, ond nefi, am ffrind da ydi o. Ro’n i wrth fy modd efo Bleiddyn.

Dyma’r dudalen gyntaf i chi gael syniad o’r arddull:

Taith Ina o’i chartref yng Ngwent trwy diroedd deheuol y Brythoniaid (de-orllewin Lloegr heddiw) a thros y môr i ogledd Sbaen yw’r nofel, ac ydi, mae’n cael sawl tro trwstan, ambell un yn gwbl annisgwyl – does gan yr awdur ddim ofn chwarae efo’n hemosiynau ni (cawsoch eich rhybuddio!). Mae hi’n cyfarfod bobl ddrwg, ond bobl dda hefyd, ac un o fy hoff gymeriadau yw Efa, sydd unai’n gwrthod neu’n methu siarad, a chawn ni ddim gwybod tan y diwedd un pwy’n union yw hi. Mae’r awdur yn giamstar am gadw cyfrinachau a’n cadw ni fel darllenwyr ar bigau’r drain o un bennod i’r llall.

Dydi’r iaith ddim yn hawdd bob tro; roedd Gareth am gyfleu’r ffaith bod y Frythoneg  yn newid a datblygu yn ystod y cyfnod hwn, felly mae rhai’n defnyddio iaith ffurfiol fel ‘Paham’ a ‘Mi a’th glywaist’ ac mae rhai cymeriadau’n siarad yn wirioneddol od, fel yr hen jaden Morwenna: ‘Agor y drâs!’ a ‘Gwnewch foyd.’ Ond mae’r darllenydd yn dod i arfer o fewn dim, ac mae wir yn ychwanegu at y nofel.

Dyma nofel hanesyddol hynod o ddifyr a chyffrous, ddylai apelio at ddarllenwyr o tua 11 oed i fyny – ac at oedolion ifanc eu hysbryd. Ro’n i wrth fy modd efo’r themâu sy’n dal yn hynod o berthnasol heddiw: mewnfudo, ffoaduriaid, caethwasiaeth a diffyg cydraddoldeb cymdeithasol. Campwaith arall, Mr Evans – ac mae angen dilyniant.

*Ro’n i’n hoff iawn o’r Nodyn Hanesyddol gan yr awdur ar y diwedd. Ond byddai’r rhestr enwau llefydd wedi bod yn llawer mwy defnyddiol ar ddechrau’r llyfr yn hytrach nag ar t. 276!

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: