Llyfrau i bawb, am bawb

Published Ebrill 10, 2018 by gwanas

-1

Dwi’n falch tu hwnt bod pennaeth adran lenyddiaeth Cyngor Celfyddydau Lloegr, Sarah Crown, wedi cyfadde bod yna “paucity of high-quality books for children and young adults by and about people from all walks of life”.

c330aec66fa8cf000138c743ef8dfd8b--kid-books-children-books.jpg
Cyfeirio mae hi at brinder cymeriadau sydd ddim yn wyn/dosbarth canol mewn llyfrau Saesneg.

big+2

Felly mae’r Centre for Literacy in Primary Education (CLPE) yn mynd i gofnodi am y tro cyntaf erioed nifer a safon cymeriadau ethnig mewn llyfrau o’r Deyrnas Unedig. A bydd BookTrust yn archwilio faint o lyfrau plant sy’n cael eu creu gan awduron a darlunwyr croenddu.

CroppedImage680680-Catherine-Johnson-Image-web

Yn ôl fy nghyfaill, Catherine Johnson (uchod – awdures yr hyfryd ‘The Curious Tale of The Lady Caraboo’ – ac mae ei Mam yn byw yn Llanrwst)
“The books world is a massive diversity fail – here’s how we change it.”

Pam fod angen cynnwys cymeriadau o bob math a chefndir mewn llyfrau? Dyma be oedd gan Farrah Serroukh, sy’n arwain prosiect y CLPE i’w ddeud:

“Books provide a gateway to worlds beyond the reality of this one for children, and also allow them to mirror their own reality. That allows us to validate who we are, and raises our sense of self.
Children then sense that not only do they have the right to see themselves in books, but that they also have the right to occupy the literary space. They feel eligible to contribute to that space. Authors of colour talk about how they never saw themselves in books growing up – that books weren’t for them as readers, but also that they weren’t for them in terms of the ability to write.”

Go dda. Cytuno’n llwyr. Ond fel y soniodd y Cyngor Llyfrau ar Twitter heddiw:
mae angen sicrhau bod Cymry ifanc (o bob lliw a llun) yn gweld eu hunain mewn llyfrau hefyd. Rydan ni wedi cael ein gorfodi i deimlo’n israddol yn union fel pobl croenddu. Dyna pam fod cadw’r diwydiant llyfrau Cymraeg yn fyw mor ofnadwy o bwysig.

47004486-magic-wallpaper-980x380

A dyna pam wnes i ganslo rhywbeth arall er mwyn gallu mynd i Ffair Lyfrau Llundain ddydd Mercher yma. Mae awduron o Gymru wedi cael gwahoddiad i siarad yno am y tro cyntaf erioed! Mi fydda i ar banel o 5 yn trafod llyfrau sy’n delio gyda hud a lledrith a’r goruwchnaturiol mewn llyfrau o Gymru, ac yn y byd llyfrau plant a phobl ifanc yn benodol. Bydd yr awduron Eloise Williams http://www.eloisewilliams.com/
a Catherine Fisher
http://www.catherine-fisher.com/

yn sôn am eu llyfrau Saesneg i’r to iau a finnau yn sôn am fy llyfrau i ac awduron eraill fel Manon Steffan Ros, Leusa Llewelyn ayyb sy’n cynnwys hud a lledrith yn eu llyfrau, a bydd Dr Siwan Rosser yn cyfeirio at ei Harolwg Llyfrau Plant a Phobl Ifanc.



Dwi braidd yn nerfus. Sut fydd fy ngallu i siarad Saesneg yn gyhoeddus ar ôl siarad dim ond yn Gymraeg ers blynyddoedd? Ac a fydd ‘na bobl yn gwrando arnon ni? Ac a fydd fy nhrên o Fachynlleth yn cyrraedd mewn pryd?

Dyfyniad gan un o’r mawrion i orffen:

A children’s story that can only be enjoyed by children isn’t a good children’s story in the slightest.

C.S. Lewis

Advertisements

One comment on “Llyfrau i bawb, am bawb

  • Gadael Ymateb

    Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

    WordPress.com Logo

    You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

    Google+ photo

    You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Newid )

    Twitter picture

    You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

    Facebook photo

    You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

    Connecting to %s

    %d bloggers like this: